Nếu như Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) phải báo cáo về vụ việc đã bị cơ quan điều tra khởi tố, thì CTCP Chứng khoán Hòa Bình (HBS) lại gây chú ý khi tự công bố hàng loạt cáo buộc sai phạm đối với bộ máy điều hành cũ.
ACV công khai vụ án liên quan lãnh đạo cấp cao
Trong tài liệu Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026, Hội đồng quản trị ACV dành riêng một phần để báo cáo về vụ việc vi phạm pháp luật xảy ra tại doanh nghiệp.
Theo đó, ngày 26/1/2026, một số lãnh đạo chủ chốt của ACV, trong đó có ông Vũ Thế Phiệt - Chủ tịch HĐQT và ông Nguyễn Tiến Việt - Thành viên HĐQT, Phó Tổng giám đốc phụ trách Tổng công ty kiêm Giám đốc Ban Quản lý dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, đã bị cơ quan chức năng khởi tố, tạm giam do liên quan các sai phạm tại dự án sân bay Long Thành và Nhà ga T3 sân bay Tân Sơn Nhất.
ACV đánh giá đây là vụ việc "rất nghiêm trọng", ảnh hưởng tiêu cực đến uy tín doanh nghiệp cũng như hình ảnh của đội ngũ lãnh đạo và người lao động.
Đáng chú ý, doanh nghiệp không né tránh sự việc mà công khai toàn bộ diễn biến, đồng thời cho biết đã kiện toàn bộ máy điều hành, giao quyền Chủ tịch HĐQT và quyền Tổng giám đốc cho các nhân sự thay thế nhằm duy trì hoạt động ổn định.
Tuy nhiên, điểm cần lưu ý là những nội dung ACV công bố đều xuất phát từ một vụ việc đã được các cơ quan chức năng khởi tố điều tra. Doanh nghiệp đang trong quá trình phối hợp với cơ quan điều tra để làm rõ trách nhiệm tập thể và cá nhân liên quan.
HBS tự "mổ xẻ" nội bộ với những cáo buộc nghìn tỷ đồng
Trong khi đó, trường hợp của HBS lại mang màu sắc hoàn toàn khác.
Biên bản ĐHĐCĐ thường niên 2026 của công ty này dài tới 266 trang, vượt xa thông lệ vài chục trang của phần lớn doanh nghiệp niêm yết. Nội dung không chỉ ghi nhận các tờ trình và kết quả biểu quyết mà còn dành phần lớn dung lượng cho quá trình rà soát nội bộ, bóc tách các giao dịch và cáo buộc sai phạm đối với ban điều hành cũ.
Theo nội dung được trình bày trước cổ đông, HBS cho rằng trong giai đoạn từ năm 2021 đến giữa năm 2025, một "nhóm liên minh lợi ích" đã vận hành 23 tài khoản ngoài hệ thống kế toán, tạo nên một "ma trận tài chính ngầm" với tổng dòng tiền lên tới 13.072 tỷ đồng. Thực tế, đây là "nhóm liên minh" đã nổi lên khi lãnh đạo trước đó của công ty vướng vòng lao lý.
Ban lãnh đạo mới của HBS cáo buộc hệ thống này nhằm mục đích rút ruột 9.174 tỷ đồng tài sản cổ đông và trốn lậu 1.232 tỷ đồng tiền thuế. Công ty cũng cho biết các giao dịch được cho là có liên quan tới 747 tài khoản cá nhân, nguồn tiền từ kho tự doanh, ngân quỹ thanh toán và nhiều dòng tiền khác.
Ngoài ra, HBS còn đề cập tới cáo buộc chiếm dụng 72 tỷ đồng quỹ bảo trì của cư dân dự án Iris Garden để phục vụ hoạt động đầu cơ tài chính.
Nếu đặt cạnh quy mô vốn điều lệ chưa tới 330 tỷ đồng của HBS, các con số được công bố lớn gấp nhiều lần quy mô doanh nghiệp, khiến tài liệu đại hội trở thành một trong những biên bản gây chú ý nhất mùa đại hội cổ đông năm nay.
Minh bạch hay "tự phơi bày" rủi ro?
Dù xuất phát từ những bối cảnh khác nhau, ACV và HBS đều gây chú ý khi lựa chọn đưa những vấn đề nhạy cảm nhất của doanh nghiệp ra trước cổ đông thay vì chỉ công bố ở mức tối thiểu theo quy định.
Tuy nhiên, ranh giới giữa hai trường hợp là khá rõ ràng. Với ACV, doanh nghiệp đang cập nhật một vụ việc đã được cơ quan điều tra khởi tố, liên quan đến các cá nhân cụ thể trong bộ máy lãnh đạo. Trong khi đó, những nội dung được HBS công bố chủ yếu là kết quả rà soát nội bộ và các cáo buộc do ban lãnh đạo mới đưa ra, chưa phải kết luận của cơ quan có thẩm quyền.
"Trong những vụ mang hơi hướng tranh chấp dân sự giữa các nhóm cổ đông thế này thường cơ quan điều tra chỉ vào cuộc khi có tố cáo hình sự từ nạn nhân/bị hại hoặc khi có chứng cớ phạm tội quả tang" - ông Phùng Anh Tuấn - Luật sư điều hành VCI Legal đồng thời là Chuyên Gia Trọng Tài & Hòa Giải Tài Chính | VIAC - CEDR - cho biết. "Vấn đề là để có kết luận về vi phạm hay dấu hiệu tôi phạm cơ quan điều tra cũng phải trưng cầu giám định về các hành vi và số liệu được nêu trong biên bản. Họ không thể chỉ dựa vào ý kiến và nghi vấn của một bên để quyết định điều tra trừ khi có những hành vi phạm pháp quả tang như đã nói" - ông Tuấn bổ sung.
Điều khiến thị trường chú ý không chỉ nằm ở quy mô các con số được nhắc đến, mà còn ở quyết định công khai chúng ngay tại đại hội cổ đông. Trên thực tế, rất ít doanh nghiệp chủ động trình bày chi tiết các nghi vấn sai phạm nội bộ, bởi mỗi thông tin tiêu cực được công bố đều có thể kéo theo rủi ro về uy tín, giá cổ phiếu, quan hệ đối tác và niềm tin của nhà đầu tư.
Công khai những thông tin vi phạm nghiêm trọng khi chưa có kết luận của cơ quan điều tra có thể khiến ban lãnh đạo HBS đối mặt với rủi ro pháp lý. Tuy nhiên, bù lại họ được thị trường nhìn nhận như một nhân tố mới, không liên quan đến những vi phạm của dàn lãnh đạo cũ (nếu có). Đây cũng là cách mà nhiều doanh nghiệp với ban lãnh đạo mới đang làm khi vừa tiếp quản một doanh nghiệp với nhiều "điểm mờ" cần giải quyết.
Những rủi ro của doanh nghiệp, đặc biệt là công ty đại chúng, về cơ bản đều được phản ánh vào giá cổ phiếu công ty. Từ đầu tháng 3/2026 đến nay, khi lãnh đạo ACV bị khởi tố, cổ phiếu công ty đã sụt giảm gần 16%. Trong khi đó, do vi phạm một loạt quy định, cổ phiếu HBS đã bị hạn chế giao dịch khi mức giá dao động xung quanh 4.000 đồng/cổ phiếu.
