Ba tàu chở tổng cộng khoảng 140.000 tấn dầu diesel Nga dự kiến cập cảng Mỹ vào tuần tới, trong đó có một tàu nằm trong danh sách trừng phạt của châu Âu.
Đây là những lô dầu diesel đầu tiên được Mỹ cấp phép nhập khẩu theo thỏa thuận gần đây giữa Tổng thống Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin. Động thái được cho là nhằm hạ nhiệt giá nhiên liệu tăng cao tại Mỹ và giúp đảng Cộng hòa duy trì quyền kiểm soát Quốc hội. Các tàu dự kiến đến Mỹ vài ngày sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Theo nền tảng theo dõi hàng hải MarineTraffic, tàu Leruo thuộc sở hữu Hồng Kông, treo cờ Sierra Leone, dự kiến đến vùng bờ Đông nước Mỹ ngày 11/11. Con tàu này đang chịu lệnh trừng phạt của Anh, Liên minh châu Âu (EU) và Canada.
Leruo rời St Petersburg, Nga, ngày 17/10 để thực hiện hành trình dài 4.200 hải lý qua Đại Tây Dương. Ngày 26/10, tàu đang ở Biển Bắc, ngoài khơi Na Uy.
Theo dữ liệu của OpenSanctions, các cơ quan châu Âu áp lệnh trừng phạt với Leruo từ năm 2025 do vận chuyển hàng hóa Nga và sử dụng những phương thức bị đánh giá là có rủi ro cao. Các hoạt động này gồm tắt thiết bị định vị, chuyển hàng giữa các tàu và vi phạm mức giá trần do Nhóm G7 áp dụng đối với dầu Nga.
Mỹ cấm nhập khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ tinh chế của Nga, trong đó có dầu diesel, từ tháng 3/2022, không lâu sau khi Moscow phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine. Đến tháng 2/2023, Washington cùng các đồng minh G7 áp giá trần đối với dầu Nga nhằm hạn chế nguồn thu năng lượng của Điện Kremlin mà không làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu toàn cầu.
Tuy nhiên, cuộc chiến của chính quyền ông Trump với Iran, cùng các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu Nga, đã đẩy giá dầu tăng mạnh. Diễn biến này cũng thúc đẩy Washington chuyển sang cách tiếp cận thuận lợi hơn với Moscow.
Giá dầu diesel bán lẻ tại Mỹ hiện bình quân 6,34 USD mỗi gallon, tăng từ mức 3,66 USD cùng kỳ năm ngoái.
Ông Trump ca ngợi thỏa thuận với Nga đạt được ngày 9/10 là một "thông báo tuyệt vời", cho biết động thái này sẽ lập tức đưa 300.000 tấn diesel ra thị trường toàn cầu, sau đó là hàng triệu tấn khác. Tuy nhiên, thỏa thuận vấp phải phản ứng tại Quốc hội Mỹ. Một nhóm thượng nghị sĩ thuộc cả 2 đảng kêu gọi Tổng thống hủy bỏ, cảnh báo thỏa thuận có thể trái luật.
Jeremy Paner, đối tác tại hãng luật Hughes Hubbard ở Washington, cho rằng Quốc hội có lý do để quan ngại về việc ông Trump cấp phép tạm thời cho hoạt động nhập khẩu diesel Nga. Tuy nhiên, Paner nói Tổng thống có thẩm quyền pháp lý để thực hiện việc này.
Dù vậy, theo Paner, việc một tàu bị EU, Anh và Canada trừng phạt cập cảng Mỹ sẽ gây ra nhiều vấn đề, bởi các nền kinh tế và hệ thống tài chính này có mối liên kết chặt chẽ với lĩnh vực hàng hải và cảng biển Mỹ.
Một nhà giao dịch dầu mỏ nói với Financial Times rằng những rắc rối pháp lý cùng quy mô lô hàng tương đối nhỏ khiến phần lớn doanh nghiệp lớn có thể tránh tham gia hoạt động này.
Theo dữ liệu theo dõi tàu, tàu Agioi Fanendes thuộc sở hữu Hy Lạp dự kiến cập cảng New York ngày 7/11, 4 ngày sau bầu cử giữa nhiệm kỳ. Nếu dỡ hàng theo kế hoạch, lô 40.000 tấn này sẽ là chuyến dầu gasoil hoặc diesel Nga đầu tiên được nền tảng dữ liệu hàng hóa Kpler ghi nhận đến Mỹ kể từ tháng 7/2023.
Tàu Talisman, một tàu chở dầu Nga 20 năm tuổi, dự kiến đến bờ Đông nước Mỹ ngày 9/11, trước khi Leruo cập cảng. Tuy nhiên, dữ liệu theo dõi tàu có thể không chính xác và các tàu vẫn có khả năng đổi điểm đến.
Dữ liệu của hãng môi giới tàu biển Clarksons cho thấy số tàu chở sản phẩm dầu mỏ ghé các cảng Baltic của Nga đã lên mức cao nhất trong hai năm sau thỏa thuận dầu Nga-Mỹ. Các chuyến hàng diesel Nga đến Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Brazil và Mỹ khiến lượng tàu ghé Ust Luga, Primorsk và St Petersburg tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 11/2023.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng Nga có thể gặp khó khăn trong việc cung cấp đủ lượng diesel được đề cập trong thỏa thuận, đặc biệt nếu Ukraine nối lại các cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu sau giai đoạn tạm lắng gần đây.
"Có khả năng các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu Nga sẽ tái diễn và làm giảm sản lượng", Tom Kloza, cố vấn năng lượng trưởng tại Gulf Oil, nhận định.
Theo FT
