Theo báo cáo nhận định thị trường của Chứng khoán MB (MBS), thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn chịu tác động đan xen giữa những tín hiệu tích cực từ kinh tế vĩ mô và áp lực điều chỉnh mang tính chu kỳ. Trong khi các chính sách điều hành và cải cách thể chế tiếp tục tạo nền tảng hỗ trợ tăng trưởng dài hạn, những rủi ro về lạm phát, mặt bằng lãi suất cao và sự suy yếu của dòng tiền vẫn là trở ngại đối với diễn biến thị trường trong ngắn hạn.
MBS cho biết, trước nguy cơ lạm phát nhập khẩu và gián đoạn chuỗi cung ứng do biến động của thị trường năng lượng thế giới, Chính phủ đã chủ động triển khai nhiều giải pháp điều hành linh hoạt. Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá ngày 9/10, các cơ quan quản lý tiếp tục đánh giá áp lực lên mặt bằng giá trong quý cuối năm, đặc biệt từ rủi ro năng lượng quốc tế, nhu cầu đẩy mạnh giải ngân đầu tư công và tiêu dùng dịp cuối năm.
Theo các kịch bản được cập nhật, Bộ Tài chính dự báo lạm phát bình quân năm 2026 tăng khoảng 4,5-4,8%, trong khi Ngân hàng Nhà nước đưa ra mức dự báo 4,5-5%. Các tổ chức quốc tế dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam trong khoảng 4,2-5,5%.
Ở chiều tích cực, MBS đánh giá những nỗ lực cải cách thể chế và cải thiện môi trường kinh doanh đang mang lại kết quả đáng chú ý. Ngày 8/10/2026, tổ chức Rating and Investment Information (R&I) nâng xếp hạng tín nhiệm nhà phát hành bằng ngoại tệ của Việt Nam lên BBB-, tương đương ngưỡng đầu tư (Investment Grade). Tổ chức này đánh giá cao nền tảng tăng trưởng kinh tế, nỗ lực tinh gọn bộ máy và dư địa tài khóa của Việt Nam nhờ tỷ lệ nợ công ở mức thấp.
Bên cạnh đó, Ngân hàng Thế giới (WB) cũng nâng dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2026 lên 7,4%, tăng 1,1 điểm phần trăm so với dự báo trước đó. Đây là mức điều chỉnh tăng lớn nhất trong khu vực Đông Á - Thái Bình Dương, với động lực chủ yếu đến từ việc Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng công nghệ cao và xuất khẩu các sản phẩm liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).
Theo MBS, kết quả tăng trưởng kinh tế trong 9 tháng đầu năm cho thấy hiệu quả bước đầu của các chính sách điều hành và cải cách. Việc kết hợp giữa những giải pháp hỗ trợ ngắn hạn như thúc đẩy đầu tư công, giảm chi phí vốn, hỗ trợ thuế với các cải cách dài hạn như sửa đổi Luật Chứng khoán và tháo gỡ vướng mắc pháp lý cho các dự án được kỳ vọng tạo ra động lực kép, vừa hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2026, vừa củng cố niềm tin của dòng vốn trên thị trường tài chính trong những chu kỳ tiếp theo.
Hiện tượng "bán khi tin ra" có thể tái diễn trong mùa BCTC quý 3
Tuy nhiên, đối với thị trường chứng khoán, MBS cho rằng những yếu tố tích cực từ kinh tế vĩ mô chưa đủ để xóa bỏ áp lực điều chỉnh trong ngắn hạn, đặc biệt khi thị trường đang bước vào giai đoạn có tính mùa vụ kém thuận lợi.
Theo thống kê của công ty chứng khoán này, tháng 10 thường là giai đoạn có hiệu suất không tích cực đối với VN-Index. Trong 10 năm qua, chỉ số giảm bình quân hơn 2% trong tháng 10. Đáng chú ý, thị trường đã giảm điểm trong cả 4 tháng 10 liên tiếp từ năm 2022 đến năm 2025. Đây cũng là tháng có hiệu suất kém nhất trong năm theo thống kê của MBS, trước khi thị trường thường phục hồi trong hai tháng cuối năm, trong đó tháng 11 có hiệu suất cao thứ hai.
Áp lực lạm phát do chi phí đẩy cùng mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao tiếp tục ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư. Dòng tiền thận trọng khiến thanh khoản thị trường suy giảm về mức thấp nhất kể từ đầu năm, phản ánh sự dè dặt trong việc giải ngân khi xu hướng ngắn hạn chưa thực sự rõ ràng.
Trong bối cảnh đó, Mùa báo cáo tài chính quý 3 cũng chuẩn bị được khởi động chỉ sau 1 đến 2 tuần tới. Mùa báo cáo thường là lúc thị trường chuyển từ giao dịch theo kỳ vọng sang giao dịch theo kết quả. Cổ phiếu vượt dự báo có thể được đẩy lên, cổ phiếu đã "chạy" trước thường bị bán khi tin ra.
Theo đó, ngay cả khi thị trường xuất hiện nhịp phục hồi trên diện rộng, MBS cho rằng đây nhiều khả năng vẫn chỉ là nhịp hồi kỹ thuật nhờ mặt bằng định giá đã giảm và những thông tin vĩ mô tích cực, thay vì sự khởi đầu chắc chắn của một xu hướng tăng bền vững.Để hình thành một nhịp tăng thực sự, thị trường cần hội tụ thêm hai điều kiện quan trọng, gồm sự trở lại của dòng vốn ngoại với trạng thái mua ròng và khả năng giữ nhịp của nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn.
Về mặt kỹ thuật, MBS đánh giá yếu tố chu kỳ đang tác động khá mạnh đến diễn biến thị trường. Việc VN-Index đánh mất toàn bộ các đường trung bình động từ MA20 đến MA200 cho thấy xu hướng điều chỉnh ngắn hạn đã hình thành kể từ đầu tháng 9.
Đáng chú ý, vùng 1.720 điểm, tương ứng đáy tháng 8, được MBS xác định là ngưỡng hỗ trợ quan trọng của VN-Index trong những phiên tới. Nếu mốc này bị xuyên thủng dưới tác động của những diễn biến bất lợi từ thị trường quốc tế, chỉ số nhiều khả năng sẽ tiếp tục lùi về vùng cân bằng thấp hơn tại 1.660-1.680 điểm.
Trước những rủi ro hiện hữu, MBS khuyến nghị nhà đầu tư hạn chế chiến lược mua đuổi theo chỉ số hoặc đặt cược vào các đợt tăng giá đồng loạt của nhóm ngành. Thay vào đó, việc lựa chọn cổ phiếu cần dựa trên chất lượng lợi nhuận và triển vọng kinh doanh thực chất của từng doanh nghiệp.
Cụ thể, nhà đầu tư nên ưu tiên những cổ phiếu có kết quả kinh doanh quý 3 tăng trưởng nhờ hoạt động cốt lõi, đồng thời thận trọng với các doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận đột biến từ khoản thu nhập một lần hoặc những cổ phiếu đã tăng giá mạnh và phản ánh phần lớn kỳ vọng tích cực.
Bên cạnh đó, các nhóm ngành đã trải qua nhịp chiết khấu sâu, đang tiếp cận những vùng hỗ trợ kỹ thuật quan trọng và bắt đầu thu hút dòng tiền bắt đáy cũng có thể được xem xét. Theo MBS, trong giai đoạn thị trường chịu ảnh hưởng mạnh của yếu tố mùa vụ và thanh khoản suy yếu, chiến lược cơ cấu danh mục theo triển vọng lợi nhuận từng doanh nghiệp sẽ phù hợp hơn so với việc tìm kiếm cơ hội từ xu hướng chung của thị trường.
