Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng cao hơn, trong khi nhu cầu vốn cho hạ tầng, chuyển dịch năng lượng, công nghệ cao và các ngành công nghiệp mới ngày càng lớn. Trong bối cảnh đó, thị trường vốn được đặt vào vị trí ngày càng quan trọng trong việc cung ứng nguồn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.
Phát biểu tại Hội nghị thường niên Diễn đàn Chứng khoán châu Á lần thứ 31 (ASF AGM 2026), ông Vũ Hoàng Dương, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết tổng nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 được ước tính khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, tương đương gần 1,5 nghìn tỷ USD.
Trong khi đó, ngân sách nhà nước dự kiến chỉ đáp ứng khoảng 8,5 triệu tỷ đồng, tương đương 22% tổng nhu cầu. Gần 80% phần còn lại sẽ phải đến từ khu vực tư nhân và nguồn vốn quốc tế. Theo ông Dương, điều này cho thấy thị trường vốn và thị trường chứng khoán sẽ phải đảm nhận vai trò lớn hơn trong việc huy động nguồn lực cho phát triển.
Thực tế, quy mô huy động vốn qua thị trường đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Riêng năm 2025, lượng vốn huy động qua các kênh chính cao hơn khoảng 1,5 lần so với năm 2023. Trong đó, huy động qua cổ phiếu đạt khoảng 113.000 tỷ đồng, trái phiếu doanh nghiệp khoảng 651.000 tỷ đồng và trái phiếu Chính phủ khoảng 378.000 tỷ đồng.
"Sự gia tăng mạnh mẽ về quy mô khẳng định vai trò của chứng khoán là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng cho cả Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp", Phó Chủ tịch UBCKNN nhận định.
Song song với sự gia tăng về quy mô, khung pháp lý và hạ tầng thị trường cũng liên tục được hoàn thiện. Cơ quan quản lý đã triển khai nhiều giải pháp như cơ chế IPO gắn với niêm yết, nâng cao chất lượng công ty đại chúng, tăng cường giám sát và phòng ngừa gian lận, thao túng, đơn giản hóa thủ tục hành chính, mở rộng hạn mức đầu tư của quỹ mở và bổ sung thêm các sản phẩm đầu tư theo thông lệ quốc tế.
Đưa ra quan điểm, Chủ tịch UBCKNN Vũ Thị Chân Phương cho rằng sau hơn 26 năm phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước sang một chương mới. Đại diện cơ quan quản lý cho rằng việc FTSE Russell nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp là một cột mốc quan trọng, phản ánh nhiều năm cải cách từ hoàn thiện khung pháp lý, hiện đại hóa hạ tầng thị trường đến cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế. Cùng với quá trình cải cách, quy mô thị trường đã tăng đáng kể.
Tuy nhiên, Chủ tịch UBCKNN nhấn mạnh nâng hạng không phải là đích đến mà là điểm khởi đầu của một hành trình mới. Theo đó, một thị trường mới nổi không chỉ cần lớn hơn về quy mô mà quan trọng hơn phải minh bạch hơn, hiệu quả hơn, an toàn hơn và gắn kết chặt chẽ hơn với các chuẩn mực quốc tế.
Trong những năm tới, trọng tâm cải cách sẽ tiếp tục đặt vào việc hoàn thiện khung pháp lý và quy định, tăng cường công bố thông tin và quản trị công ty, nâng cao chất lượng cũng như độ đa dạng của sản phẩm, mở rộng cơ sở nhà đầu tư, đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư quốc tế.
Bên cạnh đó, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục hiện đại hóa hạ tầng thị trường, triển khai mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP), thúc đẩy tài chính xanh và tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý, giám sát thị trường.
Đại diện UBCKNN cho rằng các cải cách này cùng hướng tới một mục tiêu chung là giúp thị trường vận hành hiệu quả hơn, phục vụ tốt hơn doanh nghiệp, nhà đầu tư và toàn bộ nền kinh tế.
