Những mặt tiền bị thu hẹp
Hai bạn trẻ Châu Lan và Thanh Phong chính thức khai trương quán trà sữa vào ngày 29/10, sau hai tuần sửa sang mặt bằng gần ngã tư Cách Mạng Tháng 8 - Nguyễn Thị Minh Khai (phường Xuân Hòa, TP.HCM).
Thế nhưng chỉ một ngày trước giờ mở cửa, phía trước quán được dựng tôn rào che chắn cho công trình, các tấm tôn gần như che kín mặt tiền. Lối đi trước cửa chỉ còn vừa một xe máy chạy ngang, không thể quay đầu hay đi ngược chiều, trong khi khoảng trống dự tính để kê bàn ghế cũng không còn.
Phần mặt tiền quán và đường vào chỉ đủ 1 xe máy.
Hai bạn ký hợp đồng thuê mặt bằng trong 2 năm với giá 40 triệu đồng/tháng, cùng hơn 100 triệu đồng đầu tư sửa chữa. Với kế hoạch ban đầu, khoảng sân phía trước là nơi nhóm dự định đặt bàn ghế, tạo không gian cho khách ngồi lại. Việc rào chắn xuất hiện ngay trước ngày mở cửa khiến kế hoạch phải thay đổi gần như hoàn toàn.
“Lúc biết tin bị rào đường sát cửa, cả nhóm muốn ngất xỉu”, Châu Lan kể. Sau cú hụt hẫng, nhóm nhanh chóng động viên nhau chuyển hướng sang bán online, mở gian hàng trên các ứng dụng, chạy quảng cáo và giảm giá trong dịp khai trương. Một tấm bảng được đặt ở đầu hẻm để chỉ đường cho khách và shipper. Chủ nhà cũng hứa hỗ trợ giảm một phần tiền thuê, nên nhóm quyết định cố gắng trụ lại.
Hai bạn trẻ thích nghi bằng cách chuyển lên các ứng dụng giao hàng, bán online.
Hàng quán treo bảng hướng dẫn, thông báo quán vẫn hoạt đọng bình thường.
Không chỉ quán trà sữa mới mở, nhiều hàng quán đã kinh doanh lâu năm trên các đoạn đường Cách Mạng Tháng 8 nối dài cũng đang phải điều chỉnh cách bán khi công trình Metro số 2 triển khai qua khu vực.
Tại đoạn đường qua phường Hòa Hưng, khu vực gần chợ Hòa Hưng, chị Tuyết Trang đã bán cơm tấm hơn 20 năm. Trước khi có rào chắn, quán bán cả sáng và chiều tối Hiện tại, buổi chiều lượng khách thưa hẳn nên chị chủ yếu bán vào buổi sáng.
“Chiều vắng lắm”, chị Trang nói.
Quán cơm tấm duy trì bán buổi sáng với lượng khách quen xung quanh.
Theo chị, một số hàng quán lân cận không thể tiếp tục duy trì mặt bằng nên đã chuyển đi. Đoạn đường trước mặt tiền cũng bị thu hẹp. Những phương tiện như xe ba gác khó đi vào, trong khi người dân đôi khi phải vòng qua các con hẻm để tiếp cận khu vực phía trong.
Tuy nhiên, không phải hộ kinh doanh nào cũng chịu tác động giống nhau. Cô Hằng, người bán rèm cửa, chăn, ga, gối, nệm ngay tại nhà, cho biết khách của cô chủ yếu là những người quen và khách cũ tìm đến trực tiếp. Không phải thuê mặt bằng bên ngoài cũng giúp cô giảm được phần nào áp lực chi phí.
Cửa hàng ga gối, rèm cửa của cô Hằng. Phía trước công trình luôn có biển cảnh báo người dân qua lại an toàn hơn trong lúc đang thi công.
Căn nhà của cô trước đây từng nằm trong diện giải tỏa, phải lùi vào khoảng 9-10 m để mở rộng đường. Vì vậy, với công việc hiện tại, cô chủ yếu duy trì lượng khách quen thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào lượng người qua lại trên mặt tiền.
Ở một điểm bán nước bên đường, sự thay đổi thể hiện rõ hơn qua lượng hàng bán mỗi ngày. Trước khi rào chắn được dựng lên, người bán cho biết có thể bán khoảng 100 ly nước/ngày. Hiện con số này chỉ còn khoảng 20 ly.
Những khách còn lại chủ yếu là công nhân đang thi công, thợ xây, giao hàng hoặc những người quen sống trong các con hẻm gần đó.
Quán nước nhỏ cũng nép mình hơn, thay vì chờ khách vãng lai nay cô chủ quán chuyển qua bán cho thợ xây, người giao hàng, xe ôm công nghệ.
Ngoài việc khách ít hơn, bụi từ khu vực đào đường cũng khiến việc buôn bán cần thêm nhiều công đoạn. Người bán phải liên tục lau bàn ghế, đồng thời xịt nước khoảng 30 phút một lần để hạn chế bụi bám vào khu vực bán hàng.
Tại khu vực đối diện Công viên Thỏ Trắng, tình hình cũng đang được các hàng quán theo dõi từng ngày. Anh Hải, nhân viên một quán lẩu gà lá é, cho biết phần đường phía trước quán mới được rào chắn khoảng 3 ngày trước thời điểm anh chia sẻ.
"Doanh thu hiện tại của quán chỉ còn khoảng 30% so với trước. Dù vậy, số lượng nhân viên vẫn được giữ nguyên", anh cho biết. Quán vốn chưa bán hàng qua các nền tảng trực tuyến nên hiện nhân viên đang theo dõi tình hình và tính toán thêm phương án để tiếp cận khách trong thời gian tới.
Một số đoạn đường hẹp, vừa chỗ cho 1 xe máy lưu thông.
Với các đoạn có biển cảnh báo, người dân quay đầu, tìm đường đi ở các hẻm liên thông.
Chờ một diện mạo mới
Những thay đổi trên đường Cách Mạng Tháng 8 diễn ra trong quá trình thi công Metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), dự án đường sắt đô thị dài hơn 11 km với các đoạn đi ngầm qua khu vực trung tâm. Trong quá trình thi công, một số đoạn đường được tổ chức giao thông lại, thu hẹp làn xe hoặc dựng rào chắn để phục vụ công trường.
Tại khu vực gần Công viên Lê Thị Riêng, rào chắn cũng xuất hiện để phục vụ thi công nhà ga Lê Thị Riêng. Phương án tổ chức giao thông được điều chỉnh theo từng giai đoạn nhằm duy trì việc đi lại trên tuyến đường trong thời gian công trình triển khai.
Phương án tổ chức giao thông được điều chỉnh đoạn qua công viên Lê Thị Riêng.
Với những người kinh doanh mặt tiền, đây là giai đoạn phải điều chỉnh nhiều hơn so với trước. Người giảm thời gian bán, người chuyển sang bán online, người tìm cách giữ khách quen hoặc đặt biển chỉ dẫn vào hẻm. Những thay đổi này không giống nhau, tùy vào loại hình kinh doanh và cách mỗi cửa hàng tiếp cận khách.
Với những người kinh doanh mặt tiền, đây là giai đoạn phải điều chỉnh nhiều hơn so với trước.
Châu Lan và Thanh Phong cũng chọn cách tiếp tục thay vì bỏ cuộc. Với khoản đầu tư đã bỏ ra và hợp đồng thuê mặt bằng còn dài, hai bạn chuyển một phần hoạt động sang môi trường trực tuyến, đồng thời kỳ vọng việc thi công sẽ chỉ là giai đoạn tạm thời.
Các hộ kinh doanh lâu năm trên tuyến đường cũng có tâm lý tương tự. Họ hiểu việc thi công một công trình hạ tầng lớn khó tránh khỏi những xáo trộn trong thời gian nhất định. Điều họ chờ đợi là sau khi công trình hoàn thành, đường sá được chỉnh trang, cảnh quan thông thoáng hơn và việc tiếp cận cửa hàng thuận tiện trở lại.
Điều các chủ quán chờ đợi là sau khi công trình hoàn thành, đường sá được chỉnh trang, cảnh quan thông thoáng hơn và việc tiếp cận cửa hàng thuận tiện trở lại hàng quán cũng sẽ đón lượng khách đông đảo hơn.
Với một tuyến phố đã có hoạt động kinh doanh lâu năm, sự thay đổi vì thế không chỉ nằm ở những hàng rào tôn hay lối đi tạm thời. Đó còn là khoảng thời gian người bán phải học cách thích nghi, giữ khách và duy trì công việc, trong khi chờ tuyến đường khoác lên diện mạo mới sau khi dự án hoàn tất.
Bài và ảnh: Minh Ngọc
