Sở Xây dựng thành phố chuẩn bị công bố danh sách các tuyến đường đủ điều kiện lắp đặt tủ đổi pin xe máy điện. Động thái này không chỉ giải quyết bài toán năng lượng cho phương tiện xanh mà còn đặt ra những quy chuẩn khắt khe để vỉa hè thực sự trở thành không gian tiện ích, văn minh.
Luật chơi sòng phẳng: Lời ăn lỗ chịu, an toàn là trên hết
Tại Văn bản số 2482/SXD-BTKT vừa ban hành, Sở Xây dựng TP.HCM đã vạch rõ ranh giới trách nhiệm cho các đơn vị tham gia. Vỉa hè là tài sản công, nhưng hạ tầng kinh doanh là cuộc chơi của doanh nghiệp.
Theo đó, nhà đầu tư phải tự chủ hoàn toàn về tài chính. Từ chi phí lắp đặt, đấu nối điện năng cho đến quy trình vận hành kinh doanh đều nằm trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp. Thành phố không bao cấp cho các hoạt động thương mại này.
Vỉa hè TP.HCM mở cửa đón hạ tầng năng lượng xanhĐáng chú ý, vấn đề an toàn cháy nổ được đặt lên hàng đầu. Doanh nghiệp buộc phải mua bảo hiểm trách nhiệm công cộng cho bên thứ ba. Điều này đồng nghĩa nếu xảy ra sự cố cháy nổ gây thiệt hại về người hoặc tài sản xung quanh, nhà cung cấp dịch vụ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm bồi thường. Đây là hàng rào kỹ thuật cần thiết để lọc bỏ những đơn vị năng lực kém, đảm bảo an tâm cho người dân sống gần khu vực lắp đặt.
Không để vỉa hè thành mạng nhện công nghệ
Bài toán mỹ quan đô thị được Sở Xây dựng tính toán kỹ lưỡng thông qua các yêu cầu về kỹ thuật. Tủ đổi pin không được phép trở thành những khối hộp vô tri, lộn xộn chắn lối đi.
Thiết bị phải đảm bảo tính tương thích cao. Hộc sạc cần có kích thước và không gian linh hoạt, hướng tới mục tiêu dùng chung cho nhiều dòng xe của các hãng khác nhau. Quy định này nhằm tránh tình trạng mỗi hãng xe chiếm dụng một góc vỉa hè để đặt trạm riêng, gây lãng phí không gian đô thị.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải có cam kết nhập gia tùy tục. Khi cơ quan chức năng yêu cầu di dời để phục vụ quy hoạch hoặc chỉnh trang đô thị, chủ đầu tư phải chấp hành ngừng hoạt động, hoàn trả nguyên trạng mặt bằng vỉa hè và không được khiếu nại hay đòi bồi thường.
Bản đồ trạm pin: Đặt đúng chỗ, phục vụ đúng người
Vị trí đặt trạm là yếu tố quyết định sự thành bại của mô hình này. Sở Xây dựng định hướng các tủ đổi pin sẽ xuất hiện tại vỉa hè, dải cây xanh hoặc tận dụng các khoảng không gian công cộng như trụ chiếu sáng, bờ tường các cơ quan.
Khu vực trọng điểm được nhắm đến là nơi tập trung nhu cầu đi lại cao: trường đại học, trung tâm thương mại, khu chế xuất và khu công nghiệp. Khoảng cách tối thiểu giữa các trạm được quy định là trên 500 mét để đảm bảo độ phủ hợp lý. Tuy nhiên, tại những điểm nóng về nhu cầu, khoảng cách này có thể được điều chỉnh linh hoạt.
Thành phố cũng đưa ra vùng cấm lắp đặt để bảo vệ an toàn giao thông. Tuyệt đối không đặt tủ đổi pin tại giao lộ, vạch kẻ đường cho người đi bộ, lối đi của người khuyết tật hay ngay trước mặt tiền nhà dân. Thay vào đó, vị trí bên hông nhà chờ xe buýt hoặc các trạm sạc điện hiện hữu sẽ được ưu tiên, tạo thành các tổ hợp dịch vụ giao thông công cộng liên hoàn.
Dự kiến ngay trong tháng 1/2026, danh sách đợt 1 các vị trí vàng này sẽ được công khai trên website của Sở Xây dựng. Đây sẽ là tín hiệu để các doanh nghiệp bắt đầu cuộc đua giành thị phần, nộp hồ sơ phương án vận hành để cơ quan chức năng xem xét cấp phép.
