Ngày vía Thần Tài năm nay chứng kiến một bức tranh tiêu dùng sôi động hơn hẳn thường lệ. Không chỉ vàng miếng, vàng nhẫn được săn đón từ sáng sớm, thị trường mâm cúng cũng bước vào “mùa cao điểm” với tình trạng nhiều mặt hàng liên tục cháy hàng.
Từ cá lóc nướng truyền thống ở miền Nam đến mâm hải sản trọn gói, tam sên hay bánh tạo hình thỏi vàng, tất cả đang tạo nên một “đợt sóng” chi tiêu đáng chú ý ngay sau Tết Nguyên đán - thời điểm người dân vốn phải cân nhắc kỹ ngân sách.
Thị trường mâm cúng ngày vía Thần Tài năm nay sôi động với đa dạng mức giá để người dân lựa chọnMùng 10 tháng Giêng Âm lịch (tức rơi vào ngày 26/2 Dương lịch năm nay), từ lâu được xem là dịp người làm ăn, kinh doanh cầu mong một năm buôn bán hanh thông. Nếu trước đây, cá lóc nướng nguyên con gần như là lựa chọn mặc định tại nhiều tỉnh Nam Bộ, thì vài năm trở lại đây, thị trường đã xuất hiện thêm nhiều phân khúc mới, kéo theo sự dịch chuyển rõ rệt trong hành vi tiêu dùng.
Tại TP.HCM, cá lóc nướng vẫn là lựa chọn ưu tiên hàng đầu trên mâm cúng. Nhiều tiểu thương bắt đầu nướng cá từ 2-3 giờ sáng. Giá mỗi con dao động từ 180.000 đến 300.000 đồng tùy kích cỡ, cao hơn đáng kể so với ngày thường.
Không ít điểm bán treo bảng hết hàng trước giờ trưa. Theo các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian, phong tục cúng cá lóc nướng mang đậm dấu ấn Nam Bộ. Cá lóc - loài cá khỏe, sống được trong môi trường khắc nghiệt - tượng trưng cho sự bền bỉ, vượt khó, hàm ý giữ trọn tài lộc khi nướng nguyên con, không mổ xẻ cầu kỳ.
Cá lóc trở thành “món quốc dân” ngày vía Thần Tài ở miền NamSong song với cá lóc, một xu hướng mới đang nổi lên mạnh mẽ: mâm hải sản trọn gói giá vừa tầm. Thay vì phải chi cả triệu đồng để có tôm hùm, cua Cà Mau như trước, năm nay nhiều cửa hàng tung ra combo 300.000 - 400.000 đồng tiết kiệm chi phí hơn. Mức giá này mở rộng đáng kể tệp khách hàng, đặc biệt là hộ kinh doanh nhỏ và các gia đình trẻ.
Chị Hồng, ngụ phường Tây Hội (TP.HCM), cho biết vừa đặt mâm gần 350.000 đồng gồm tôm, xôi, thịt và trứng vịt. Sau Tết, gia đình muốn tiết kiệm chi phí vì còn nhiều khoản phải chi tiêu khi bước sang năm mới. Quan trọng hơn, đặt theo set giúp chị tiết kiệm thời gian giữa guồng quay công việc đầu năm. “Giá này hợp lý, nhìn mâm cũng đủ đầy và tôi cũng không cần cầu kỳ thêm”, chị nói.
Ở góc độ người bán, sự chuyển dịch này mang lại cú hích doanh thu rõ rệt. Chị Nga, chủ một cửa hàng hải sản tại phường Tân Thới Hiệp, cho biết chỉ trong ngày đầu mở bán đã nhận khoảng 80 đơn, phải tạm ngưng để đảm bảo chất lượng. Khi tôm hùm baby hết hàng, chị lập tức điều chỉnh cơ cấu, nhập loại 250 gram một con kết hợp cua Cà Mau, giữ mức giá quanh 400.000 -500.000 đồng. Cao điểm sáng mùng 10, cửa hàng dự kiến sẽ phải huy động thêm nhân viên để kịp giao hàng từ 7-9 giờ.
Một chủ cửa hàng khác tại phường Tân Sơn Nhì ghi nhận khoảng 300 đơn chỉ sau ba ngày mở bán - mức cao nhất từ trước đến nay. Phân khúc 300.000 - 400.000 đồng chiếm tỷ trọng lớn nhất, trong khi mâm trên một triệu đồng chủ yếu phục vụ cửa hàng kinh doanh quy mô lớn. Việc chia nhỏ thành nhiều mức giá đã giúp các cửa hàng “phủ” được nhóm khách có ngân sách trung bình, thay vì chỉ trông chờ vào nhóm chi tiêu cao.
Mâm cỗ phân khúc 300.000 đồng năm nay được nhiều người dân lựa chọnKhông chỉ miền Nam, thị trường phía Bắc cũng chứng kiến lượng đặt mâm cúng sôi động. Tại Hà Nội, chị Gia Hân (phường Giảng Võ) cho biết cửa hàng nhận khoảng 70 đơn chỉ sau vài ngày mở bán. Khách hàng quan tâm nhiều đến độ tươi sống và hình thức trình bày gọn gàng hơn là tự đi chợ mua lẻ từng món.
Chị Lan Anh (Cầu Giấy) chia sẻ thay vì tự chuẩn bị, chị đặt mâm tam sên giá hơn 400.000 đồng của người quen. “Sau Tết đã chi nhiều khoản, tôi chọn mức vừa phải, quan trọng là thành tâm”, chị nói.
Mâm tam sên - gồm các lễ vật tượng trưng cho môi trường trên cạn, dưới nước và trên trời - hiện có giá phổ biến 350.000 - 600.000 đồng, tùy chất lượng và thành phần. Trên chợ mạng, mức giá có thể lên tới cả triệu đồng nếu bổ sung hải sản cao cấp. Các tiểu thương nhận đơn từ sớm, trả hàng vào chiều mùng 9 và sáng mùng 10 Âm lịch, tạo nên nhịp mua bán gấp rút trong vòng 48 giờ cao điểm.
Mâm lễ Tam sên được rao bán với đa dạng mức giá trên chợ mạng Bên cạnh thực phẩm tươi, các sản phẩm tạo hình “tài lộc” cũng góp phần làm nóng thị trường. Bánh kem hũ vàng giá 80.000-300.000 đồng, bánh thỏi vàng 100.000-150.000 đồng/set, bánh bao túi tiền 50.000-90.000 đồng/hộp… liên tục được đặt trước. Tại Ngũ Xã, cơ sở bán hàng thực phẩm tươi ở đây cho biết tập trung sản xuất hàng trăm sản phẩm tạo hình túi tiền, thỏi vàng với tông màu đỏ - vàng chủ đạo, phần lớn giao vào ngày mùng 9. Dù giá không quá cao, lượng đơn lớn giúp doanh thu tăng mạnh trong dịp ngắn ngày.
Các sản phẩm tạo hình “tài lộc” cũng góp phần làm nóng thị trường.Đáng chú ý, trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động, giá hải sản năm nay cao hơn cùng kỳ do nguồn cung hạn chế. Tuy nhiên, mức tăng của mâm cúng được “hấp thụ” nhờ thiết kế theo combo, tối ưu chi phí. Điều này phản ánh tâm lý tiêu dùng mới khi người dân vẫn sẵn sàng chi tiền cho nghi lễ tâm linh, nhưng ưu tiên phương án kiểm soát ngân sách và tiết kiệm thời gian.
Khảo sát thực tế của phóng viên cho thấy sức mua mâm cúng năm nay dự báo tăng so với năm ngoái, trong khi mặt bằng giá chỉ nhích nhẹ. Thị trường phân hóa rõ rệt khi nhóm trung thành với truyền thống vẫn chọn cá lóc nướng làm trung tâm; nhóm trẻ và hộ kinh doanh nhỏ ưu tiên mâm hải sản trọn gói; một bộ phận khác chọn tam sên hoặc kết hợp thêm bánh tạo hình tài lộc để “lấy vía” đầu năm.
Ở góc nhìn về thị trường bán lẻ, ngày vía Thần Tài đang là cơ hội gia tăng doanh thu quan trọng của nhiều tiểu thương sau Tết. Chỉ trong vài ngày, lượng đơn có thể bằng cả tuần kinh doanh thông thường. Tuy nhiên, các chuyên gia văn hóa cũng nhiều lần khuyến nghị người dân không nên chạy theo phong trào, tránh chi tiêu quá mức hay lãng phí thực phẩm. Bởi suy cho cùng, giá trị của tín ngưỡng không nằm ở mâm cao cỗ đầy, mà là sự thành tâm và hiểu biết chừng mực.
