AI chỉ phát huy giá trị khi được đặt trên nền tảng dữ liệu
Ngày 4/8, tại Tp.HCM, hội thảo "Làm chủ bối cảnh bán lẻ mới tại Việt Nam với AI và dữ liệu" do Hiệp hội Các Nhà bán lẻ Việt Nam phối hợp cùng TDI APJ và SAP Việt Nam tổ chức, quy tụ hơn 70 lãnh đạo, chuyên gia và đại diện doanh nghiệp bán lẻ cùng tham dự.
Phát biểu tại hội thảo, bà Trần Thị Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Các Nhà bán lẻ Việt Nam (AVR) cho biết, ngành bán lẻ Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới khi công nghệ trở thành nền tảng và dữ liệu trở thành tài sản chiến lược của doanh nghiệp. Việt Nam hiện là một trong những thị trường bán lẻ tăng trưởng nhanh của khu vực châu Á với quy mô khoảng 281 tỷ USD, trong đó bán lẻ hàng hóa đạt khoảng 215 tỷ USD, thương mại điện tử đạt khoảng 32 tỷ USD trong năm 2025. Với dân số hơn 100 triệu người, tầng lớp trung lưu ngày càng gia tăng cùng tốc độ đô thị hóa nhanh, thị trường bán lẻ vẫn còn nhiều dư địa để phát triển.
Bà Trần Thị Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Các Nhà bán lẻ Việt Nam (AVR) phát biểu tại chương trình.
Theo bà Lan, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp bán lẻ hiện không còn chủ yếu nằm ở mặt bằng hay nguồn hàng mà đang dịch chuyển sang công nghệ, dữ liệu và trải nghiệm khách hàng. Người tiêu dùng ngày càng yêu cầu quá trình mua sắm thuận tiện, nhanh chóng, cá nhân hóa và liền mạch trên nhiều nền tảng, thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của bán lẻ đa kênh, thương mại điện tử, logistics thông minh và AI.
Để thích ứng với xu thế mới, Chủ tịch AVR cho rằng doanh nghiệp cần thay đổi mạnh mẽ tư duy quản trị, coi chuyển đổi số là chiến lược phát triển dài hạn; đầu tư nhiều hơn vào dữ liệu và AI thay vì chỉ mở rộng điểm bán; xây dựng đội ngũ nhân lực có năng lực số và tăng cường liên kết với doanh nghiệp công nghệ, startup đổi mới sáng tạo cùng các trường đại học nhằm hình thành hệ sinh thái bán lẻ thông minh. Hiệp hội cũng sẽ tiếp tục là cầu nối giữa doanh nghiệp với Chính phủ và các cơ quan quản lý, đồng thời đẩy mạnh các hoạt động đào tạo, tư vấn, xúc tiến thương mại và kết nối công nghệ để nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.
Ông Trần Minh Triết, Giám đốc Giải pháp SAP Southeast Asia nhận định, AI đang mở ra cơ hội để doanh nghiệp bán lẻ thay đổi cách vận hành, song yếu tố quyết định thành công vẫn là dữ liệu, quy trình và hệ thống ERP.
Ông Trần Minh Triết, Giám đốc Giải pháp SAP Southeast Asia.
Theo ông Triết, AI không chỉ dừng lại ở việc trả lời câu hỏi hay tạo nội dung. Khi được đặt trên nền tảng dữ liệu doanh nghiệp và quy trình vận hành, AI có thể hỗ trợ doanh nghiệp đưa ra quyết định nhanh hơn, tiến tới mô hình "Autonomous Enterprise" - nơi con người định hướng, còn AI hỗ trợ thực thi.
Thông điệp này cũng phản ánh định hướng của SAP trong việc tích hợp AI trực tiếp vào hệ thống ERP nhằm rút ngắn khoảng cách giữa tín hiệu kinh doanh và hành động thực tế.
Chia sẻ tại sự kiện, ông Trần Văn Pháp, Giám đốc Tư vấn, TDI APJ Việt Nam, cho biết nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu ứng dụng AI vào marketing, bán hàng và phân tích hành vi khách hàng, nhưng vẫn chưa khai thác hiệu quả AI trong hệ thống ERP - nơi tạo ra những quyết định quan trọng nhất của doanh nghiệp. Theo ông, AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi được kết hợp với dữ liệu doanh nghiệp và các quy trình vận hành cốt lõi như dự báo nhu cầu, bổ sung hàng tồn kho, lập kế hoạch sản xuất, tối ưu vận hành hay phát hiện gian lận.
Ông Trần Văn Pháp, Giám đốc Tư vấn, TDI APJ Việt Nam.
“Tại TDI APJ, chúng tôi phát triển các giải pháp như SAP RetailPlus và các ứng dụng AI chuyên biệt cho ngành bán lẻ, được xây dựng trên nền tảng SAP và điều chỉnh theo đặc thù của thị trường Việt Nam. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể triển khai nhanh hơn, tận dụng AI ngay trong các quy trình kinh doanh cốt lõi và tạo ra hiệu quả thực tế thay vì chỉ dừng ở các ứng dụng AI rời rạc”, ông Pháp chia sẻ.
Doanh nghiệp bán lẻ truyền thống vẫn đối mặt nhiều rào cản
Trao đổi bên lề sự kiện với Người Đưa Tin, bà Trần Thị Phương Lan cho biết nếu lĩnh vực thương mại điện tử hiện đã ứng dụng công nghệ số ở mức rất cao thì các doanh nghiệp bán lẻ truyền thống vẫn còn nhiều khó khăn trong quá trình chuyển đổi số.
Theo bà, trở ngại đầu tiên là nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu về công nghệ số còn hạn chế. Cùng với đó, doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt từ các doanh nghiệp trong nước cũng như doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, trong khi nguồn lực tài chính dành cho chuyển đổi số vẫn còn nhiều hạn chế.
Bà Trần Thị Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Các Nhà bán lẻ Việt Nam (AVR) chia sẻ bên lề sự kiện.
Ngoài ra, không ít doanh nghiệp vẫn lúng túng trong việc chuyển đổi từ mô hình quản trị truyền thống sang quản trị dựa trên dữ liệu, từ việc tổ chức hệ thống vận hành đến đào tạo nhân sự và đầu tư trang thiết bị.
Theo Chủ tịch AVR, muốn xây dựng được nguồn dữ liệu chuẩn, doanh nghiệp buộc phải ứng dụng AI và công nghệ số để quản lý khách hàng, hàng tồn kho, chuỗi cung ứng, nhân sự và toàn bộ hệ thống vận hành. Nếu không có dữ liệu đồng bộ, doanh nghiệp sẽ rất khó khai thác AI một cách hiệu quả.
Bà cho biết hiện nay phần lớn doanh nghiệp bán lẻ đã bắt đầu ứng dụng AI nhưng ở các mức độ khác nhau, tùy thuộc vào nguồn lực, trình độ, nhận thức và chiến lược phát triển của từng đơn vị.
Bà Lan cũng nhấn mạnh AI không thể thay thế hoàn toàn con người trong hoạt động bán lẻ.
Theo đó, AI có thể hỗ trợ doanh nghiệp quản lý nhân sự, dữ liệu khách hàng, hàng tồn kho, chuỗi logistics, nắm bắt xu hướng tiêu dùng và tối ưu quá trình vận hành. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần xác định rõ khâu nào cần AI hỗ trợ, khâu nào vẫn cần vai trò của con người để tạo ra những điểm chạm tốt nhất với khách hàng.
"AI không thể thay thế toàn bộ hoạt động quản lý và vận hành của một chuỗi bán lẻ. Điều quan trọng là doanh nghiệp phải lựa chọn đúng những lĩnh vực AI có thể hỗ trợ để quản trị hiệu quả hơn, còn con người vẫn giữ vai trò quyết định trong việc vận hành và tạo ra trải nghiệm cho khách hàng", bà Lan chia sẻ.
Theo Chủ tịch AVR, trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, AI không còn là công nghệ của tương lai mà đã trở thành công cụ kinh doanh hằng ngày. "Doanh nghiệp muốn phát triển nhanh phải chuyển đổi số. Muốn phát triển bền vững phải làm chủ dữ liệu. Muốn cạnh tranh quốc tế phải ứng dụng AI. Đây không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu sống còn", bà Lan nhấn mạnh.
