Tổng thống Nga Vladimir Putin gặp gỡ cộng đồng doanh nhân Nga hồi tháng 6-2025 - Ảnh: AFP
Theo Hãng tin Reuters ngày 2-10, các tài liệu về ngân sách nhà nước Nga năm 2026 cho thấy từ đầu năm đến nay, những người giàu nhất nước này đã chi trả xấp xỉ 1% tổng chi tiêu của chính phủ thông qua các khoản đóng góp "tự nguyện" thời chiến.
Đóng góp tự nguyện của giới siêu giàu
Đây là một phần sáng kiến được bàn trong cuộc họp kín giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và đại diện giới siêu giàu nước này hồi tháng 3.
Cuộc họp khi ấy có sự tham dự của các doanh nhân hàng đầu nước Nga, phần lớn đang chịu lệnh trừng phạt của phương Tây. Danh sách đầy đủ người tham dự không được công bố.
Lúc đó, Điện Kremlin cho biết doanh nhân giấu tên khởi xướng sáng kiến này lập luận rằng nhiều người giàu ở Nga đã gây dựng cơ nghiệp trong thập niên 1990 nhờ quan hệ với nhà nước, vì vậy giờ đây họ có nghĩa vụ đóng góp cho ngân sách.
Sau cuộc gặp, phía Kremlin cũng cho biết một người tham dự đã đề nghị góp "một khoản tiền rất lớn" và ông Putin hoan nghênh sáng kiến này.
Thống kê sổ sách cho thấy chi ngân sách của Chính phủ Nga năm 2026 sẽ tăng 13,2% lên 48.600 tỉ rúp (581 tỉ USD).
Do đó thâm hụt ngân sách dự kiến ở mức 3,2% GDP, tương đương 7.300 tỉ rúp (khoảng 87 tỉ USD), gấp đôi mục tiêu ban đầu là 1,6% GDP.
Trong khi đó tổng các khoản đóng góp đến nay đã đạt 471 tỉ rúp, tức hơn 5,6 tỉ USD, gần bằng 1% tổng chi. Nếu không có nguồn tiền này, thâm hụt ngân sách có thể lên đến 3,4% GDP.
Hồi tháng 9, ông Putin cũng đã cho biết sau cuộc gặp, các doanh nhân đã đóng góp "hàng trăm tỉ" rúp.
Trong tài liệu ngân sách, các khoản này được ghi là "nguồn thu tự nguyện".
Số tiền thu về thậm chí còn vượt nguồn thu từ thuế lợi nhuận bất thường của doanh nghiệp - loại thuế chủ yếu do các công ty kim loại và phân bón nộp, tính trên phần lợi nhuận có được nhờ giá thế giới tăng cao.
Nga siết trốn thuế, quyết tăng thu ngân sách
Tổng thống Nga Vladimir Putin - Ảnh: AFP
Ngoài các khoản đóng góp, Chính phủ Nga còn dự kiến thu về 385 tỉ rúp (4,6 tỉ USD) trong năm 2026 từ bán tài sản tịch thu của doanh nghiệp tư nhân trong những năm gần đây.
Số tài sản này bị Matxcơva tịch thu với những lý do như vi phạm pháp luật, tham nhũng và việc tài sản chiến lược thuộc sở hữu nước ngoài.
Theo Reuters, đây là đợt phân chia lại tài sản lớn nhất kể từ làn sóng tư nhân hóa những năm 1990.
Cuộc chiến với Ukraine, hiện đã bước sang năm thứ 5, tiếp tục tiêu tốn nhiều ngân sách: Năm 2026, chi tiêu cho quân sự và an ninh của Nga dự kiến chiếm 38% tổng chi ngân sách.
Trong bối cảnh đó, Matxcơva đang lên kế hoạch tăng nguồn thu ngân sách qua tăng thuế và siết chặt kiểm soát các hình thức trốn thuế, sau đợt tăng thuế năm 2025.
Một trong những đợt tăng thuế sẽ nhắm vào thu nhập từ tiền gửi ngân hàng, vốn đã trở thành nguồn thu nhập đáng kể của nhiều người dân nhờ lãi suất cao. Biện pháp này dự kiến mang lại thêm 1.000 tỉ rúp (12 tỉ USD) cho ngân sách năm 2027.
