Bức tranh nông nghiệp toàn cầu đang chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của các dòng trái cây cao cấp đến từ Trung Quốc. Không chỉ dừng lại ở việc đáp ứng nhu cầu nội địa khổng lồ, các nhà vườn tại quốc gia này đang có những bước đi chiến lược để thâm nhập sâu vào chuỗi cung ứng quốc tế. Điển hình nhất trong giai đoạn hiện nay là sự bứt phá của thủ phủ việt quất Vân Nam, nơi đang chuẩn bị tung ra thị trường hàng ngàn tấn quả mọng với chất lượng đủ sức cạnh tranh sòng phẳng trên trường quốc tế.
Thu hoạch việt quấtĐiều kiện thổ nhưỡng và khí hậu đặc thù tại khu vực Hồng Hà, tỉnh Vân Nam đang tạo ra một môi trường sinh trưởng lý tưởng cho cây việt quất. Trung tâm Nông nghiệp Thông minh Vân Nam YKC hiện đang tập trung phát triển hai giống chủ lực là Plablue 1542 và Sekoya POP. Sự phân bổ này không phải là ngẫu nhiên mà đến từ một chiến lược định vị thị trường hết sức rõ ràng của các nhà sản xuất.
Giống 1542 mang đặc trưng nhiều hoa, vị chua ngọt đan xen và độ cứng vừa phải, được thiết kế riêng để phục vụ thị hiếu tiêu dùng trong nước. Ngược lại, giống Sekoya POP với ưu điểm độ cứng cao lại trở thành quân bài chiến lược cho mảng xuất khẩu, bởi chúng có khả năng chống chịu tuyệt vời trong quá trình bảo quản lạnh và vận chuyển đường dài xuyên biên giới.
Sự thay đổi trong khẩu vị của khách hàng quốc tế đang tạo ra một lực kéo khổng lồ cho các nhà vườn. Theo đại diện của YKC, nếu như trước đây các thị trường truyền thống chỉ ưu tiên loại quả cỡ trung, thì nay dòng quả có đường kính trên 20 mm và 22 mm lại trở thành hàng hot. Trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, tỷ lệ quả cỡ lớn đã chiếm tới hơn 40% tổng sản lượng thu hoạch, mang lại biên lợi nhuận vượt trội cho các nhà sản xuất.
Khách hàng Nga ban đầu không có ý định nhập khẩu lượng lớn việt quất size to. Tuy nhiên, thực tế thị trường đã chứng minh điều ngược lại khi tốc độ tiêu thụ diễn ra nhanh đến mức chóng mặt, đặc biệt tại các trung tâm kinh tế lớn như Moscow và St. Petersburg. Điều này buộc các nhà nhập khẩu xứ bạch dương phải liên tục hối thúc phía Trung Quốc tăng cường nguồn cung quả lớn.
Thành công của việt quất Vân Nam tại Nga và Đông Nam Á xuất phát từ việc họ đã chọn đúng điểm rơi của thị trường. Hàng hóa Trung Quốc bắt đầu xuất ngoại ngay tại thời điểm vụ thu hoạch ở châu Âu và Nam Mỹ vừa kết thúc. Việc tận dụng hoàn hảo khoảng trống nguồn cung này giúp các doanh nghiệp Vân Nam không vấp phải sự cạnh tranh quá gay gắt, từ đó dễ dàng đàm phán được mức giá bán có lợi nhất.
Sự tự tin từ những vụ mùa thành công đang thúc đẩy doanh nghiệp Trung Quốc vươn vòi bạch tuộc sang các khu vực mới. Kế hoạch tiếp cận thị trường Trung Á, điển hình là Kazakhstan thông qua cửa khẩu Horgos, đang được gấp rút triển khai. Đây được xem là hành lang kinh tế chiến lược để đưa trái cây Trung Quốc tiến sâu hơn vào lục địa Á Âu.
Những tham vọng xuất khẩu sẽ chỉ là viển vông nếu thiếu đi sự hậu thuẫn của hạ tầng nông nghiệp hiện đại. Hiện tại, cơ sở sản xuất chính tại Mạnh Tử được đặt trên độ cao từ 1.200 đến 1.400 m so với mực nước biển, trải dài trên diện tích 120 ha. Việc đầu tư hệ thống kho lạnh rộng tới 6.000 mét vuông cùng quy trình làm lạnh sơ cấp và thứ cấp khép kín giúp trái cây luôn giữ được độ tươi mới khi đến tay người tiêu dùng cuối cùng.
Sau khoảng thời gian gieo trồng từ 2 đến 4 năm, cả hai giống việt quất chủ lực đều đang bước vào độ tuổi cho năng suất cao nhất. Bức tranh mùa vụ năm nay được các chuyên gia nông nghiệp dự báo vô cùng tươi sáng với mức tăng trưởng sản lượng ước tính lên tới 20%.
Sự trỗi dậy của ngành việt quất Vân Nam không chỉ mang lại nguồn thu ngoại tệ lớn cho Trung Quốc mà còn để lại một bài học đắt giá cho các quốc gia nông nghiệp trong khu vực. Đó là câu chuyện về việc từ bỏ lối canh tác manh mún để đầu tư bài bản vào con giống, thấu hiểu quy luật cung cầu quốc tế và xây dựng hệ thống logistics lạnh chuyên nghiệp để tối ưu hóa giá trị trên từng kilogram nông sản.
