Sovico mua 49% cổ phần hãng hàng không từng thuộc Nhà nước Kazakhstan
Ngày 6/5/2025, quỹ đầu tư quốc gia Kazakhstan Samruk-Kazyna hoàn tất thương vụ chuyển nhượng 51% cổ phần hãng hàng không Qazaq Air cho liên danh nhà đầu tư gồm Central Asia Aviation Holdings Limited và Kazasia Holdings Limited.
Theo báo cáo tài chính của Samruk-Kazyna, Central Asia Aviation Holdings, doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Sovico của tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo, nhận chuyển nhượng 49% cổ phần. Trong khi đó, Kazasia Holdings, đối tác tại Kazakhstan, mua 2% vốn. Samruk-Kazyna tiếp tục nắm giữ 49% cổ phần còn lại.
Giá trị chuyển nhượng 51% cổ phần Qazaq Air là 1,02 tỷ tenge, tương đương khoảng 2 triệu USD. Đây là giá trị giao dịch của cả liên danh, không phải số tiền Sovico trực tiếp bỏ ra để sở hữu 49% cổ phần.
Thương vụ được hoàn tất trong khuôn khổ chương trình tư nhân hóa doanh nghiệp nhà nước của Kazakhstan. Sau giao dịch, Samruk-Kazyna không còn nắm quyền kiểm soát Qazaq Air nhưng vẫn duy trì ảnh hưởng đáng kể thông qua tỷ lệ sở hữu 49%.
Cũng trong ngày 6/5/2025, tại Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Kazakhstan ở Astana, Qazaq Air và Vietjet công bố hợp tác chiến lược, đồng thời ra mắt thương hiệu hàng không Vietjet Qazaqstan.
Tổng Giám đốc Vietjet Đinh Việt Phương, Chủ tịch Qazaq Air Andrew Cowen và bà Aysem Sargin, Giám đốc điều hành Boeing khu vực Thổ Nhĩ Kỳ và Trung Á, trao Thỏa thuận khung về hỗ trợ kỹ thuật cho đội tàu bay Boeing 737 trong tương lai
Theo kế hoạch phát triển được hãng công bố, Vietjet Qazaqstan hướng tới mở rộng đội bay lên 20 máy bay, đồng thời nâng lượng hành khách phục vụ lên khoảng 7,5–8 triệu lượt mỗi năm vào năm 2030.
Vietjet Qazaqstan khai thác những đường bay được Chính phủ Kazakhstan trợ giá
Sau khi chuyển sang thương hiệu Vietjet Qazaqstan, hãng tiếp tục khai thác các tuyến bay nội địa và quốc tế, trong đó có những đường bay thuộc chương trình trợ giá của Chính phủ Kazakhstan.
Ngày 22/8/2026, Vietjet Qazaqstan thực hiện chuyến bay đầu tiên trên tuyến Astana – Pavlodar sau khi sân bay Pavlodar hoàn tất nâng cấp đường băng. Từ ngày 1/9/2026, hãng triển khai khai thác thường lệ tuyến bay này theo cơ chế trợ giá.
Theo thông báo của Cơ quan Hàng không dân dụng Kazakhstan, Bộ Giao thông nước này đã triển khai các biện pháp để mở đường bay được trợ giá giữa Astana và Pavlodar. Tuyến bay do Vietjet Qazaqstan khai thác với tần suất công bố ban đầu 4 chuyến mỗi tuần, giá vé một chiều 15.000 tenge.
Trong thông báo ngày 11/8/2026, Vietjet Qazaqstan cho biết các chuyến bay được bố trí vào thứ Ba, thứ Năm, thứ Bảy và Chủ nhật. Thời gian bay dự kiến khoảng 1 giờ 20–25 phút mỗi chiều.
Việc khai thác tuyến Astana – Pavlodar nằm trong hoạt động khôi phục kết nối hàng không tại sân bay Pavlodar sau khi cơ sở này được nâng cấp. Đường băng sân bay đã được mở rộng từ 45 m lên 60 m để đáp ứng hoạt động của các loại máy bay hiện đại hơn.
Astana – Pavlodar không phải tuyến bay trợ giá duy nhất được Vietjet Qazaqstan công bố. Theo website chính thức của hãng, tuyến Astana – Petropavlovsk cũng nằm trong chương trình trợ giá, với giá vé cố định 15.000 tenge. Ngoài ra, danh mục các tuyến trợ giá của hãng còn có Almaty – Kokshetau, Zhezkazgan – Karaganda, Kostanay – Turkestan và một số chặng khác.
Về mạng bay thường lệ, Vietjet Qazaqstan công bố các đường bay nội địa kết nối thủ đô Astana với Almaty, Aktobe, Zhezkazgan, Kostanay, Kyzylorda, Taldykorgan và Semey.
Ở thị trường quốc tế, hãng có các tuyến từ Astana đến Samarkand (Uzbekistan), Bishkek (Kyrgyzstan), Omsk và Novosibirsk (Nga). Đây là các điểm đến được liệt kê trên website chính thức của Vietjet Qazaqstan.
Song song với hoạt động của Vietjet Qazaqstan, Vietjet tại Việt Nam cũng mở rộng mạng đường bay kết nối Kazakhstan. Ngày 10/10/2026, Vietjet khai trương các đường bay Hà Nội – Almaty, Hà Nội – Praha và Almaty – Praha, góp phần kết nối Việt Nam, Kazakhstan và Cộng hòa Séc.
Hãng bay 11 năm tuổi và bức tranh tài chính trước khi về tay nhà đầu tư Việt Nam
Qazaq Air được thành lập ngày 1/4/2015 và thực hiện chuyến bay thương mại đầu tiên ngày 27/8 cùng năm. Trước thương vụ tư nhân hóa, hãng thuộc sở hữu của Samruk-Kazyna, quỹ đầu tư quốc gia Kazakhstan.
Qazaq Air tập trung khai thác các đường bay khu vực, phục vụ nhu cầu kết nối giữa những thành phố lớn và các địa phương tại Kazakhstan. Hãng cũng là thành viên của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) và được chứng nhận theo chương trình đánh giá an toàn khai thác IOSA từ năm 2018.
Trước khi chuyển nhượng, Qazaq Air vận hành đội bay gồm 5 máy bay cánh quạt Bombardier Dash 8-Q400. Đây là dòng máy bay phù hợp với các đường bay khu vực, có sức chứa khoảng 76–86 hành khách tùy cấu hình.
Theo số liệu Samruk-Kazyna công bố về hoạt động năm 2024, Qazaq Air vận chuyển hơn 600.000 lượt hành khách, ghi nhận doanh thu khoảng 21 tỷ tenge và EBITDA hơn 2 tỷ tenge.
Bức tranh tài chính tại thời điểm chuyển nhượng cũng được thể hiện trong báo cáo tài chính hợp nhất 9 tháng năm 2025 của Samruk-Kazyna.
Cụ thể, tính đến ngày 6/5/2025, thời điểm quỹ mất quyền kiểm soát Qazaq Air, hãng hàng không này ghi nhận tổng tài sản 15,7 tỷ tenge. Trong đó, tài sản cố định hữu hình đạt gần 9,3 tỷ tenge, hàng tồn kho khoảng 2,7 tỷ tenge và tiền cùng các khoản tương đương tiền gần 1,9 tỷ tenge.
Ở chiều ngược lại, tổng nợ phải trả của Qazaq Air ở mức 15,0 tỷ tenge, tương đương khoảng 95,8% tổng tài sản. Riêng các khoản vay chiếm gần 9,7 tỷ tenge, trong khi khoản phải trả thương mại và các khoản phải trả khác khoảng 2,6 tỷ tenge.
Sau khi trừ nợ phải trả, giá trị tài sản thuần theo sổ sách của Qazaq Air tại thời điểm chuyển nhượng còn 666 triệu tenge, tương đương khoảng 0,7 tỷ tenge.
Báo cáo tài chính của Samruk-Kazyna cho thấy quỹ ghi nhận khoản lãi 1,3 tỷ tenge từ việc chuyển nhượng cổ phần Qazaq Air. Sau giao dịch, Samruk-Kazyna tiếp tục sở hữu 49% Qazaq Air theo phương pháp vốn chủ sở hữu, với giá trị hợp lý ban đầu khoảng 980 triệu tenge.
