Bộ Tài chính đề xuất hộ kinh doanh có doanh thu tới 10 tỉ đồng/năm được tính thuế tỉ lệ trên doanh thu từ năm 2026 - Ảnh: HỮU HẠNH
Đề xuất áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026
Tại dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Bộ Tài chính đề xuất doanh nghiệp, hộ kinh doanh có doanh thu đến 10 tỉ đồng/năm được lựa chọn một trong hai phương pháp tính thuế.
Đó là tính theo tỉ lệ trên doanh thu hoặc tính trên lợi nhuận (doanh thu trừ chi phí).
Đáng chú ý, Bộ Tài chính cũng đề xuất áp dụng chính sách này ngay trong kỳ tính thuế năm 2026.
Bà Nguyễn Thị Bích Thủy - Phó trưởng phòng hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh thuộc Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) - cho biết ngưỡng doanh thu áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản đang được cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh đặc biệt quan tâm.
"Nội dung này được đưa vào dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo chương trình, dự luật sẽ trình Quốc hội thảo luận và thông qua vào kỳ họp diễn ra vào tháng 10 tới.
Khi luật này được thông qua, doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh có thể được áp dụng ngưỡng tính thuế mới ngay trong kỳ tính thuế năm 2026" - bà Thủy chia sẻ.
Tiểu thương quầy Diêm Thuận, chuyên mua bán các mặt hàng nhựa và melamine tại chợ Bình Tây (TP.HCM), kiểm tra sổ sách và tính toán hóa đơn - Ảnh: HỮU HẠNH
Nâng ngưỡng doanh thu - giảm sổ sách, chi phí
Trao đổi với Tuổi Trẻ, bà Nguyễn Minh Giang - chủ hộ kinh doanh chuyên kinh doanh thiết bị văn phòng tại phường Đại Mỗ, Hà Nội - cho biết rất mong sớm được áp dụng phương pháp tính thuế theo tỉ lệ trên doanh thu.
Theo bà Giang, nhiều hộ kinh doanh sử dụng chính nhà mình ở làm mặt bằng kinh doanh. Nếu cho thuê, mặt bằng này có thể mang lại 10 - 15 triệu đồng mỗi tháng.
Tuy nhiên, khoản chi phí này không có hóa đơn, chứng từ để được tính vào chi phí được trừ. Vì vậy, nếu tính thuế theo lợi nhuận, hộ kinh doanh sẽ gặp bất lợi.
Thêm nữa, việc theo dõi sổ sách, chứng từ cũng không đơn giản. Hộ kinh doanh phải kê khai doanh thu, hóa đơn, hàng nhập vào, bán ra... Một cửa hàng có 1-2 người vừa kinh doanh vừa làm sổ sách rất khó xoay xở.
"Làm sổ sách, chứng từ mất rất nhiều thời gian, một, hai người làm không xuể. Sai sót lại lo bị phạt" - bà Giang nói.
Ông Đậu Anh Tuấn - Phó tổng thư ký kiêm Trưởng ban pháp chế của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, đề xuất doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh có doanh thu dưới 10 tỉ đồng/năm được nộp thuế theo doanh thu.
Lý do là hộ có doanh thu dưới 10 tỉ đồng/năm hiện vẫn phải mở sổ sách kế toán, và có tới 4 loại sổ, nộp thuế theo thu nhập (doanh thu trừ chi phí). Với doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh, việc tính toán chi phí rất phức tạp.
Nếu cho nộp thuế trên doanh thu sẽ tác động đến 5 - 6 triệu hộ kinh doanh và doanh nghiệp siêu nhỏ, hiệu ứng xã hội sẽ rất lớn.
Bà Thủy cũng đồng tình việc nâng ngưỡng doanh thu để áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản nhằm giảm chi phí tổ chức, vận hành và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh.
Bên cạnh chính sách về thuế, dự thảo luật còn đề xuất nhiều hỗ trợ đối với doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh.
Theo đó, doanh nghiệp chuyển đổi có thể được miễn một số loại phí, lệ phí như đăng ký, công bố đăng ký lần đầu; cấp giấy phép lần đầu; cấp giấy chứng nhận và chứng chỉ hành nghề.
Với nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, dự thảo còn đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm.
Theo Bộ Tài chính, khu vực kinh tế tư nhân và hộ kinh doanh tiếp tục có những tín hiệu phát triển tích cực. Số hộ kinh doanh thành lập mới 8 tháng đạt 771.129 hộ, tăng 30,3% so với cùng kỳ.
Riêng tháng 8 có 76.386 hộ kinh doanh thành lập mới, tăng 5,7% so với cùng kỳ. Doanh nghiệp thành lập mới tập trung ở khu vực dịch vụ, chiếm 74,3% và khu vực công nghiệp, xây dựng, chiếm 24,7%.
