Kỷ lục giải ngân đầu tư công, Hà Nội dồn lực để hoàn thành mục tiêu

Tăng tốc giải ngân dự án hạ tầng chiến lược

Bộ Tài chính cho biết, giải ngân vốn đầu tư công từ đầu năm đến hết ngày 31-7- 2026 là 425.312 tỷ đồng, đạt 41,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Có 9 bộ, cơ quan trung ương và 23 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt trên bình quân chung cả nước. Trong đó, một số bộ và địa phương đạt tỷ lệ giải ngân tốt với khối lượng vốn lớn (lũy kế giải ngân 7 tháng trên 15 nghìn tỷ đồng) như: Bộ Quốc phòng (26,5 nghìn tỷ đồng), Bộ Công an (22,7 nghìn tỷ đồng), thành phố Hà Nội (76,2 nghìn tỷ đồng), thành phố Hồ Chí Minh (63,7 nghìn tỷ đồng), thành phố Hải Phòng (19 nghìn tỷ đồng), Tây Ninh (17 nghìn tỷ đồng), Hưng Yên (16 nghìn tỷ đồng).

Hà Nội đang triển khai quyết liệt các giải pháp trọng tâm để đẩy nhanh tiến độ dòng vốn đầu tư công. Thành phố tập trung nguồn lực đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng chiến lược, giao thông trọng điểm và chống ngập để tạo động lực tăng trưởng.

Trong đó tập trung các dự án Vành đai 4, Vành đai 2,5, Vành đai 3,5 và các cầu vượt sông Hồng. Thành phố cũng khởi công một số dự án quy mô lớn, trong đó có dự án Trục không gian Quốc lộ 1A theo phương thức PPP - hợp đồng BT và các hồ điều hòa trọng điểm phục vụ chống ngập úng khu vực phía Tây như hồ Phú Đô, hồ Mễ Trì, cụm hồ Yên Nghĩa. Đây là những công trình vừa có tác động trực tiếp đến năng lực hạ tầng đô thị, vừa tạo quỹ đất sạch thu hút đầu tư tư nhân theo các trục phát triển mới.

Công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) và tháo gỡ vướng mắc thủ tục đầu tư được thành phố xác định là nhiệm vụ trọng tâm, có tính quyết định đến tiến độ hấp thụ vốn ngân sách. Đến nay nhiều điểm nghẽn kéo dài tại các dự án hạ tầng chiến lược đã được xử lý dứt điểm như: Dự án cầu Trần Hưng Đạo tiếp nhận đạt 77,5% mặt bằng, các hạng mục cọc khoan nhồi cầu chính và cầu dẫn đang được thi công đồng loạt; dự án Vành đai 2,5 hoàn thành bàn giao mặt bằng đoạn Ngụy Như Kon Tum - Nguyễn Trãi đạt 100%...

Dự án Nhà hát Ngọc Trai và Công viên văn hóa nghệ thuật chuyên đề có quy mô khoảng 21,3ha, theo UBND phường Tây Hồ, giai đoạn 1 triển khai cụm Nhà hát Ngọc Trai và bãi đỗ xe với 131 trường hợp phải GPMB. Đến nay, 56 trường hợp đã hoàn thành bồi thường, thu hồi khoảng 8,1ha và bàn giao cho chủ đầu tư. Thêm 70 trường hợp đã được phê duyệt phương án trong tháng 7-2026, dự kiến bàn giao khoảng 1,6ha trong tháng 8.

Ở giai đoạn 2, dự án liên quan đến 260 trường hợp thu hồi đất. Cơ quan chức năng đã hoàn thành điều tra hiện trạng, phê duyệt 19 phương án và đang tiếp tục xác nhận nguồn gốc đất, công khai phương án bồi thường để hoàn thành thu hồi đất trong tháng 9-2026.

Cùng với dự án Nhà hát Ngọc Trai, tuyến đường Đặng Thai Mai - giai đoạn I cũng đang bước vào giai đoạn hoàn thiện. Toàn bộ công tác GPMB hoàn thành, với tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ hơn 338,5 tỷ đồng. Sau hơn một năm thi công, dự án đã cơ bản hoàn thành, các nhà thầu phấn đấu hoàn thành toàn bộ dự án trong tháng 9-2026.

Đối với Khu công viên công nghệ số và hỗn hợp (thuộc danh mục dự án chiến lược trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm). Dự án được kỳ vọng sẽ chuyển đổi khu vực Tây Tựu từ một vùng trồng hoa truyền thống thành trung tâm công nghệ cao tầm cỡ quốc tế. Dự án có tổng vốn hơn 53.700 tỷ đồng, dự kiến quy tụ 60.000 chuyên gia.

Hà Nội yêu cầu hoàn thành GPMB dự án này trước 30-9. Lãnh đạo phường Phú Diễn cho hay, đến cuối tháng 7, địa phương đã hoàn thành 100% thông báo thu hồi đất, công khai 125 phương án bồi thường với tổng giá trị khoảng 225 tỷ đồng và chi trả hơn 187 tỷ đồng cho 96 hộ dân. Theo kế hoạch, toàn bộ công tác kiểm đếm, phê duyệt phương án và chi trả bồi thường sẽ cơ bản hoàn thành trong tháng 9.

Tháo gỡ điểm nghẽn, đặt hiệu quả công trình lên hàng đầu

Kế hoạch vốn Thủ tướng giao cho Thủ đô năm 2026 khoảng 126 nghìn tỷ đồng, trong khi thành phố chủ động giao kế hoạch ở mức cao hơn (khoảng 156 nghìn tỷ đồng). Số vốn còn lại Hà Nội phải tiếp tục giải ngân những tháng cuối năm là khoảng 79 nghìn tỷ đồng.

Trọng tâm phân bổ vốn trong những tháng cuối năm tiếp tục được định hướng vào các công trình hạ tầng giao thông chiến lược có sức lan tỏa lớn như đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, các cầu vượt sông Hồng, hệ thống đường sắt đô thị, những công trình vừa tạo dư địa mở rộng không gian đô thị, vừa kích hoạt dòng vốn đầu tư tư nhân theo các trục phát triển mới; đẩy nhanh tiến độ 12 dự án thoát nước trọng điểm đã được bố trí vốn và hoàn tất các thủ tục đầu tư. Đối với những dự án không còn vướng mắc về mặt bằng, các chủ đầu tư phải tập trung thi công, không để chậm tiến độ.

Các dự án khu công nghiệp (KCN), khu công nghệ cao được yêu cầu sớm hoàn thiện hạ tầng, đưa các dự án mới vào hoạt động. Theo Ban Quản lý các Khu công nghệ cao và Khu công nghiệp Hà Nội, một số dự án hạ tầng có chuyển biến tích cực như KCN Đông Anh và Phú Hà đang đẩy nhanh giải phóng mặt bằng sau khi khởi công; KCN Tiến Thắng và Phù Đổng triển khai cắm mốc, kiểm đếm; Khu công nghệ cao Sinh học Hà Nội cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng và đang thi công hạ tầng; KCN Phú Hà và Đông Anh cơ bản hoàn thành giải phóng mặt bằng trong năm 2026; KCN sạch Sóc Sơn đẩy nhanh thi công tại các khu vực đã được bàn giao.

Theo lãnh đạo UBND thành phố Hà Nội, việc đẩy nhanh hoàn thiện hạ tầng các khu công nghệ cao, khu công nghiệp không chỉ giúp thu hút các dự án công nghệ cao, công nghệ sạch mà còn tạo thêm năng lực sản xuất và động lực tăng trưởng mới, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số của Thủ đô trong năm 2026.

Với chủ trương “không để vốn chờ dự án”, thành phố yêu cầu các xã, phường, thành lập tổ chỉ huy giải ngân vốn đầu tư công do Chủ tịch UBND cấp xã làm tổ trưởng; lập kế hoạch cụ thể về giải phóng mặt bằng, thi công và thanh toán cho từng dự án. Phân công lãnh đạo trực tiếp phụ trách từng dự án để theo dõi xuyên suốt, kịp thời tháo gỡ khó khăn và cập nhật tiến độ làm căn cứ đánh giá trách nhiệm. Đối với công trình trọng điểm, những khó khăn vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo ngay, không để hồ sơ tồn đọng hoặc chuyển qua nhiều cơ quan mà không xác định rõ đơn vị xử lý.

Nguồn vật liệu xây dựng cũng là vấn đề cần kiểm soát khi nhiều dự án quy mô lớn đồng loạt triển khai. UBND thành phố giao Sở Xây dựng theo dõi sát diễn biến giá vật liệu, nhiên liệu, nhân công và thiết bị; kịp thời công bố giá, chỉ số giá và đề xuất phương án bảo đảm nguồn cung. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao rà soát quy hoạch mỏ, tháo gỡ khó khăn trong cấp phép khai thác đất, cát, đá phục vụ thi công.

Về kỷ luật quản trị vốn, thành phố tiếp tục yêu cầu các chủ đầu tư cụ thể hóa lộ trình giải ngân đến từng dự án, gắn kết quả thực hiện với trách nhiệm người đứng đầu. Cơ chế giám sát xuyên suốt từ cấp thành phố đến cấp xã được vận hành hiệu quả hơn nhờ mô hình quản lý hành chính hai cấp đã rút ngắn đáng kể thời gian phản hồi và xử lý phát sinh tại công trường.

Thành phố cũng điều chỉnh linh hoạt kế hoạch vốn giữa các hạng mục, từ thiết kế, bồi thường sang xây lắp, nhằm rút ngắn độ trễ giữa phân bổ và hấp thụ vốn thực tế. Lãnh đạo thành phố nhấn mạnh quan điểm: "Địa phương nào giải ngân chậm sẽ bị thu hồi vốn để điều chuyển cho đơn vị có khả năng giải ngân tốt hơn". Đồng thời, thành phố sẽ công khai kết quả đầu tư theo từng dự án, xác định rõ khu vực nào đã được khắc phục, khu vực nào còn tiếp tục đầu tư để người dân giám sát.

Theo GS. TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, Hà Nội có thể tận dụng mạnh mẽ các cơ chế, chính sách đặc thù theo Luật Thủ đô 2026 và các nghị quyết của Quốc hội để bố trí nguồn vốn lớn, rút gọn thủ tục quy hoạch, đầu tư và chọn nhà thầu đặc biệt thù trong lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư cho các dự án hạ tầng lớn, công trình cấp bách. Phân cấp, phân quyền, gắn cơ chế đặc thù với yêu cầu cam kết chất lượng công trình và hiệu quả sử dụng vốn. Những giải pháp đồng bộ này cùng với quyết tâm của lãnh đạo thành phố, các cấp các ngành sẽ đặt nền tảng để thành phố phấn đấu hoàn thành mục tiêu giải ngân toàn bộ khoảng 79 nghìn tỷ đồng còn lại trong những tháng cuối năm, qua đó củng cố vai trò đầu tư công là "vốn mồi" dẫn dắt tăng trưởng kinh tế Thủ đô năm 2026.