Gần đây, một nghiên cứu do các nhà khoa học từ Đại học Griffith (Australia) công bố cho thấy việc uống cà phê nóng trong cốc nhựa dùng một lần làm bằng polyethylene (PE) có thể giải phóng số lượng vi nhựa khổng lồ. Điều này khẳng định nhiệt độ đồ uống và chất liệu cốc là yếu tố chính quyết định mức độ giải phóng các hạt nhựa nhỏ li ti này.
Theo tính toán của nhóm nghiên cứu, nếu một người uống 300 ml cà phê nóng mỗi ngày trong cốc nhựa một lần, họ có thể nuốt phải tới 363.000 hạt vi nhựa trong một năm. Những hạt nhựa này cực kỳ nhỏ (kích thước từ khoảng 1 micromet đến 5 mm) và dễ dàng xâm nhập vào đồ uống khi tiếp xúc với bề mặt nhựa nóng.
Đáng chú ý là ngay cả cốc giấy thường được tin là “sạch hơn” vẫn chứa lớp lót nhựa bên trong. Trong thử nghiệm của đội nghiên cứu, cốc giấy có lớp lót nhựa cũng giải phóng vi nhựa, dù ít hơn so với cốc nhựa nguyên khối.
Uống cà phê nóng đựng trong cốc dùng một lần sẽ khiến bạn nuốt phải hàng trăm ngàn hạt vi nhựa mỗi năm. Ảnh minh họaNhóm nghiên cứu thực hiện thí nghiệm với 400 cốc dùng một lần ở hai nhiệt độ: lạnh (5 °C) và nóng (60 °C). Kết quả cho thấy nhiệt độ cao làm tăng lượng vi nhựa thải ra khoảng 33% so với cốc đựng đồ lạnh. Điều này đồng nghĩa với việc đồ uống càng nóng, nguy cơ các hạt nhựa đi vào thức uống càng lớn.
Ngoài ra, thử nghiệm khác cho thấy việc lắc cốc, mô phỏng khi đồ uống được vận chuyển, cũng kích thích giải phóng nhiều vi nhựa hơn. Đây là điều người tiêu dùng ít khi chú ý nhưng rất phổ biến với các đơn hàng mang đi.
Các nghiên cứu khác cũng khẳng định rằng thời gian đồ uống tiếp xúc với nhựa càng lâu và nhiệt độ càng cao thì nguy cơ phát sinh vi nhựa càng nhiều. Một nghiên cứu ở Thổ Nhĩ Kỳ ước tính người tiêu dùng có thể tiếp xúc hàng năm từ 18.720 đến 73.840 hạt vi nhựa chỉ từ cốc nhựa dùng một lần khi dùng đồ nóng hoặc lạnh.
Không chỉ riêng cốc một lần, các nghiên cứu khác cho thấy hạt vi nhựa xuất hiện trong rất nhiều loại đồ uống nóng và lạnh, từ cà phê đến trà và nước trái cây. Một nghiên cứu tại Vương quốc Anh cho biết cà phê nóng và trà nóng có lượng vi nhựa cao hơn nhiều đồ uống lạnh, chứng tỏ nhiệt độ tiếp tục là yếu tố thúc đẩy vi nhựa vào thức uống.
Một số nghiên cứu cũ hơn thậm chí chỉ ra rằng mỗi cốc cà phê dùng một lần có thể chứa hàng trăm đến gần 1.500 hạt vi nhựa, tùy thuộc vào loại vật liệu nhựa được sử dụng và cách thức thử nghiệm.
Đồ uống lạnh đựng trong những cốc dùng một lần cũng dính vi nhựa. Ảnh minh họaMặc dù bằng chứng về sự tồn tại của vi nhựa trong cơ thể con người ngày càng nhiều, liên hệ trực tiếp giữa lượng hạt nhựa nuốt phải và các bệnh lý cụ thể vẫn chưa được khẳng định rõ ràng. Các nhà khoa học cảnh báo rằng việc đo lường chính xác lượng vi nhựa tích lũy trong mô người rất khó và nhiều kết quả vẫn mang tính ước lượng.
Tuy vậy, vi nhựa từng được phát hiện trong máu, mô, và các bộ phận khác của cơ thể con người trong nhiều nghiên cứu sinh học, gióng lên hồi chuông cảnh báo về việc nhựa siêu nhỏ không chỉ tồn tại ngoài môi trường mà có thể đã len lỏi vào cơ thể chúng ta theo nhiều con đường khác nhau.
Đối với thị trường đồ uống mang đi đang phát triển mạnh mẽ, đặc biệt ở các thành phố lớn, việc tiêu thụ hàng tỷ cốc dùng một lần mỗi năm không chỉ tạo áp lực về môi trường mà còn đặt ra câu hỏi về an toàn sức khỏe người tiêu dùng.
Chuyên gia khuyến nghị người tiêu dùng cân nhắc lựa chọn các vật liệu thay thế bền vững hơn như inox, gốm sứ hoặc thủy tinh, đặc biệt với đồ uống nóng. Các biện pháp đơn giản như tránh đổ đồ uống sôi vào cốc nhựa, làm nguội đồ uống trước khi rót và tái sử dụng ly cá nhân có thể góp phần giảm thiểu nguy cơ tiếp xúc với vi nhựa.
