Người Việt tử tế: Từ tủ sữa mẹ thầm lặng ở Tây Nguyên đến “lá chắn số”, phần mềm vòng tay yêu thương

Năm 2026, những hành động ấy đang được cộng đồng chủ động tìm kiếm, đề cử và đưa vào cùng một không gian chung - Giải thưởng hành động vì cộng đồng - Human Act Prize 2026 với chủ đề “Hợp lực cộng đồng”. Không còn là những câu chuyện rời rạc, những hành động này đang nối lại thành một dòng chảy sống động, cho thấy người Việt đang làm điều tốt theo rất nhiều cách, ở rất nhiều lĩnh vực và rất nhiều đối tượng khác nhau.

Human Act Prize không chỉ là nơi tôn vinh. Đó còn là không gian để cộng đồng nhìn thấy sự phong phú trong cách người dân, tổ chức và doanh nghiệp giải quyết các vấn đề xã hội. Mùa giải năm 2026 đang ghi nhận nhiều dự án thuộc các chủ đề như An sinh xã hội và Hỗ trợ nhóm yếu thế; Trẻ em và Giáo dục; Môi trường và Phát triển bền vững; Văn hóa, Di sản và Phát triển địa phương; Công nghệ và Đổi mới sáng tạo… Mỗi sáng kiến chọn một điểm chạm riêng, nhưng tất cả đều hướng đến cùng một đích đến: Tạo ra giá trị bền vững cho cộng đồng.

Người Việt đang viết nên những câu chuyện tử tế theo vô vàn cách

Ở Đắk Lắk, nhiều trẻ sinh non, trẻ thiếu sữa mẹ và trẻ có hoàn cảnh đặc biệt vẫn đang cần sự hỗ trợ thiết thực, một mô hình giản dị nhưng đầy ý nghĩa đã âm thầm lan tỏa. Năm 2020, từ thực tế đau lòng chứng kiến nhiều em bé thiếu nguồn dinh dưỡng quý giá nhất, anh Hoàng Công Minh, Chủ nhiệm CLB Hiến Máu Khu Vực Tây Nguyên, đã khởi xướng mô hình “Tủ sữa mẹ miễn phí”, sau này được biết đến với tên gọi “Ngân hàng sữa mẹ”. Từ một điểm duy nhất tại Buôn Ma Thuột, dự án từng bước phát triển thành nhiều tủ sữa mẹ miễn phí trên địa bàn tỉnh.

Dự án “Ngân hàng sữa mẹ” được khởi xướng từ năm 2020.

Theo các số liệu được ghi nhận qua từng giai đoạn, dự án đã kết nối hàng nghìn túi sữa, hỗ trợ hàng trăm em bé. Có thời điểm con số lên đến khoảng 7.000 túi sữa, giúp đỡ 200 em bé tại năm điểm tủ sữa. Đối tượng được hỗ trợ chủ yếu là trẻ sinh non, trẻ thiếu sữa mẹ, trẻ mồ côi mẹ và trẻ có hoàn cảnh đặc biệt, trong đó nhiều trường hợp đang điều trị tại bệnh viện. Mỗi túi sữa không chỉ là dinh dưỡng, mà còn là sự tiếp nối của tình yêu thương, từ những người mẹ sẵn sàng chia sẻ đến những đứa trẻ đang cần được nâng đỡ. Sáng kiến này cho thấy sức mạnh của mô hình cộng đồng tự vận hành: Không cần cơ chế phức tạp, chỉ cần sự kết nối và lòng tin.

Lá chắn số là dự án được hai học sinh ở TP HCM cùng nhau phát triển.

Cùng với việc chăm sóc những sinh linh nhỏ bé ở những ngày đầu đời, thế hệ trẻ hôm nay còn cần được bảo vệ trên không gian số, nơi họ dành phần lớn thời gian học tập và kết nối. Từ một vấn đề gần gũi: Mỗi ngày, người dùng Internet phải đối mặt với hàng loạt đường link giả mạo, tin nhắn lừa đảo và thông tin sai lệch, trong khi không phải ai cũng có đủ kiến thức công nghệ để tự xác minh, hai học sinh ở TP HCM đã cùng nhau nghiên cứu, lập trình và phát triển dự án Lá chắn số. Đây là một dự án công nghệ phi lợi nhuận với thông điệp rõ ràng: “Kiểm trước - Tin sau”.

Lá chắn số không chỉ là một công cụ kỹ thuật, mà còn là lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng mạnh mẽ về trách nhiệm số của mỗi người dùng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Từ góc nhìn giáo dục, dự án mở ra một cách tiếp cận mới: không chỉ dạy kiến thức trên lớp, mà trang bị kỹ năng sống số ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Sự kết nối giữa Ngân hàng sữa mẹ và Lá chắn số nằm ở chỗ cả hai đều hướng đến việc bảo vệ những đối tượng dễ bị tổn thương nhất, một bên là trẻ sơ sinh, một bên là trẻ em và thanh thiếu niên trên không gian mạng.

Khi sự sống được chăm sóc từ những ngày đầu tiên và không gian số được bảo vệ, thì môi trường tự nhiên cũng cần được nuôi dưỡng bằng những hành động cụ thể và bền bỉ. Tại Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Voi (Quảng Nam), Ban Quản lý đã thực hiện việc ghép trồng hơn 500kg lan các loại lên các cây gỗ trong rừng Cấm tại làng du lịch sinh thái Đại Bình. Số lan này được các tổ chức, cá nhân trên địa bàn huyện Nông Sơn đóng góp, ủng hộ.

“Đem Hoa Lan về rừng tự nhiên” là dự án góp phần bảo tồn các loài hoa lan quý.

Việc trồng lan tại rừng Cấm không chỉ tăng sự đa dạng sinh học, làm phong phú các loài cây hiện có, mà còn cải thiện cảnh quan, tạo điểm nhấn và góp phần bảo tồn các loài hoa lan quý. Du khách khi đến đây có cơ hội chiêm ngưỡng vẻ đẹp đặc sắc của lan rừng trong môi trường tự nhiên. Dự án cho thấy cách tiếp cận hài hòa giữa bảo tồn và phát triển du lịch sinh thái, nơi giá trị môi trường và giá trị kinh tế địa phương được nuôi dưỡng cùng lúc.

Bên cạnh việc bảo vệ sự sống và môi trường, việc giữ gìn những giá trị văn hóa cũng đang được cộng đồng quan tâm sâu sắc. Có những nghề thủ công của Việt Nam hôm nay chỉ còn vài người biết làm. Khi họ đặt tay xuống, nghề sẽ kết thúc lặng lẽ, không thông báo, không ai kịp ghi lại. Từ nỗi lo rất cụ thể đó, dự án Touch Vietnam ra đời năm 2021 (do bạn trẻ Hoàng Thế Tiệp ở Hà Nội sáng lập) và bắt đầu bấm máy từ tháng 12/2025. Đây là dự án phim tài liệu song ngữ Việt - Anh về làng nghề thủ công truyền thống và văn hóa Việt Nam, phát hành định kỳ trên các kênh mạng xã hội và website của dự án. Mỗi số dài 8-15 phút, kể trọn một nghề qua một con người, một làng đang sống bằng nghề đó.

Sau hơn một năm, chương trình đã đặt chân tới 25 làng nghề khắp ba miền, hoàn thiện 9 số phim tài liệu (tính đến tháng 9/2026) và tích lũy kho tư liệu gốc quý giá, một kho lưu trữ sống về di sản thủ công và văn hóa Việt Nam. Touch Vietnam không chỉ là dự án truyền thông. Đó là hành động cứu vớt ký ức tập thể, giúp những bàn tay khéo léo và những câu chuyện nghề không bị lãng quên trong dòng chảy hiện đại.

Trong bức tranh đa dạng của Human Act Prize 2026, công nghệ không chỉ xuất hiện dưới dạng bảo vệ không gian số mà còn trở thành công cụ quản lý và kết nối tình thương. Phần mềm Vòng tay yêu thương - quản lý con đỡ đầu ở Thái Nguyên mang đến một giải pháp thiết thực cho các tổ chức, cá nhân đang thực hiện hoạt động bảo trợ trẻ em. Phần mềm được triển khai gắn liền với mô hình "Mẹ đỡ đầu" do Công an tỉnh Thái Nguyên và các cấp hội phối hợp thực hiện nhằm hỗ trợ trẻ em mồ côi, trẻ có hoàn cảnh khó khăn.

Phần mềm Vòng tay yêu thương được triển khai gắn liền với mô hình "Mẹ đỡ đầu" do Công an tỉnh Thái Nguyên và các cấp hội phối hợp thực hiện.

Phần mềm này giúp theo dõi, quản lý thông tin và quá trình hỗ trợ các em được nhận đỡ đầu một cách khoa học, minh bạch và hiệu quả hơn. Trong bối cảnh nhiều tổ chức xã hội vẫn còn gặp khó khăn trong việc quản lý dữ liệu và duy trì kết nối lâu dài với trẻ em được hỗ trợ, sáng kiến này đóng vai trò như một cầu nối số, giúp tình thương không chỉ dừng lại ở cảm xúc mà được vận hành một cách bền vững.

Khi những hành động tử tế cùng tạo nên sức mạnh cộng hưởng

Nhìn lại những sáng kiến trong Human Act Prize 2026, điều dễ nhận thấy nhất là sự đa dạng về cách tiếp cận. Khi cùng hiện diện trong không gian “Hợp lực cộng đồng”, chúng tạo hiệu ứng cộng hưởng. Đây là giá trị lớn nhất mà Human Act Prize đang nuôi dưỡng cho hôm nay và những năm tiếp theo.

Nếu bạn đang triển khai một dự án ý nghĩa, hoặc biết đến một cá nhân, một tổ chức đang phụng sự những điều tốt đẹp cho xã hội, hãy cùng Human Act Prize 2026 lan tỏa hành trình ấy ngay hôm nay!