Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức bước sang vị thế mới từ ngày 21/9, mở ra kỳ vọng về dòng vốn, quy mô giao dịch và lượng nhà đầu tư tham gia. Với các CTCK, thị trường rộng hơn đồng nghĩa dư địa tăng trưởng lớn hơn.
Nhưng cơ hội không chia đều cho tất cả.
Khi phí giao dịch và sản phẩm ngày càng khó tạo khác biệt, câu hỏi đặt ra là CTCK nào có thể biến sự tăng trưởng chung của thị trường thành tăng trưởng thực về khách hàng, tài sản và hiệu quả kinh doanh?
Trao đổi với chúng tôi, ông Lê Văn Tuấn, thành viên Ban Điều hành Chứng khoán MB (MBS), cho rằng các CTCK vào một cuộc chơi với tiêu chuẩn cao hơn, quy mô không còn là yếu tố duy nhất quyết định vị thế.
"Cửa ngõ vào thị trường giờ đây nằm ngay trên điện thoại của khách hàng và thứ vận hành phía sau nó là công nghệ và dữ liệu", ông Tuấn nhận định.
Nâng hạng mở ra cuộc chơi mới: CTCK đang cạnh tranh bằng cách nào?
Theo ông Tuấn, nâng hạng không chỉ mở thêm dư địa tăng trưởng mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn về minh bạch, tốc độ xử lý và quản trị rủi ro.
Vấn đề không nằm ở việc có thêm bao nhiêu tài khoản, mà là hệ thống phía sau có đủ sức đáp ứng khi nhu cầu giao dịch tăng lên hay không. Từ xử lý lệnh, quản lý tài sản đến hỗ trợ khách hàng, mọi khâu đều phải vận hành nhanh, chính xác và ổn định hơn.
"Thị trường đi lên thì công ty nào cũng có thêm khách hàng. Muốn tăng trưởng nhanh hơn thị trường, phải phục vụ được nhiều khách hơn mà chi phí không tăng tương ứng. Công nghệ giải quyết chính bài toán này", ông Tuấn nói.
MBS đã đầu tư vào các nền tảng dữ liệu, AI và hệ thống giao dịch từ sớm. Một môi giới trước đây chỉ có thể theo sát một lượng khách hàng và tài sản ròng nhất định, nhưng khi dữ liệu, AI và các công cụ tự động hóa được đưa vào quy trình, khả năng quản lý có thể được mở rộng mà không nhất thiết phải tăng tương ứng nguồn lực con người.
Theo đó, công nghệ đóng vai trò quan trọng: không chỉ làm giao dịch thuận tiện hơn, mà nâng giới hạn năng lực mà một CTCK có thể vận hành.
Từ "có thông tin" đến "đọc vị thị trường": Dolphin AI
Một trong những thay đổi rõ nhất của thị trường hiện nay là nhà đầu tư không còn thiếu thông tin.
Với hơn 1.600 mã cổ phiếu cùng lượng lớn báo cáo, dữ liệu giao dịch và tin tức cập nhật liên tục, bài toán không còn là tìm thông tin, mà là lọc tín hiệu khỏi nhiễu.
Theo ông Tuấn, đây là khoảng trống lớn mà nhà đầu tư cá nhân khó tự xử lý khi không thể theo dõi toàn bộ dữ liệu thị trường mỗi ngày. Càng nhiều nguồn thông tin, nguy cơ bị cuốn vào những tín hiệu không liên quan tới danh mục càng lớn.
Bài toán này càng rõ hơn sau nâng hạng, khi quy mô thị trường và lượng khách hàng của các CTCK được kỳ vọng tiếp tục mở rộng. Khách hàng nhiều hơn, nhu cầu cũng phân hóa hơn. CTCK không chỉ phải phục vụ số đông, mà còn phải hiểu từng nhà đầu tư.
Đây là lúc AI bước vào. Không chỉ để xử lý nhiều dữ liệu hơn, mà còn giúp mở rộng khả năng phục vụ nhiều khách hàng hơn, vẫn cá nhân hóa trải nghiệm mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào quy mô đội ngũ tư vấn.
Đó cũng là bài toán MBS muốn giải quyết với Dolphin AI.
"AI không thay thế quyết định đầu tư. Giá trị lớn nhất của AI là trở thành một trợ lý giúp nhà đầu tư xử lý thông tin nhanh hơn và có thêm cơ sở trước khi quyết định", ông Tuấn chia sẻ
Dolphin AI được training bởi các chuyên gia trong lĩnh vực chứng khoán, kết hợp với dữ liệu thị trường và thông tin của từng khách hàng. Nhờ đó, cùng một diễn biến thị trường, hệ thống có thể đưa ra thông tin khác nhau tùy danh mục, nhu cầu và khẩu vị rủi ro của mỗi người, thay vì để nhà đầu tư tự sử dụng AI phổ thông để tìm hiểu thị trường.
Quá trình này tập trung vào ba việc: lọc thông tin phù hợp với từng người; kết nối các dữ kiện để giúp nhà đầu tư hiểu tác động tới danh mục; sau đó gợi ý những hành động phù hợp với nhu cầu và khẩu vị rủi ro.
Chẳng hạn, thay vì chỉ cung cấp thông tin về biến động giá, hệ thống có thể kết nối biến động đó với những nhóm cổ phiếu đang nằm trong danh mục hoặc với dòng tiền đang dịch chuyển giữa các nhóm ngành.
Theo lộ trình, Dolphin AI sẽ tiến tới khả năng chủ động cảnh báo rủi ro, phát hiện cơ hội, gợi ý cơ cấu danh mục và thực hiện một số thao tác ngay trong cuộc trò chuyện như đặt cảnh báo giá, đặt lệnh.
Khi đó, dữ liệu không chỉ để "biết khách hàng là ai", mà giúp AI hiểu họ đang cần gì: người mới cần kiến thức nền, nhà đầu tư giao dịch thường xuyên cần công cụ chuyên sâu, còn người sở hữu danh mục lớn cần ưu tiên quản trị rủi ro và các biến động ảnh hưởng trực tiếp đến tài sản đang nắm giữ.
Nhờ kết hợp công nghệ AI với dữ liệu nghiên cứu chuyên sâu, Dolphin AI có khả năng xử lý thông tin và hỗ trợ nhà đầu tư nhanh chóng, phù hợp với nhu cầu; đây cũng là một trong những điểm nổi bật góp phần giúp MBS Mobile App đạt danh hiệu Sao Khuê 5 sao trong lĩnh vực Fintech.
Ông Lê Văn Tuấn đại diện MBS lên nhận vinh danh danh hiệu 5 sao ở hạng mục Fintech Giải thưởng Sao Khuê 2026,
Song song, MBS phát triển Dolphin Research dành cho đội ngũ nghiên cứu, đầu tư và chăm sóc khách hàng.
Theo ông Tuấn, AI không phải lợi thế khó sao chép, bởi mô hình có thể mua hoặc thuê. Điểm khó hơn nằm ở dữ liệu riêng, chuyên môn đầu tư và khả năng đưa công nghệ vào đúng nghiệp vụ.
Tăng tốc số hóa, nâng chuẩn an toàn
Trải nghiệm số càng được mở rộng, yêu cầu về tốc độ và an toàn càng trở nên quan trọng.
Theo ông Tuấn, hệ thống giao dịch không chỉ phải xử lý nhanh mà còn phải vận hành ổn định, an toàn, nhất là khi thị trường biến động mạnh.
Với sản phẩm tài chính, an toàn phải đi trước tiện ích bởi trải nghiệm số chỉ thực sự có giá trị khi khách hàng có thể yên tâm giao dữ liệu và tài sản của mình. Những năm qua, MBS cùng Tập đoàn MB đã đầu tư đồng bộ vào hạ tầng công nghệ và an toàn thông tin, từ hiện đại hóa hệ thống core nghiệp vụ chứng khoán đến phát triển các nền tảng giao dịch như Webtrading S24, MBS Mobile App. Phía sau trải nghiệm giao dịch ngày càng thuận tiện là một hệ thống bảo mật nhiều lớp, được xây dựng theo các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 27001, cùng cơ chế kiểm soát và giám sát an toàn thông tin định kỳ.
Ở phía dữ liệu, MBS áp dụng nguyên tắc chỉ sử dụng lượng dữ liệu cần thiết cho từng mục đích.
Với AI, dữ liệu khách hàng được xử lý trong môi trường được kiểm soát. MBS đồng thời kết nối với MB trong cảnh báo gian lận theo thời gian thực nhằm phát hiện sớm những tài khoản có dấu hiệu bất thường.
Điều này phản ánh một yêu cầu mới của cuộc chơi: khi CTCK muốn hiểu khách hàng sâu hơn, họ đồng thời phải chứng minh rằng dữ liệu và tài sản của khách hàng được bảo vệ.
MBS đạt giải thưởng "Best Digital Broker in Vietnam 2026" do Tạp chí Alpha Southeast Asia bình chọn
Hệ sinh thái MB và lợi thế khó sao chép
Một yếu tố khác tạo nên nền tảng công nghệ của MBS là vị trí trong hệ sinh thái MB.
MB hiện có hơn 35 triệu khách hàng, phần lớn giao dịch tài chính hàng ngày được thực hiện trên nền tảng số. Với sự đồng ý của khách hàng, dữ liệu và tệp khách hàng trong hệ sinh thái có thể giúp MBS hiểu rõ hơn nhu cầu tài chính của từng người, từ đó hướng tới việc giới thiệu đúng sản phẩm cho đúng đối tượng và xây dựng hệ thống thành viên, ưu đãi chung.
Bên cạnh dữ liệu, MBS còn có thể kế thừa các chuẩn về an toàn thông tin và quản trị rủi ro ở cấp tập đoàn.
Một CTCK độc lập hoàn toàn có thể mua công nghệ, nhưng việc xây dựng một tệp khách hàng và kho dữ liệu ở quy mô tương tự là bài toán khó hơn.
Dù vậy, khách hàng sẽ không lựa chọn MBS chỉ vì MBS thuộc MB. Cuối cùng, CTCK vẫn phải chứng minh năng lực bằng chất lượng sản phẩm và trải nghiệm mà khách hàng nhận được mỗi ngày.
Nâng hạng mở ra một thị trường lớn hơn, nhưng quy mô thị trường chỉ là điểm xuất phát. Khi số lượng khách hàng, giá trị giao dịch và lượng thông tin cùng tăng lên, CTCK muốn tăng trưởng nhanh hơn thị trường sẽ phải giải quyết đồng thời ba bài toán: hiểu khách hàng, phục vụ khách hàng hiệu quả và bảo vệ tài sản, dữ liệu của khách hàng.
Công nghệ và AI có thể giúp CTCK xử lý nhiều việc hơn, nhanh hơn và cá nhân hóa hơn. Nhưng trong một thị trường mà các nền tảng ngày càng giống nhau, lợi thế cuối cùng của CTCK vẫn nằm ở khả năng biến dữ liệu thành sự thấu hiểu, biến sự thấu hiểu thành trải nghiệm và duy trì niềm tin của khách hàng.
