Vài hạt giống tình cờ được mang về sau một sự kiện địa phương đã mở ra bước ngoặt tài chính cho một người đàn ông tại bang Kerala. Câu chuyện này không chỉ là minh chứng cho sức sống mãnh liệt của một loại cây mang quốc tịch Việt Nam, mà còn cho thấy tư duy nhạy bén của người làm nông nghiệp trong thời đại mới.
Vườn gấcMối lương duyên kỳ lạ sau trận lũ lịch sử
Jojo Punnackal, một người dân sống tại vùng Ernakulam thuộc bang Kerala của Ấn Độ, lần đầu tiên biết đến quả gấc vào năm 2018. Ấn tượng trước thức quả có lớp vỏ gai góc cùng sắc đỏ cam rực rỡ, ông quyết định xin một vài hạt giống mang về nhà ươm thử. Quyết định tưởng chừng ngẫu hứng này lại chính là khởi điểm cho một mô hình kinh tế đầy hứa hẹn.
Những hạt giống đầu tiên được gieo vội vàng ngay sau trận ngập lụt diện rộng tại Kerala năm đó. Dù bị ngâm trong nước lũ nhiều ngày, chúng vẫn nảy mầm mạnh mẽ khi chạm đất và bắt đầu vươn giàn. Chỉ sau chưa đầy bốn tháng, những mầm cây mỏng manh ngày nào đã đơm hoa và bắt đầu kết trái, bám rễ sâu vào mảnh đất Nam Á xa xôi.
Nước cờ kinh doanh khác biệt từ thức quả ngoại lai
Sinh ra trong một gia đình có truyền thống trồng cao su và cau, nhưng Jojo chỉ thực sự nhìn thấy cơ hội làm giàu khi những lứa gấc đầu tiên ngả màu chín đỏ. Qua quá trình mày mò tìm hiểu, ông phát hiện ra loại quả mang tên khoa học Momordica cochinchinensis này có nguồn gốc từ Việt Nam. Hơn thế nữa, thứ thịt quả béo ngậy bên trong lớp vỏ gai góc lại ẩn chứa một hàm lượng dinh dưỡng khổng lồ với các hợp chất chống oxy hóa cực mạnh.
Thay vì đem quả ra chợ bán như cách làm truyền thống, lão nông này lại chọn một hướng đi hoàn toàn khác biệt. Ông giữ lại toàn bộ những trái gấc chất lượng nhất để bóc lấy hạt và bắt đầu quy trình nhân giống thương mại. Jojo quyết định thu hẹp diện tích trồng cao su kém hiệu quả, nhường chỗ cho hơn 30 gốc gấc leo kín không gian sân thượng và khu đất rộng gần 2.430 mét vuông quanh nhà.
Bài toán kinh tế được Jojo tính toán vô cùng chi tiết và am hiểu đặc tính sinh học. Mỗi gói hạt giống gồm sáu hạt được ông niêm yết với mức giá 300 rupee. Sở dĩ ông đóng gói theo con số này là vì gấc vốn là loài đơn tính khác gốc, người trồng chỉ có thể phân biệt cây đực hay cây cái lúc chúng trổ hoa. Để quá trình thụ phấn tự nhiên diễn ra thuận lợi nhất, tỷ lệ tiêu chuẩn luôn là một gốc đực đi kèm với năm gốc cái.
Tầm sư học đạo qua mạng
Chiến lược kinh doanh theo tư duy cung cấp công cụ sản xuất thay vì bán thành phẩm đã phát huy tác dụng ngoài sức tưởng tượng. Sự tò mò của người dân địa phương về một loại cây lạ dễ trồng đã mang lại cho Jojo nguồn thu đều đặn 15.000 rupee mỗi tháng. Tính nhẩm trong vòng một năm, doanh thu từ việc bán hạt giống chạm ngưỡng 200.000 rupee, tương đương khoảng 60 triệu đồng tiền Việt Nam.
Để tối ưu hóa năng suất cho khu vườn, Jojo đã dành nhiều thời gian theo dõi các kênh YouTube của nông dân Việt Nam nhằm học hỏi kỹ thuật canh tác bản địa. Thay vì phó mặc cho tự nhiên với tỷ lệ đậu quả chỉ loanh quanh mức 40%, ông áp dụng phương pháp thụ phấn nhân tạo bằng tay, giúp đẩy tỷ lệ thành công lên đến 90%. Hệ thống giàn leo của ông sinh trưởng cực tốt trong điều kiện khí hậu khô ráo, nhiều nắng và được nuôi dưỡng hoàn toàn bằng nguồn phân bò ủ hoai mục để đảm bảo chuẩn hữu cơ.
Tại Việt Nam và nhiều quốc gia Đông Nam Á, gấc không chỉ là nguyên liệu tạo màu quen thuộc cho các món ăn truyền thống dịp lễ tết. Nhờ hàm lượng beta-carotene và lycopene vượt trội, chiết xuất từ loại quả này đang được ứng dụng rộng rãi trong ngành công nghiệp mỹ phẩm và thực phẩm chức năng toàn cầu.
Nhìn thấy bức tranh thị trường rộng lớn đó, mục tiêu hiện tại của Jojo Punnackal không chỉ dừng lại ở việc bán hạt giống. Ông đang ấp ủ tham vọng đưa cây gấc Việt Nam bén rễ sâu hơn vào nền nông nghiệp Ấn Độ, biến thức quả giàu giá trị này thành một loại cây trồng thương mại mang lại dòng tiền bền vững cho hàng nghìn nông hộ trên khắp đất nước tỷ dân.
