Tuyển Malaysia sẽ có thêm nhiều cầu thủ nhập tịch trong thời gian tới - Ảnh: FAM
Ngày 10-9, FIFA công bố phiên bản mới của Commentary on the Rules Governing Eligibility to Play for Representative Teams (Chú giải quy định về tư cách thi đấu cho đội tuyển quốc gia), với những cập nhật đáng chú ý liên quan đến cầu thủ nhập tịch.
Những cập nhật của FIFA cho bộ quy định này mang mục đích giới hạn tình trạng nhập tịch đang khá hỗn loạn thời gian qua của làng bóng đá, với những nguyên tắc chặt chẽ hơn được nhấn mạnh.
Một nội dung được FIFA đặc biệt nhấn mạnh là nguyên tắc “genuine link” - tức mối liên hệ thực chất với một nền bóng đá.
“Trong những trường hợp yêu cầu phải có mối liên hệ thực chất, việc sở hữu quốc tịch của một quốc gia tự nó là chưa đủ”, FIFA thông báo.
Theo đó để một cầu thủ đủ tư cách thi đấu cho một đội tuyển quốc gia, họ còn phải có mối liên hệ có thể xác định khách quan với lãnh thổ của liên đoàn bóng đá muốn đại diện thông qua nơi sinh, nguồn gốc gia đình hoặc thời gian cư trú.
Malaysia đặc biệt nhạy cảm
Thông báo mới lập tức đáng chú ý tại Đông Nam Á, nơi nhiều nền bóng đá như Malaysia, Indonesia, hay cả Việt Nam ngày càng có nhiều cầu thủ nhập tịch.
Trong số này, Malaysia là trường hợp nhạy cảm nhất, bởi bóng đá nước này vừa trải qua một trong những vụ bê bối tư cách cầu thủ nghiêm trọng nhất khu vực.
Năm 2025, FIFA phát hiện hồ sơ được sử dụng để chứng minh nguồn gốc Malaysia của 7 cầu thủ gồm Facundo Garcés, Rodrigo Holgado, Imanol Machuca, João Figueiredo, Gabriel Palmero, Jon Irazabal và Héctor Hevel có tài liệu bị làm giả.
Cả 7 từng ra sân trong chiến thắng 4-0 của Malaysia trước Việt Nam tại vòng loại Asian Cup 2027.
Vụ nhập tịch trái phép của Malaysia khiến FIFA phải cập nhật các điều luật - Ảnh: FAM
FIFA sau đó treo giò các cầu thủ 12 tháng và phạt Liên đoàn Bóng đá Malaysia (FAM) 350.000 franc Thụy Sĩ. FIFA cho biết những giấy tờ giả đã được sử dụng nhằm chứng minh tư cách thi đấu của các cầu thủ. Sau khi vụ việc tiếp tục được xử lý qua FIFA, CAS và AFC, kết quả trận Malaysia thắng Việt Nam 4-0 cũng bị AFC chuyển thành Malaysia thua 0-3.
Vụ việc không chỉ khiến Malaysia chịu thiệt hại trên sân cỏ. FIFA còn mở cuộc điều tra đối với hoạt động của FAM, trong khi AFC tiến hành rà soát công tác quản trị của liên đoàn này.
Đáng chú ý ở chỗ, cả 7 cầu thủ nói trên đều thực sự được cấp quốc tịch Malaysia. Và phần đông trong số họ hiện đã được FAM xác nhận tư cách cầu thủ bản địa, chuẩn bị ra sân giải quốc nội như các "nội binh" sau khi mãn hạn treo giò.
Vì vậy những cập nhật mới của FIFA được cho là nhắm thẳng đến tình trạng nhập tịch của bóng đá Malaysia - nơi ngày càng có nhiều cầu thủ gốc Nam Mỹ được cấp quốc tịch.
Điều FIFA muốn làm rõ trong bản thông báo mới chính là "có quốc tịch chưa đồng nghĩa với việc có tư cách thi đấu cho tuyển quốc gia".
Indonesia hay Việt Nam có bị ảnh hưởng?
Về nguyên tắc, chính sách nhập tịch quy mô lớn của Indonesia không bị ảnh hưởng bởi những quy định vừa được làm rõ này.
Phần lớn những cầu thủ sinh ra tại châu Âu mà Indonesia sử dụng những năm gần đây như Jay Idzes, Kevin Diks, Calvin Verdonk hay Justin Hubner được xác lập mối liên hệ với Indonesia thông qua cha mẹ hoặc ông bà.
Đây chính là một trong những dạng “genuine link” được FIFA công nhận. Điều quan trọng là nguồn gốc đó phải được chứng minh bằng giấy tờ hợp lệ.
Các cầu thủ nhập tịch như Xuân Son sẽ không bị ảnh hưởng bởi bản cập nhật quy định của FIFA - Ảnh: ANH KHOA
Nói cách khác, FIFA không giới hạn một đội tuyển được sử dụng bao nhiêu cầu thủ nhập tịch. Vấn đề nằm ở tư cách của từng người: cầu thủ phải có quốc tịch và, trong trường hợp quy định yêu cầu, phải chứng minh được mối liên hệ thực chất tương ứng.
Trường hợp của bóng đá Việt Nam lại càng không đáng lo, bởi hầu hết những ngôi sao nhập tịch đã chứng minh năng lực như Xuân Son, Tài Lộc, Hoàng Hên đều đủ tư cách khoác áo tuyển Việt Nam sau khi đã sinh sống tại đây đủ 5 năm.
Đây là mối quan hệ rõ ràng nhất, thậm chí ít phức tạp hơn cả việc chứng minh nguồn gốc, huyết thống gia đình như việc đăng ký các cầu thủ kiều bào.
