Lào Cai kiến nghị Bộ Xây dựng và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam xem xét điều chỉnh giảm giá cước vận chuyển hàng hóa liên vận quốc tế qua ga Lào Cai, cho rằng mức phí hiện nay đang làm giảm sức cạnh tranh của tuyến vận tải đường sắt xuyên biên giới Việt Nam - Trung Quốc.
UBND tỉnh Lào Cai vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đề xuất rà soát, điều chỉnh giá cước vận chuyển hàng hóa liên vận quốc tế qua ga Lào Cai nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, giảm chi phí logistics và thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu qua cửa khẩu.
Theo tỉnh Lào Cai, vận tải liên vận quốc tế được Tổng công ty Đường sắt Việt Nam xác định là một trong ba lĩnh vực trọng tâm phát triển trong năm 2026, với mục tiêu tăng trưởng sản lượng trên 20% so với năm 2025. Tuy nhiên, thực tế cho thấy sản lượng hàng hóa qua tuyến này đang có xu hướng sụt giảm mạnh.
Số liệu từ cơ quan Hải quan cho thấy tổng khối lượng hàng hóa xuất nhập khẩu và các loại hình vận chuyển qua cửa khẩu năm 2025 chỉ đạt 307.178 tấn, giảm khoảng 20% so với năm 2024. Trong 5 tháng đầu năm 2026, sản lượng tiếp tục giảm khoảng 50% so với cùng kỳ năm trước.
Theo UBND tỉnh Lào Cai, một trong những nguyên nhân chính khiến tuyến vận tải đường sắt liên vận quốc tế qua cửa khẩu Lào Cai mất dần sức cạnh tranh là mức giá cước vận chuyển trên chặng nội vùng quá cao.
Hiện giá cước vận chuyển hàng hóa từ ga Lào Cai đến ga Lào Cai biên giới và chiều ngược lại dao động từ 90.000-101.000 đồng/tấn, trong khi quãng đường vận chuyển chỉ khoảng 2,5-3,5km. Đây là chặng vận chuyển rất ngắn, chủ yếu phục vụ trung chuyển, sang tải và kết nối hàng hóa liên vận quốc tế tại khu vực cửa khẩu.
Trong khi đó, tuyến vận tải đường sắt từ khu vực cảng Hải Phòng đến ga Lào Cai có chiều dài khoảng 350-390km, gấp gần 100 lần cự ly chặng nội vùng nhưng mức cước chỉ cao hơn khoảng 15.000-16.000 đồng/tấn.
Tỉnh Lào Cai cũng cho rằng giá nhiên liệu diesel - một trong những yếu tố đầu vào quan trọng cấu thành giá cước vận tải đường sắt - đã giảm trong thời gian qua, song mức cước vận chuyển hiện vẫn chưa được điều chỉnh tương ứng.
Theo đánh giá của địa phương, mức giá hiện nay đang tạo áp lực lớn đối với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, logistics và vận tải, đặc biệt với các mặt hàng có khối lượng lớn nhưng giá trị gia tăng thấp như lưu huỳnh, phân bón, nông sản hay quặng. Điều này làm giảm sức hấp dẫn của vận tải đường sắt so với các phương thức vận chuyển khác, đồng thời ảnh hưởng đến mục tiêu thu hút nguồn hàng thông quan qua tuyến đường sắt liên vận quốc tế trên địa bàn.
Để tháo gỡ khó khăn, UBND tỉnh Lào Cai đề nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo Tổng công ty Đường sắt Việt Nam và Công ty CP Vận tải đường sắt nghiên cứu, rà soát toàn diện cơ cấu giá cước cùng các khoản phụ thu đang áp dụng đối với hoạt động vận tải hàng hóa từ ga Lào Cai đến ga Lào Cai biên giới và ngược lại.
Địa phương kiến nghị sớm điều chỉnh giảm giá cước phù hợp với thực tế và biến động của các yếu tố đầu vào, đặc biệt là giá nhiên liệu. Đồng thời, cần tách riêng phần giá cước chặng nội vùng này trong các lần điều chỉnh tiếp theo nhằm bảo đảm tính minh bạch.
Lào Cai cũng đề xuất ngành đường sắt tăng cường phối hợp với các doanh nghiệp logistics và doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên địa bàn để xây dựng phương án vận chuyển phù hợp, qua đó nâng cao hiệu quả khai thác tuyến đường sắt liên vận quốc tế.
Ngoài ra, tỉnh kiến nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo các đơn vị liên quan thường xuyên trao đổi thông tin với địa phương để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh trong hoạt động vận tải đường sắt.
Trong trường hợp tiếp tục xuất hiện những biến động lớn về giá cước và phụ thu ảnh hưởng đến hoạt động logistics, xuất nhập khẩu cũng như phát triển kinh tế cửa khẩu, Lào Cai đề nghị Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Tài chính nghiên cứu, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét đưa dịch vụ vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt vào danh mục hàng hóa, dịch vụ phải kê khai giá theo quy định của Luật Giá.
Tuyến đường sắt liên vận quốc tế Việt Nam - Trung Quốc qua cửa khẩu Lào Cai - Hà Khẩu hiện giữ vai trò quan trọng trong giao thương giữa hai nước. Giá trị hàng hóa xuất nhập khẩu qua Cửa khẩu quốc tế ga Lào Cai đạt 334,57 triệu USD năm 2020, tăng lên 872,06 triệu USD năm 2022 trước khi giảm xuống 374,99 triệu USD năm 2024. Năm 2025, kim ngạch đã phục hồi lên 439,66 triệu USD. Hiện mỗi ngày có khoảng 3-4 đôi tàu xuất nhập cảnh hoạt động qua tuyến đường sắt này.
