Thu nhập tối thiểu của người lao động đang chịu áp lực lớn
Chiều 22/8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).
Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (đoàn Quảng Trị) quan tâm tới việc thể chế hóa chính sách tiền lương và an sinh xã hội trong quy định thu, chi ngân sách.
Theo ông Vũ, Nghị quyết số 27 của Trung ương đã xác định mục tiêu cải cách chính sách tiền lương nhằm bảo đảm cho cán bộ, công chức, viên chức sống được bằng lương. Mặc dù vậy, việc cụ thể hóa nguyên tắc này trong dự thảo luật còn một số điểm chưa đồng bộ.
Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (đoàn Quảng Trị).Cụ thể, Điều 9 dự thảo luật quy định danh mục các lĩnh vực ưu tiên bố trí ngân sách, nhưng chưa thể chế hóa nguyên tắc ưu tiên bố trí nguồn lực cho chính sách tiền lương.
Trong khi đó, Điểm c khoản 2 Điều 70 xếp việc bổ sung nguồn cải cách tiền lương ở vị trí ưu tiên thứ ba khi phân bổ nguồn tăng thu, sau ưu tiên giảm bội chi và bổ sung quỹ dự phòng tài chính.
Tại Điều 62, dự thảo cũng chỉ coi chi tiền lương là khoản “không thể trì hoãn” trong cơ chế tạm cấp đầu năm. “Đây là giải pháp mang tính giải pháp tình huống hơn là nguyên tắc quản lý ngân sách chủ động”, đại biểu nhận định.
Ông Vũ viện dẫn theo quy định tại Nghị định số 161/2026 của Chính phủ: Mức lương cơ sở hiện nay là 2.530.000 đồng/tháng. Theo đó, công chức loại A1 (bậc 1, hệ số 2,34) có mức lương khởi điểm khoảng 5,92 triệu đồng/tháng.
Trong khi đó, ở khu vực tư nhân, theo quy định của Bộ luật Lao động và Nghị định số 293/2025 của Chính phủ, mức lương tối thiểu vùng hiện dao động từ 3,7 - 5,31 triệu đồng/tháng.
“Các số liệu trên cho thấy thu nhập tối thiểu của người lao động ở cả khu vực công và tư đều đang chịu áp lực lớn, nhất là tại các địa bàn đô thị lớn”, đại biểu đoàn Quảng Trị nhìn nhận.
Từ những căn cứ pháp lý và thực tiễn nêu trên, ông Vũ đề nghị bổ sung nguyên tắc ưu tiên cân đối, bố trí nguồn lực ngân sách cho chính sách tiền lương khu vực công; đề nghị nghiên cứu sửa đổi chính sách tiền lương tại Bộ luật Lao động đối với khu vực tư, bảo đảm cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đủ sống bằng chính đồng lương của mình, hài hòa với yêu cầu phát triển bền vững.
Đại biểu cũng đề nghị nâng thứ tự ưu tiên của việc bổ sung nguồn thực hiện chính sách tiền lương trong phương án sử dụng nguồn tăng thu, giảm chi ngân sách nhà nước, thay vì xếp nhiệm vụ này ở vị trí ưu tiên thấp như dự thảo.
Đừng để có tiền nhưng công việc vẫn không chạy
Góp ý dự án này, đại biểu Trần Thanh Hà - Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội Hà Nội - thống nhất với sự cần thiết xây dựng Luật Ngân sách Nhà nước theo hướng hợp nhất các quy định về ngân sách Nhà nước và đầu tư công. Bên cạnh đó, ông Hà cũng cho rằng, một số vấn đề quan trọng cần tiếp tục làm rõ.
Đại biểu Trần Thanh Hà. Ảnh: Như Ý.Điều 40 dự thảo luật cho phép một số nhiệm vụ được bố trí từ nguồn chi đầu tư phát triển hoặc chi thường xuyên trong trường hợp nguồn đầu tư công chưa được bố trí hoặc bố trí chưa đủ. Ông Hà đề nghị làm rõ hơn tiêu chí xác định bản chất của khoản chi.
“Một công việc thuộc chi đầu tư hay chi thường xuyên cần căn cứ vào mục đích sử dụng, có tạo lập hoặc làm tăng giá trị tài sản hay không cũng như quy mô, tính chất và thời gian sử dụng”, ông Hà cho hay.
Về phân cấp quyết định và điều chỉnh vốn đầu tư công ở địa phương, đại biểu cho rằng, cần nghiên cứu cơ chế phân cấp linh hoạt hơn, không nhất thiết phải lựa chọn giữa việc HĐND quyết định tất cả hoặc giao hết cho UBND.
Theo đó, có thể quy định HĐND quyết định tổng mức vốn, nguyên tắc phân bổ và các chương trình, dự án lớn; UBND được chủ động điều chỉnh những nội dung cụ thể trong phạm vi tổng mức HĐND đã quyết định, đồng thời phải công khai và báo cáo HĐND.
"Thực tế có trường hợp dự án đã được bố trí vốn nhưng chưa thể triển khai, trong khi dự án khác đã đủ điều kiện lại thiếu vốn. Nếu không có cơ chế điều chỉnh kịp thời thì ngân sách có tiền nhưng công việc vẫn không chạy”, ông Hà nói.
Theo ông, đối với Hà Nội, vấn đề này càng cần được làm rõ vì khoản 6 Điều 70 và khoản 3 Điều 100 đã ghi nhận việc thực hiện cơ chế đặc thù theo Luật Thủ đô.
