Biểu tượng này được gọi là ký hiệu WEEE, viết tắt của Waste Electrical and Electronic Equipment (thiết bị điện và điện tử thải). Theo quy định của Liên minh châu Âu (EU), các sản phẩm điện, điện tử thuộc phạm vi điều chỉnh của Chỉ thị WEEE phải được đánh dấu bằng hình chiếc thùng rác có gạch chéo để cảnh báo rằng sản phẩm không được bỏ chung với rác sinh hoạt thông thường. Thay vào đó, chúng cần được đưa đến các điểm thu gom hoặc cơ sở tái chế chuyên dụng nhằm xử lý đúng quy trình.
Chỉ thị WEEE được ban hành nhằm giải quyết tình trạng gia tăng nhanh chóng của rác thải điện tử – một trong những dòng chất thải phát triển nhanh nhất trên thế giới. Không giống rác sinh hoạt thông thường, các thiết bị điện tử chứa nhiều vật liệu có giá trị như đồng, nhôm, vàng, bạc và các kim loại hiếm, đồng thời cũng có thể chứa những chất gây hại cho môi trường nếu bị chôn lấp hoặc đốt bỏ không đúng cách. Vì vậy, việc thu gom riêng và tái chế đúng quy trình không chỉ giúp hạn chế ô nhiễm mà còn góp phần tiết kiệm tài nguyên.
Ký hiệu WEEE phổ biến trên các thiết bị điện tử có xuất xứ từ châu Âu. Ảnh minh họaTheo quy định của EU, biểu tượng thùng rác gạch chéo phải được in trực tiếp trên sản phẩm hoặc trong một số trường hợp có thể xuất hiện trên bao bì, tài liệu hướng dẫn hay phiếu bảo hành nếu kích thước thiết bị quá nhỏ. Với những sản phẩm được đưa ra thị trường sau ngày 13/8/2005, biểu tượng này thường đi kèm một vạch đen nằm phía dưới hoặc thông tin về ngày đưa sản phẩm ra thị trường nhằm phân biệt với các thiết bị đời cũ.
Hiệu quả của hệ thống thu gom rác thải điện tử tại châu Âu đã cho thấy ý nghĩa thực tế của biểu tượng nhỏ này. Theo số liệu của Ủy ban châu Âu, trong năm 2022, khoảng 5 triệu tấn rác thải điện tử đã được thu gom tại EU, tương đương khoảng 11,2 kg trên mỗi người dân. Đây là nền tảng để châu Âu trở thành một trong những khu vực có tỷ lệ thu gom và tái chế rác thải điện tử thuộc nhóm cao nhất thế giới, góp phần thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn và giảm khai thác tài nguyên thiên nhiên.
Ngày nay, chúng ta bắt gặp ký hiệu WEEE ở các sản phẩm từ quốc gia khác, trong đó có Việt Nam. Ảnh minh họaMặc dù biểu tượng WEEE xuất phát từ quy định của châu Âu, người tiêu dùng tại nhiều quốc gia khác, trong đó có Việt Nam, cũng thường xuyên bắt gặp ký hiệu này trên các thiết bị điện tử nhập khẩu hoặc được sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế. Điều đó không đồng nghĩa quy định chỉ có giá trị trong phạm vi châu Âu, mà còn góp phần nâng cao nhận thức của người tiêu dùng toàn cầu về việc xử lý rác thải điện tử một cách có trách nhiệm.
Tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp và tổ chức đã triển khai các chương trình thu gom, tái chế rác thải điện tử nhằm khuyến khích người dân không bỏ thiết bị điện tử cũ vào rác sinh hoạt. Thay vì để điện thoại hỏng, pin sạc, máy tính hay các thiết bị gia dụng cũ bị chôn lấp hoặc bán cho các cơ sở xử lý không bảo đảm, người dùng có thể đưa chúng đến các điểm thu gom chuyên dụng để được tái chế theo quy trình an toàn, góp phần giảm phát thải và tận dụng nguồn nguyên liệu có giá trị.
