Tìm kiếm hài cốt liệt sĩ sáng 15-7 tại công viên Lê Thị Riêng - Ảnh: TRÍ ĐỨC
Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7-1947 - 27-7-2026) là dịp thiêng liêng để toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta ôn lại truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", "Đền ơn đáp nghĩa" của dân tộc.
Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ vào năm 2027, "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" (từ ngày 15-3-2026 đến 27-7-2027) được phát động tại Thành cổ Quảng Trị đã trở thành điểm nhấn chính trị - nhân văn sâu sắc, thể hiện trách nhiệm của thế hệ hôm nay với những người đã nằm xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Khẳng định quyết tâm cao độ
Chiến dịch mang ý nghĩa lớn lao, cả trong nhận thức, tình cảm và thực tiễn. Trước hết, đó là sự cụ thể hóa đường lối của Đảng, Nhà nước về công tác người có công, thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và các vị lãnh đạo cấp cao.
Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là "mệnh lệnh từ trái tim", đáp ứng nguyện vọng tha thiết của thân nhân liệt sĩ và nhân dân.
Qua hơn 3 tháng triển khai, tính đến giữa tháng 7-2026, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được khoảng hơn 1.300 hài cốt liệt sĩ (trong nước và ở Lào, Campuchia cùng một số mộ tập thể, lấy mẫu hàng ngàn mộ, giám định ADN và xây dựng cơ sở dữ liệu gene...
Những con số này khẳng định quyết tâm cao độ, sự phối hợp chặt chẽ giữa quân đội, các bộ ngành, địa phương và sự tham gia của nhân dân.
Đặc biệt, tại công viên Lê Thị Riêng (TP.HCM), qua nửa tháng triển khai tìm kiếm, các đơn vị chức năng đã tìm được trên 100 bộ hài cốt liệt sĩ và khả năng còn tìm thấy thêm nhiều hài cốt liệt sĩ nữa.
Chính kết quả này đã tác động, thúc đẩy và tạo niềm tin để các địa phương có thể thực hiện nhiều cuộc tìm kiếm, khai quật khác để đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, với nhân dân và xác định được danh tính cụ thể những trường hợp còn thất lạc.
Điều rất có ý nghĩa và trong quá trình triển khai chiến dịch, sự quan tâm của công chúng trên cả nước rất lớn. Bên cạnh công tác truyền thông kịp thời, rộng rãi về các hoạt động liên quan đến chiến dịch, có không ít câu chuyện về các liệt sĩ đã chạm đến trái tim của nhiều người. Trong đó, câu chuyện về mối tình sắt son hơn nửa thế kỷ của chiến sĩ cách mạng Huỳnh Văn Quên với cô thôn nữ Nguyễn Thị Lệ đã gây xúc động mạnh trong dư luận.
Rồi liền sau đó, quyết định bổ sung thân nhân liệt sĩ, công nhận bà Nguyễn Thị Lệ là vợ liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, trên cơ sở hồ sơ liệt sĩ và đề nghị của UBND xã Vàm Cỏ, tỉnh Tây Ninh, càng thể hiện tinh thần nhân văn và trọng đạo lý của các cơ quan chức năng...
Tập trung nhiều giải pháp thiết thực
Để nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và đền ơn đáp nghĩa nói chung, cần tiếp tục tập trung nhiều giải pháp thiết thực.
Đó là tăng cường ứng dụng khoa học - công nghệ, như đẩy mạnh giám định ADN hàng loạt, hoàn thiện cơ sở dữ liệu gene quốc gia, kết nối thông tin giữa trong nước và quốc tế (nhất là với Lào, Campuchia); sử dụng công nghệ GIS, drone khảo sát địa hình khó khăn, kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI) phân tích thông tin lịch sử…
Hài cốt liệt sĩ quy tập được ở xã Hà Nha, TP Đà Nẵng - Ảnh: B.D.
Đó là tiếp tục phát huy sức mạnh tổng hợp, như tăng số đội tìm kiếm chuyên trách, huy động lực lượng thanh niên, cựu chiến binh, nhân dân cung cấp thông tin mộ liệt sĩ. Đồng thời, tăng cường hợp tác quốc tế, đặc biệt với hai nước bạn Lào, Campuchia và các tổ chức, cá nhân ở các nước có liên quan như Mỹ, Pháp, người Việt Nam ở nước ngoài, để cung cấp thông tin, tư liệu, dữ liệu làm cơ sở cho việc tìm kiếm.
Đó là tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, như ban hành thêm quy định hỗ trợ kinh phí, khen thưởng kịp thời cho cá nhân, tập thể có thành tích, nhất là trong việc cung cấp các thông tin có giá trị, tích cực tham gia thực hiện và hỗ trợ việc tìm kiếm… Đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền trên báo chí, mạng xã hội để lan tỏa phong trào "Đền ơn đáp nghĩa", "Uống nước nhớ nguồn" trong nhân dân để mỗi người có thêm những hành động thiết thực.
Đó là chăm lo toàn diện người có công. Bên cạnh tìm kiếm hài cốt, cần quan tâm đời sống vật chất, tinh thần cho thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ như cải thiện nhà ở, khám chữa bệnh, hỗ trợ học tập, việc làm cho con em, chăm lo việc thờ phụng...; thực hiện tốt hơn nữa chính sách hậu phương quân đội đối với gia đình, thân nhân các cán bộ, chiến sĩ để mọi người yên tâm công tác. Cần tích hợp các công tác này vào các chương trình phát triển kinh tế - xã hội địa phương, xem đây là nhiệm vụ đầu tiên của công tác an sinh xã hội.
Đó là đẩy mạnh giáo dục thế hệ trẻ, thông qua việc đưa nội dung tri ân vào chương trình giáo dục, tổ chức các hoạt động thăm viếng nghĩa trang, kể chuyện lịch sử, chiếu phim cách mạng miễn phí như Tuần phim kỷ niệm 79 năm, các hoạt động văn hóa - văn nghệ...
Chiến dịch 500 ngày đêm đặt ra mục tiêu quy tập khoảng 7.000 hài cốt, lấy mẫu 230.000 mộ, giám định 18.000 mẫu AND và nhiều yêu cầu khác. Đó không chỉ là hành trình tìm đồng đội mà còn là sự tiếp nối công tác "Uống nước nhớ nguồn" cùng truyền thống anh hùng của dân tộc Việt Nam.
Kết quả những hoạt động này sẽ thực sự có ý nghĩa thiết thực nếu ngoài việc hoàn thành các mục tiêu còn có những tác động tích cực khác đến nhận thức, tình cảm, sự quan tâm của công chúng đối với hoạt động "Đền ơn đáp nghĩa", qua đó hun đúc lòng yêu nước của mỗi người Việt Nam.
