Dầu ô liu từ lâu được ví như "vàng lỏng" của châu Âu. Thế nhưng, lợi dụng tình trạng khan hiếm và giá cả leo thang, các băng đảng tội phạm đã biến loại thực phẩm cao cấp này thành công cụ trục lợi tàn độc. Vụ thu giữ hơn 260.000 lít dầu giả tại Tây Ban Nha và Ý mới đây đã phơi bày một mảng tối kinh hoàng trong chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu.
Cuộc đột kích xuyên quốc gia
Tháng 11/2023, dưới sự điều phối của Cơ quan Cảnh sát châu Âu (Europol), lực lượng Vệ binh Dân sự Tây Ban Nha (Guardia Civil) và Cảnh sát Quốc gia Ý (Carabinieri) đã đồng loạt ra quân trong một chiến dịch mang mật danh OPSON – chiến dịch chuyên biệt nhằm chống lại tội phạm gian lận thực phẩm.
Tại khu vực Ciudad Real (Tây Ban Nha), cảnh sát đã đột kích và bắt giữ 11 nghi phạm thuộc một băng đảng tội phạm có tổ chức. Cùng lúc đó, lực lượng chức năng tại Ý cũng tiến hành thanh tra khẩn cấp 3 nhà máy sản xuất dầu lớn tại hai vùng trồng ô liu trứ danh là Sicily và Tuscany vì tình nghi nằm trong mạng lưới rủa tiền và tiêu thụ hàng giả này.
Kết quả của cuộc vây ráp khiến nhiều người tiêu dùng phải rùng mình: Hơn 260.000 lít dầu ô liu giả được tìm thấy, chứa đầy trong 12 thùng phuy khổng lồ chuẩn bị đưa ra thị trường. Lực lượng chức năng cũng thu giữ 4 phương tiện vận chuyển và 91.000 Euro tiền mặt tại hiện trường.
Thủ đoạn tàn độc: Biến "dầu thắp đèn" thành hàng cao cấp
Sự tinh vi và tàn nhẫn của đường dây này nằm ở nguyên liệu mà chúng sử dụng. Thay vì dùng ô liu ép lạnh, các nghi phạm đã sử dụng "dầu lampante" để pha trộn.
Thay vì dùng ô liu ép lạnh, các nghi phạm đã sử dụng "dầu lampante" để pha trộnDầu lampante là loại dầu ô liu có phẩm cấp thấp nhất, mang nồng độ axit cực cao, mùi vị khó chịu và hoàn toàn không đủ tiêu chuẩn để làm thực phẩm cho con người. Trong lịch sử, loại dầu này vốn chỉ được dùng làm nhiên liệu để thắp sáng các ngọn đèn dầu. Bằng các thủ thuật tinh vi, chúng pha loãng loại dầu độc hại này để đánh lừa vị giác và khứu giác của người mua.
Chưa dừng lại ở đó, kết quả phân tích từ phòng thí nghiệm của cảnh sát còn cho thấy, nhiều mẫu dầu thu giữ thực chất chỉ là dầu đậu nành rẻ tiền. Thế nhưng, tất cả đều được dán nhãn mác vô cùng sang trọng: "Dầu ô liu nguyên chất (Extra Virgin Olive Oil) xuất xứ Tây Ban Nha", sẵn sàng tuồn vào các siêu thị và chuỗi cung ứng hợp pháp để lừa gạt người tiêu dùng.
Khi thời tiết tiếp tay cho tội phạm
Theo đánh giá của Europol, không phải ngẫu nhiên mà nạn làm giả dầu ô liu lại bùng phát mạnh mẽ đến vậy. Nguyên nhân sâu xa đến từ cuộc khủng hoảng khí hậu tại châu Âu.
Chưa dừng lại ở đó, kết quả phân tích từ phòng thí nghiệm của cảnh sát còn cho thấy, nhiều mẫu dầu thu giữ thực chất chỉ là dầu đậu nành rẻ tiềnNhững đợt hạn hán kéo dài kỷ lục tại Tây Ban Nha và Ý – hai quốc gia sản xuất dầu ô liu lớn nhất thế giới – đã khiến sản lượng sụt giảm nghiêm trọng. Nguồn cung đứt gãy trong khi nhu cầu tiêu dùng luôn ở mức cao đã đẩy giá "vàng lỏng" lên mức đỉnh điểm. Tình trạng lạm phát này vô tình tạo ra một "mảnh đất màu mỡ" mang lại siêu lợi nhuận cho các nhà sản xuất gian lận.
Gian lận thực phẩm không chỉ là một tội phạm kinh tế. Việc sản xuất trong điều kiện lén lút, thiếu vệ sinh, không thể truy xuất nguồn gốc và sử dụng nguyên liệu cấm như dầu lampante là một quả bom nổ chậm đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của hàng triệu người tiêu dùng.
