VN-Index ghi nhận phiên giao dịch đáng quên trong ngày cuối tuần khi lực bán bùng nổ trên diện rộng, sắc đỏ nhanh chóng bao trùm toàn thị trường. Chỉ số có thời điểm mất gần 50 điểm trước khi thu hẹp một phần đà giảm vào cuối phiên. Nhóm vốn hóa lớn cũng không tránh khỏi làn sóng bán tháo khi rổ VN30 có tới 28 mã đóng cửa trong sắc đỏ.
Kết phiên, VN-Index giảm gần 37 điểm, tương đương 2,07%, xuống 1.729 điểm. Tính chung hai phiên giao dịch, chỉ số mất hơn 60 điểm. Đáng chú ý, nhịp điều chỉnh mạnh diễn ra trong bối cảnh thanh khoản vẫn ở mức thấp, với giá trị khớp lệnh trên HoSE chỉ đạt 16.000 tỷ đồng. Diễn biến này cho thấy bên mua chưa thực sự đủ mạnh để hấp thụ lượng cung gia tăng.
Đặc biệt, nhịp hồi vừa qua chủ yếu được nâng đỡ bởi một số cổ phiếu vốn hóa lớn, trong khi thanh khoản và độ rộng thị trường chưa cải thiện tương xứng. Khi VN-Index tiến sát vùng 1.800 điểm, trạng thái này khiến tâm lý nhà đầu tư trở nên nhạy cảm hơn: chỉ cần nhóm dẫn dắt suy yếu, lực bán dễ lan rộng khi dòng tiền mới chưa đủ mạnh để hấp thụ lượng cung chốt lời sau một nhịp tăng hàng trăm điểm.
Bên cạnh yếu tố kỹ thuật và dòng tiền, áp lực lãi suất vẫn là một rào cản đối với kỳ vọng về một nhịp tăng bền vững.
Theo ông Bùi Văn Huy, Tổng Giám đốc FIDT, trong ngắn hạn nền kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào hệ thống ngân hàng, trong khi các kênh dẫn vốn khác cần thêm thời gian để phát huy hiệu quả. Vì vậy, mặt bằng lãi suất khó có thể nhanh chóng hạ nhiệt.
“ Các kênh dẫn vốn là câu chuyện dài hạn. Ngắn hạn vẫn bị lệch và phụ thuộc ngân hàng nên lãi suất sẽ vẫn căng. Cuối năm Fed tăng lãi suất thì thêm căng ”, ông Huy nhận định.
Nhận định này cũng được đặt trong bối cảnh các yếu tố quyết định xu hướng lãi suất chưa có nhiều thay đổi. SGI Capital cho rằng thanh khoản hệ thống ngân hàng, nhu cầu vốn trong nước và xu hướng lãi suất toàn cầu đều chưa cho thấy dấu hiệu sớm đảo chiều. Trong khi đó, rủi ro từ giá dầu, cung tiền, vay nợ ngoại tệ và nhập siêu có thể tạo thêm áp lực vào cuối năm và năm 2027.
Đáng chú ý, mặt bằng lãi suất cao không chỉ ảnh hưởng đến dòng tiền trên thị trường mà còn bắt đầu tạo sức ép lên chi phí vốn của nền kinh tế. SGI Capital cho biết lãi suất cho vay đã tăng khoảng 2-3 điểm phần trăm so với cùng kỳ. Với quy mô tín dụng vượt 150% GDP, mỗi 1 điểm phần trăm lãi suất tăng có thể làm phát sinh thêm gánh nặng lãi vay tương đương khoảng 1,5% GDP.
Tác động này có độ trễ, nhưng sẽ dần phản ánh vào nhu cầu tín dụng, khả năng trả nợ và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Theo ông Huy, ảnh hưởng của lãi suất cao hiện chưa thể hiện rõ trong báo cáo tài chính nhưng có thể ngấm dần vào chi phí vốn và lợi nhuận trong các quý tới.
Đây cũng là lý do SGI Capital cho rằng thị trường chứng khoán đang phản ánh trước những thay đổi của nền kinh tế, đặc biệt ở các nhóm cổ phiếu nhạy cảm với lãi suất và bất động sản. Trong khi nhiều nhà đầu tư vẫn kỳ vọng định giá đã đủ rẻ và lãi suất đã đạt đỉnh, quỹ cho rằng bài test thực sự đối với triển vọng kinh doanh của doanh nghiệp và khả năng chịu đựng đòn bẩy của nhà đầu tư vẫn còn ở phía trước.
“ Tâm lý nhà đầu tư đang chuyển dần từ lo ngại, băn khoăn sang chối bỏ và có thể chuyển sang pha sợ hãi nếu lãi suất tiền gửi tiếp tục tăng vượt 10%/năm trong thời gian tới. Dù định giá nhiều cổ phiếu đang về vùng rẻ, bài test đối với triển vọng kinh doanh của doanh nghiệp và khả năng quản trị rủi ro của nhà đầu tư vẫn còn ở phía trước ”, SGI Capital nhận định.
Với bối cảnh này, nhịp điều chỉnh hiện tại có thể xem là phép thử đối với đà hồi phục đã diễn ra trước đó. Một thị trường đã tăng hàng trăm điểm nhưng thanh khoản chưa cải thiện rõ rệt sẽ khó duy trì đà tăng nếu dòng tiền mới không đủ mạnh, trong khi lãi suất vẫn gây sức ép lên chi phí vốn. SGI Capital dự báo thị trường sẽ còn biến động mạnh hơn dưới áp lực thanh khoản và lãi suất.
