Đúng vào ngày cuối cùng của năm qua, một sự kiện quan trọng trong ngành năng lượng hạt nhân Nga đã diễn ra: Tổ máy số 1 của Nhà máy điện hạt nhân Kursk II (Kursk NPP-2) đã được đồng bộ hóa với lưới điện thống nhất của Nga và đạt công suất ban đầu 240 MW.
Đây là tổ máy đầu tiên sử dụng lò phản ứng VVER-TOI thế hệ mới, với công suất thiết kế lên đến 1.250 MW – trở thành tổ máy hạt nhân mạnh nhất trong đội ngũ của Tập đoàn năng lượng nguyên tử nhà nước Nga (Rosatom), vượt trội hơn 50-55 MW so với các tổ máy kỷ lục trước đó tại Leningrad NPP-2.
Theo thông báo từ Rosatom, tổ máy này đã được kết nối lưới lúc 12h05 ngày 31/12/2025 giờ Moscow. Tổng giám đốc Rosatom Alexei Likhachev gọi đây là "món quà Năm mới tuyệt vời" cho đất nước.
"Kursk là hiện thân đầu tiên của thiết kế lò phản ứng VVER-TOI mới nhất. Thiết kế này không chỉ tích hợp các thành tựu mới nhất trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân mà còn là tổ máy mạnh nhất trong đội ngũ Rosatom với công suất 1.250 MW", ông nhấn mạnh.
Nhà máy điện hạt nhân Kursk II (Kursk NPP-2). Ảnh: Rosatom
VVER-TOI là phiên bản cải tiến của dòng lò phản ứng nước áp lực VVER, thuộc thế hệ 3+, kết hợp hệ thống an toàn chủ động và thụ động tiên tiến, bao gồm bẫy nóng chảy lõi. Tuổi thọ thiết bị chính được tăng gấp đôi, công suất nhiệt cao hơn (3.300 MWt), mang lại hiệu suất và an toàn vượt trội.
Việc đưa tổ máy này vào vận hành đánh dấu bước tiến lớn trong chiến lược thay thế các tổ máy cũ tại Nhà máy Kursk I (sử dụng lò RBMK-1000). Các tổ máy cũ đang dần ngừng hoạt động: Tổ máy 1 ngừng năm 2021, tổ máy 2 năm 2024, các tổ máy còn lại dự kiến đến 2031-2035.
Kursk II sẽ bù đắp và vượt công suất cũ, tăng sản lượng điện hạt nhân cho khu vực Kursk hơn 50%, đồng thời đảm bảo ổn định cho Hệ thống Năng lượng Thống nhất Trung tâm Nga.
Hiện tại, tổ máy số 1 của Kursk II đang trong giai đoạn thử nghiệm toàn diện, công suất sẽ được nâng dần qua các mức (lên 35-40%, sau đó đến 100%) với các kiểm tra an toàn nghiêm ngặt. Việc đưa vào vận hành thương mại đầy đủ dự kiến trong năm 2026.
Tổ máy số 2 đang được xây dựng, và toàn bộ dự án Kursk II hướng tới hoàn thành 4 tổ máy vào năm 2034.
Cột mốc mới với lò phản ứng hạt nhân 1.250 MW đầu tiên cũng là bước đầu tiên trong kế hoạch tham vọng của Nga: Xây dựng thêm 38 tổ máy mới để nâng tỉ trọng năng lượng hạt nhân từ 20% lên 25% vào năm 2042, khẳng định vị thế dẫn đầu của Rosatom trong công nghệ hạt nhân sạch và bền vững.
Minh Đức (Theo WNN, Izvestia)
