Thị trường sầu riêng Malaysia đang rơi vào tình trạng dư cung cục bộ, nhưng nguyên nhân không xuất phát từ sự sụt giảm nhu cầu tiêu dùng mà đến từ vấn đề chất lượng của nhóm sầu riêng phục vụ xuất khẩu, theo Cơ quan Tiếp thị Nông nghiệp Liên bang Malaysia (Fama).
Phó tổng giám đốc Fama, ông Faisal Iswardi Ismail, cho biết phần lớn lượng sầu riêng tồn dư hiện nay là các giống nhân bản vô tính, trong đó có Musang King, được thu hoạch từ những vườn cây chưa đủ 10 năm tuổi. Trái từ các cây non thường chưa đạt độ chín sinh lý, dẫn đến cơm nhạt, hương vị kém đậm và độ béo thấp, không đáp ứng yêu cầu khắt khe của các thị trường nhập khẩu lớn như Trung Quốc và Singapore.
“Đây là câu chuyện về chất lượng, không phải về nhu cầu. Người tiêu dùng vẫn yêu thích sầu riêng Malaysia, nhưng họ cần sản phẩm đạt chuẩn,” ông Faisal Iswardi khẳng định.
Sầu riêng Malaysia được bày bán với giá thấp tại các điểm bán nông sản do lượng hàng dội ngược từ kênh xuất khẩu. (Ảnh minh hoạ)Do không đạt tiêu chí xuất khẩu, nhiều lô hàng bị đẩy về tiêu thụ trong nước, khiến giá sầu riêng nhân bản giảm mạnh, chỉ còn 15-20 ringgit/kg (khoảng 3,2-4,3 USD/kg). Mức giá thấp này kéo mặt bằng chung của thị trường đi xuống, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của nông dân tại các vùng trồng trọng điểm.
Trong khi đó, sầu riêng truyền thống và các giống địa phương chất lượng cao vẫn giữ được sức mua, song cũng chịu tác động lan tỏa từ nguồn cung giá rẻ và tâm lý thận trọng của thị trường.
Trước thực trạng này, Fama đã triển khai các biện pháp can thiệp, thu mua sầu riêng bị ép giá và đưa vào chế biến tại các cơ sở ở Besut, Jerantut, Sungai Petani và Machang. Sản phẩm được xử lý thành thịt quả đông lạnh và bột nhão sầu riêng nhằm kéo dài thời gian bảo quản, phục vụ xuất khẩu, chế biến thực phẩm và tiêu dùng nội địa.
Song song đó, Fama kích hoạt mạng lưới 285 điểm bán trên toàn quốc, gồm chợ nông sản, chợ cố định, quầy trái cây và trung tâm thương mại, nhằm phân phối trực tiếp sản phẩm cho người tiêu dùng và giảm áp lực tồn kho.
Sầu riêng Musang King tại Malaysia bị dội ngược về thị trường trong nước do không đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang Trung Quốc và Singapore. (Ảnh minh hoạ)Trong khuôn khổ chương trình Agro Madani, một đợt bán hàng kéo dài hai ngày đã tiêu thụ hơn 30 tấn sầu riêng và trái cây theo mùa, chủ yếu từ Pahang và Negeri Sembilan. Doanh thu ngày đầu vượt 100.000 ringgit, khiến ban tổ chức phải kéo dài sự kiện thêm một ngày, hướng tới mốc 200.000 ringgit doanh thu.
Các chương trình tương tự sẽ tiếp tục được tổ chức tại Kedah (16/1) và Bandar Baru Selayang (22/1).
Theo Fama, thị trường sầu riêng Malaysia đang bước vào giai đoạn “thanh lọc” ở phân khúc xuất khẩu. Việc mở rộng nhanh diện tích trồng các giống nhân bản, đặc biệt là Musang King, trong khi nhiều vườn cây chưa đạt độ tuổi khai thác thương mại, đã tạo ra rủi ro lớn về chất lượng.
Khi sản phẩm chưa đạt chuẩn bị thu hoạch sớm để chạy theo giá, hệ quả là hàng không xuất được, quay lại thị trường nội địa và gây dư cung ngắn hạn. “Nếu không điều chỉnh quy trình quản lý vườn và thời điểm thu hoạch, tình trạng dư cung và biến động giá sẽ còn lặp lại,” ông Faisal Iswardi cảnh báo.
Trong ngắn hạn, Malaysia sẽ tiếp tục dựa vào chế biến sâu, mở rộng kênh phân phối trong nước và các chương trình bán hàng mục tiêu để ổn định thị trường. Về dài hạn, phân khúc xuất khẩu buộc phải nâng chuẩn chất lượng nếu muốn giữ vững vị thế tại Trung Quốc và Singapore - hai thị trường tiêu thụ sầu riêng lớn nhất của Malaysia.
