Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến đối với dự thảo sửa đổi, bổ sung một số nội dung tại Thông tư số 25/2013/TT-NHNN ngày 2/12/2013 của Thống đốc NHNN về thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông.
Theo NHNN, sau hơn 12 năm triển khai, công tác thu hồi, tuyển chọn và phân loại tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông trong hệ thống ngân hàng đã đạt nhiều kết quả tích cực. Lượng tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông được thu hồi tăng lên, trong khi chất lượng tuyển chọn, phân loại tiền tại các tổ chức tín dụng cũng được cải thiện, góp phần đảm bảo chất lượng tiền đưa ra lưu thông.
Dù vậy, quá trình thực hiện vẫn phát sinh một số khó khăn, vướng mắc, đặc biệt liên quan đến việc xác định các yếu tố bảo an khi xét đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông. Bên cạnh đó, quy định về hình thức niêm yết mẫu tiền tại điểm giao dịch theo Thông tư 25 hiện hành được đánh giá là còn hạn chế, gây khó khăn cho các đơn vị triển khai. Ngoài ra, việc giám định tiền qua hai cấp trong một số trường hợp cũng khiến thời gian xử lý kéo dài.
Từ thực tế trên, NHNN cho rằng cần sửa đổi, bổ sung Thông tư 25 nhằm phù hợp hơn với yêu cầu thực tiễn, tạo thuận lợi cho các đơn vị thực hiện, đồng thời đẩy mạnh phân cấp cho NHNN khu vực trong tổ chức triển khai, qua đó góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Tiến tới phân cấp cho NHNN khu vực
Theo dự thảo, Điều 1 sửa đổi, bổ sung Điều 6 của Thông tư 25 liên quan đến việc đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông. Cụ thể, đối với các loại tiền quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 4 của Thông tư, NHNN khu vực và các đơn vị thu đổi sẽ có trách nhiệm thực hiện thu, đổi ngay cho khách hàng có nhu cầu, không giới hạn số lượng và không yêu cầu thủ tục giấy tờ. Quy định này áp dụng với các trường hợp tiền hư hỏng do nguyên nhân khách quan hoặc lỗi kỹ thuật phát sinh trong quá trình in, đúc của nhà sản xuất.
NHNN đề xuất tiền polymer cháy còn 30% diện tích vẫn có thể được xét đổiBổ sung căn cứ xét đổi tiền polymer bị cháy, co biến dạng
Đối với tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông phát sinh trong quá trình bảo quản, khách hàng sẽ nộp hiện vật cho NHNN khu vực hoặc đơn vị thu đổi để xem xét. Dự thảo cũng bổ sung và làm rõ các điều kiện xét đổi trong trường hợp này.
Theo đó, tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông phải không xuất phát từ hành vi hủy hoại. Với các tờ tiền bị cháy, thủng hoặc rách mất một phần, diện tích còn lại phải đạt từ 60% trở lên so với diện tích tờ tiền cùng loại.
Trường hợp tiền được can dán, diện tích tối thiểu phải đạt tối thiểu 90% so với diện tích tờ tiền cùng loại và đảm bảo nguyên gốc, nguyên bố cục một tờ tiền (mặt trước, mặt sau; trên, dưới; bên phải, bên trái), đồng thời nhận biết được các yếu tố bảo an.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung quy định riêng đối với tiền polymer bị cháy hoặc co biến dạng do tiếp xúc với nhiệt độ cao. Theo đó, diện tích còn lại tối thiểu phải bằng 30% diện tích của tờ tiền cùng loại. Đồng thời, dự thảo bổ sung thêm các yếu tố bảo an được sử dụng làm căn cứ xét đổi, gồm: Hình ẩn trong cửa sổ nhỏ, mực không màu phát quang, phát quang hàng seri, dây bảo hiểm, dải màu vàng lấp lánh, chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh in nổi, mực đổi màu, hình định vị, hình bóng chìm dải màu vàng lấp lánh, mực đổi màu, hình định vị và hình bóng chìm.
Ban soạn thảo cho biết, trên thực tế có nhiều tờ tiền polymer bị cháy hoặc co biến dạng đến mức không thể xác định được các yếu tố bảo an theo quy định hiện hành tại Thông tư 25.
Tuy nhiên, các tờ tiền này vẫn có thể nhận diện thông qua những đặc điểm bảo an khác như mực đổi màu, hình định vị hay hình bóng chìm. Đây được xem là cơ sở để xác định đồng tiền do NHNN phát hành và đủ điều kiện xem xét thu đổi cho khách hàng.
Theo NHNN, việc bổ sung các quy định nêu trên sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình tổ chức thực hiện, đồng thời bảo đảm quyền lợi của người dân khi đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông.
