Tình nguyện viên hướng dẫn người cao tuổi sử dụng máy tính - Ảnh: TUỔI TRẺ
Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo thông tư hướng dẫn một số nội dung thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I từ năm 2026 đến năm 2030.
Trong đó, dự thảo đề xuất nhiều giải pháp nhằm thích ứng với già hóa dân số và dân số già với các hoạt động nhằm giúp người dân chuẩn bị cho tuổi già từ sớm, xây dựng cộng đồng già hóa khỏe mạnh.
Theo dự thảo, Bộ Y tế đề xuất xây dựng tài liệu và tổ chức hướng dẫn để trang bị kiến thức, kỹ năng chuẩn bị cho tuổi già đối với người từ 40 tuổi trở lên.
Nội dung tập trung vào việc hình thành lối sống lành mạnh, rèn luyện sức khỏe, chăm sóc người cao tuổi tại nhà, đồng thời chuẩn bị về tài chính, lao động và việc làm phù hợp trước khi bước vào giai đoạn cao tuổi.
Dự thảo cũng đặt mục tiêu xây dựng tài liệu, hướng dẫn chuẩn bị cho tuổi già ngay từ khi còn trẻ. Theo đó, đối tượng của hoạt động này là toàn bộ người dân dưới 60 tuổi.
Nội dung hướng dẫn sẽ cung cấp kiến thức, kỹ năng về xây dựng lối sống lành mạnh, nuôi con khỏe, dạy con ngoan, lao động, tích lũy và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để có cuộc sống chủ động khi về già.
Để triển khai, các cơ quan chuyên môn sẽ khảo sát đối tượng, xác định nhu cầu, xây dựng và biên soạn tài liệu hướng dẫn. Sau khi hoàn thiện, tài liệu sẽ được in ấn, cấp phát làm mẫu cho các địa phương để sử dụng hoặc điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện thực tế.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng đề xuất tổ chức các lớp hướng dẫn dành cho cán bộ y tế - dân số các cấp nhằm nâng cao năng lực tư vấn về già hóa khỏe mạnh.
Tài liệu được phổ biến thông qua các câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng và lồng ghép vào các hoạt động văn hóa ở địa phương để người dân dễ dàng tiếp cận.
Các hình thức truyền thông sẽ được triển khai đa dạng như tin, bài trên báo chí, phát thanh, truyền hình, các trang thông tin điện tử, mạng xã hội và các nền tảng số. Hướng tới nâng cao nhận thức của cộng đồng, giúp người dân chủ động chuẩn bị cho tuổi già từ sớm thay vì chỉ quan tâm khi đã bước vào giai đoạn cao tuổi.
Theo thống kê, năm 2024 Việt Nam có khoảng 14,2 triệu người từ 60 tuổi trở lên. Con số này dự báo tăng lên 20,9 triệu người vào năm 2034; 27,5 triệu người vào năm 2044 và đạt tới 38,5 triệu người vào năm 2074.
Nhóm dân số từ 80 tuổi trở lên, nhóm cần chăm sóc y tế và xã hội đặc biệt tăng mạnh nhất. Chỉ trong 10 năm đầu dự báo, số người từ 80 tuổi trở lên tăng từ khoảng 2 triệu lên 3,3 triệu người. Trong toàn bộ giai đoạn 50 năm, quy mô nhóm tuổi này tăng gần 8 lần.
Theo các tiêu chí quốc tế, Việt Nam sẽ chính thức bước vào thời kỳ dân số già từ năm 2034, khi tỉ lệ người từ 65 tuổi trở lên đạt 14%. Vì vậy, việc thích nghi với già hóa dân số và dân số già là rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay.
