NHNN chào mua USD định kỳ 2 lần/tuần với giá 25.500 đồng/USD. Tuy nhiên, MBS cho biết chưa có giao dịch thành công tính đến ngày 13/11 (Ảnh: Internet)Vì sao chưa có giao dịch mua USD nào thành công?
Dù Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã triển khai mua USD giao ngay định kỳ nhằm hỗ trợ thanh khoản tiền đồng, đến ngày 13/11 vẫn chưa ghi nhận giao dịch nào thành công qua kênh này.
Trong báo cáo mới đây, MBS Research chỉ ra 2 nguyên nhân chính khiến các ngân hàng chưa bán USD cho NHNN, gồm chênh lệch tỷ giá và những ràng buộc về trạng thái ngoại tệ.
Rào cản đầu tiên đến từ mức giá chào mua của NHNN thấp hơn tỷ giá trên thị trường liên ngân hàng.
Cụ thể, ngày 11/11, tỷ giá USD/VND liên ngân hàng chốt ở mức 25.660 đồng/USD, cao hơn 160 đồng so với giá mua 25.500 đồng/USD của NHNN. Đến ngày 13/11, tỷ giá liên ngân hàng tiếp tục tăng lên 25.723 đồng/USD, nới rộng mức chênh lệch lên 223 đồng.
Với mức giá này, các ngân hàng có thể bán USD trên thị trường liên ngân hàng với giá tốt hơn thay vì bán cho NHNN.
Rào cản thứ hai liên quan đến trạng thái ngoại tệ. Theo cơ chế mua ngoại tệ, NHNN chỉ mua USD từ các tổ chức tín dụng có trạng thái ngoại tệ dương, với khối lượng tối đa đủ đưa trạng thái này về mức cân bằng.
Dữ liệu báo cáo tài chính quý III/2026 cho thấy 15/26 ngân hàng có trạng thái USD nội bảng âm. Khi tính thêm các cam kết ngoại bảng, 11/18 ngân hàng có vị thế USD kết hợp âm.
Trong khi đó, trạng thái ngoại tệ dương chủ yếu tập trung tại một số ngân hàng như VietinBank, Vietcombank, Techcombank và OCB.
Điều này khiến số lượng ngân hàng đáp ứng điều kiện bán USD cho NHNN bị hạn chế, ngay cả khi nhà điều hành đã mở kênh mua ngoại tệ định kỳ.
Việc chưa phát sinh giao dịch không đồng nghĩa chính sách mất hiệu quả, mà cho thấy điều kiện thị trường chưa phù hợp. Nếu tỷ giá liên ngân hàng giảm về gần hoặc dưới 25.500 đồng/USD, hoặc NHNN điều chỉnh mức giá mua, khả năng xuất hiện giao dịch sẽ tăng lên.
Nguồn: MBS ResearchMở thêm kênh bơm tiền đồng không xác định thời hạn thu hồi
Trước đó, NHNN thông báo triển khai mua ngoại tệ giao ngay từ ngày 11/11/2026, với tỷ giá can thiệp 25.500 đồng/USD. Hoạt động chào mua được thực hiện định kỳ vào thứ Hai và thứ Tư hằng tuần.
Đây được đánh giá là bước đi điều hành chủ động, mở thêm kênh cung ứng tiền đồng cho hệ thống ngân hàng, với điểm khác biệt nằm ở thời hạn thu hồi vốn.
Cụ thể, nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ (FX Swap) kỳ hạn 182 ngày được NHNN triển khai trước đó có cam kết giao dịch ngược chiều khi đến hạn. Theo cơ chế này, các ngân hàng bán USD để nhận VND, đồng thời cam kết mua lại ngoại tệ sau 182 ngày.
Trong khi đó, nghiệp vụ mua USD giao ngay không đi kèm cam kết bán lại, đồng nghĩa lượng tiền đồng được cung ứng không có thời điểm thu hồi xác định trước.
Theo tính toán trong báo cáo, mỗi 1 tỷ USD được NHNN mua thành công sẽ tương ứng khoảng 25.500 tỷ đồng được bơm trực tiếp vào hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, đây mới là quy mô ước tính, chưa phải lượng tiền thực tế được cung ứng qua kênh này.
Đáng chú ý, trước khi triển khai mua USD giao ngay, NHNN đã thực hiện nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 182 ngày, qua đó cung ứng gần 50.000 tỷ đồng cho hệ thống ngân hàng vào ngày 9/11.
Trên thị trường chứng khoán, thông tin NHNN mở kênh mua USD giao ngay từng tạo kỳ vọng tích cực, góp phần thúc đẩy VN-Index tăng 28,75 điểm trong phiên 10/11.
Tuy nhiên, việc chưa xuất hiện dòng tiền thực tế từ kênh này khiến kỳ vọng hỗ trợ thanh khoản hạ nhiệt. Hiệu quả của chính sách trong thời gian tới sẽ phụ thuộc vào diễn biến tỷ giá và khả năng đáp ứng điều kiện giao dịch của các ngân hàng.