Nhân dịp năm mới Bính Ngọ 2026, Bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước - có cuộc trao đổi với Tiền Phong về câu chuyện nâng hạng, "nâng chất" thị trường chứng khoán.
Bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước.
- Sau một năm thị trường chứng khoán nhiều biến động, đánh giá một cách cô đọng nhất, bà có chia sẻ điều gì?
- Điểm nhấn đầu tiên trong năm qua là việc khai trương và vận hành thành công Hệ thống công nghệ thông tin mới (KRX). Đây là cơ sở quan trọng để các đơn vị chức năng phát triển các dịch vụ, sản phẩm mới theo lộ trình đã đề ra.
Đáng chú ý, FTSE Russell công bố Việt Nam đáp ứng toàn bộ tiêu chí và nâng hạng từ thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp . Đây là bước tiến quan trọng về chất lượng phát triển của thị trường, khẳng định vị thế mới của Việt Nam trong bản đồ tài chính toàn cầu sau 25 năm hoạt động.
Công tác hoàn thiện pháp lý cũng để lại nhiều dấu ấn, từ Luật Chứng khoán sửa đổi, đến nhiều nghị định, thông tư, đề án và văn bản quan trọng khác… Trong bối cảnh kinh tế - tài chính quốc tế nhiều biến động, chứng khoán Việt Nam duy trì sự phát triển ổn định, hoạt động an toàn, củng cố tính minh bạch, và có tăng trưởng mạnh về điểm số và thanh khoản.
Tính đến ngày 31/12/2025, VN-Index đạt 1.784 điểm, tăng hơn 40% so với cuối năm trước và là một trong những thị trường tăng trưởng top đầu thế giới. Mức vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt hơn 9,9 triệu tỷ đồng, tăng 39,2% so với cuối năm trước, tương đương 86,7% GDP ước tính năm 2024. Số lượng tài khoản nhà đầu tư đạt hơn 11,6 triệu tài khoản, vượt mục tiêu đề ra đến năm 2030.
Khép lại năm 2025, VN-Index đạt 1.784 điểm, tăng hơn 40% so với cuối năm trước.
- Theo bà, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp sẽ mang lại những động lực gì, đồng thời sẽ chịu những áp lực nào trong thời gian tới?
- Nâng hạng - bước ngoặt lịch sử quan trọng của thị trường Việt Nam sau nhiều năm kiên trì hoàn thiện thể chế pháp lý, cải thiện hạ tầng công nghệ, tăng cường tính minh bạch, hội nhập để tiệm cận các chuẩn mực quốc tế. Song nâng hạng đồng thời cũng mở ra một khởi đầu mới cho chặng đường hội nhập sâu hơn của thị trường chứng khoán nói riêng và thị trường tài chính Việt Nam nói chung vào sân chơi chuẩn mực cao hơn của toàn cầu.
Đây cũng là động lực rất quan trọng để thị trường chứng khoán Việt Nam tiến vào giai đoạn phát triển mới, nhưng đồng thời là áp lực rất lớn để tất cả các bên liên quan đều phải “tự nâng chuẩn chính mình”, từ cơ quan quản lý, thành viên thị trường, doanh nghiệp niêm yết/đăng ký giao dịch và cả từ phía nhà đầu tư. FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp là bước khởi đầu cho hành trình dài nâng hạng lên các bậc cao hơn. Tôi nghĩ rằng, kết quả tốt đẹp mang lại trên từng chặng đường đều phụ thuộc vào việc chúng ta có “biến được áp lực thành động lực hay không”.
Chúng tôi kỳ vọng rằng, thị trường vốn nói chung và thị trường chứng khoán sẽ chứng kiến một sự thay đổi về chất. Thị trường không chỉ đón nhận vốn ngoại chất lượng cao, mà đi kèm với đó là yêu cầu cao hơn về quản trị doanh nghiệp hay tính công khai, minh bạch. Từ đó, sẽ tạo thêm động lực cho cả cơ quan quản lý , thành viên thị trường, doanh nghiệp và nhà đầu tư đều phải tự nâng tầm, góp phần đưa thị trường lên một tầm phát triển mới, đóng góp mạnh mẽ hơn cho kinh tế đất nước.
Bộ trưởng Tài chính đánh cồng khai trương phiên giao dịch chứng khoán đầu năm 2026.
Khi thị trường đã vào “sân chơi mới nổi” cũng có nghĩa là đòi hỏi một chuẩn mực cao hơn về quản trị công ty, năng lực tài chính, hạ tầng, sản phẩm dịch vụ, nhất là tuân thủ công bố thông tin và minh bạch. Đây là điều mà các tổ chức trung gian kinh doanh chứng khoán và doanh nghiệp niêm yết/đăng ký giao dịch cần chú trọng để thay đổi.
- Để thị trường chứng khoán có bước tiến mới trong năm 2026, cơ quan quản lý đang đưa ra những giải pháp quan trọng, thưa bà?
- Nhiệm vụ trọng tâm của cơ quan quản lý trong thời gian tới là tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường chứng khoán, để hướng tới các mục tiêu cao hơn của FTSE Russell, hay vào danh sách xem xét nâng hạng của MSCI.
Trên nền tảng hệ thống KRX , cơ quan quản lý sẽ tiếp tục đổi mới, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin, gắn với chuyển đổi số toàn diện trong công tác quản lý, giám sát và vận hành thị trường. Việc triển khai cơ chế Đối tác bù trừ trung tâm (CCP) được xác định là bước đi quan trọng, dự kiến vận hành vào đầu năm 2027.
Phân loại và tổ chức lại thị trường cổ phiếu, tăng hàng hoá chất lượng... là những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.
Song song với đó, chúng tôi sẽ tập trung phân loại và tổ chức lại thị trường cổ phiếu niêm yết, đồng thời xây dựng và vận hành hiệu quả các thị trường mới như thị trường giao dịch các-bon, thị trường giao dịch tài sản mã hóa và thị trường giao dịch chuyên biệt cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Bên cạnh đó, công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát tiếp tục được tăng cường, đồng thời cải cách thủ tục hành chính, nâng cao năng lực các tổ chức trung gian và cải thiện chất lượng quản trị công ty niêm yết.
Cơ quan quản lý sẽ đẩy mạnh IPO gắn với niêm yết, thúc đẩy doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tham gia thị trường chứng khoán, xây dựng cơ chế chào bán trái phiếu ra công chúng cho các doanh nghiệp dự án theo mô hình đối tác công - tư, trái phiếu hạ tầng, qua đó huy động hiệu quả nguồn vốn trung và dài hạn cho các dự án trọng điểm của nền kinh tế.
