Cách đây nửa tháng, cháu nội tôi nhận được thông báo trúng tuyển vào một trường THCS chất lượng cao của thành phố, đúng nguyện vọng mà cả gia đình đã mong chờ suốt nhiều năm. Cầm điện thoại nghe con trai báo tin, vợ chồng tôi vui cả buổi.
Ở tuổi 11, thằng bé đã có một bảng thành tích khiến ông bà nội nào cũng thấy tự hào: nhiều năm liền đạt kết quả học tập xuất sắc, giành hàng chục giải thưởng toán học, tiếng Anh, tiếng Nhật cấp thành phố, cấp quốc gia, lại còn biết chơi piano.
Chỉ 2 ngày sau khi nhận thông báo đỗ, vợ chồng con trai tôi đưa cháu về quê để "nghỉ xả hơi" 12 ngày với ông bà. Vợ chồng tôi vui mừng lắm, tưởng tượng cảnh cháu trai nói cười ríu rít trong nhà, theo ông bà đi thăm họ hàng, làng xóm. Vài năm nay, để tập trung học hành, cháu ít có dịp về quê, trừ dịp tết Nguyên đán.
Nhưng sau vài ngày chăm sóc cháu nội, tôi tá hỏa khi nhận ra, cháu có thể giải những bài toán khó, trình bày những kiến thức phức tạp, nói tiếng Anh lưu loát nhưng lại lúng túng trước nhiều việc rất đơn giản trong cuộc sống.
Vợ tôi nhờ cháu ra vườn hái rau nhưng đứng trước khu vườn, cháu ngơ người, không phân biệt được rau ngót, rau đay,... Các loại rau thơm như tía tô, húng quế, lá ngải, thì là... hoàn toàn xa lạ với cháu tôi. Cháu chạy vội vào nhà, lấy điện thoại để chụp ảnh, hỏi Google về các loại rau. Tôi vừa buồn cười vừa thấy thương cho sự ngô nghê đó.
Một buổi sáng, tôi đưa cháu ra chợ quê. Đi qua hàng gia cầm, tôi hỏi cháu có phân biệt được ngan và vịt không, nhưng cháu lắc đầu. Cháu cũng không nhận ra đâu là cá chép, đâu là cá rô phi.
Nhìn qua mấy chậu lươn, cá chạch, cua đồng... đang vùng vẫy, cháu vừa sợ vừa thích thú: "Ở thành phố, thỉnh thoảng mẹ mới đưa con đi siêu thị cùng. Lươn, cá người ta đã lọc bỏ xương sẵn, mang về chỉ tẩm bột rán là xong. Lần đầu con thấy mấy con này ông ạ".
Cháu trai tuy học giỏi nhưng thiếu nhiều kỹ năng sống cơ bản. Ảnh minh họa: F.P
Những kỹ năng chăm sóc chính mình như tự đặt báo thức, gấp chăn, thay ga giường, dọn bát đũa, cháu nội tôi cũng chưa từng làm. Dường như ngoài việc học, cháu không biết đến thứ khác.
Cháu về, nhà tôi lúc nào cũng có mấy đứa trẻ hàng xóm, họ hàng tới chơi. Đây đều là "khách quen" của vợ chồng tôi nên chúng rất rõ vườn nhà có trái gì ngon, chỗ nào hợp để chơi trốn tìm, vô tư bế con mèo, con chó con trong sân... Nhưng mấy ngày đầu, cháu trai tôi khó bắt chuyện các bạn. Chơi với chó, mèo thì cháu sợ vi khuẩn, sợ bị cắn, ra vườn trốn tìm thì cháu sợ sâu róm, muỗi đốt...
Tôi nhẹ nhàng hướng dẫn cháu những điều tưởng như nhỏ bé: gặp người lớn phải chào hỏi, khi có bạn mới nên chủ động làm quen, biết quan tâm đến câu chuyện của người khác thay vì chỉ chờ người khác hỏi mình. Tôi không muốn ép cháu phải trở thành một đứa trẻ hoạt náo, chỉ mong cháu biết cách mở lòng hơn.
Ít ngày sau, cháu cởi mở hơn, nhanh chóng hòa đồng với các bạn hàng xóm và anh em họ hàng, ríu rít nô đùa, cùng xem bóng đá, hoạt hình, chơi cá ngựa, cờ vua...
Tôi cùng cháu bê từng cái bát ra bàn ăn, rửa từng cái bát sau khi ăn, cùng cháu thay ga giường, phơi rồi gấp quần áo. Cháu thích ăn món gì tôi sẽ dạy cháu cách nấu món đó, làm từng công đoạn, dù vụng về.
Tôi đã gọi điện nói chuyện thẳng thắn với con trai, con dâu. Tôi không trách móc vì biết rõ, bố mẹ nào cũng muốn dành điều tốt nhất cho con. Các con đầu tư cho cháu học hành, tạo điều kiện để cháu phát triển năng lực là điều đáng quý. Nhưng tôi nghĩ, một đứa trẻ dù học giỏi đến đâu vẫn cần được dạy cách tự chăm sóc bản thân, biết làm việc nhà, biết giao tiếp với mọi người.
Trường hợp của cháu tôi có lẽ không phải hy hữu. Tôi hy vọng các bậc ông bà, bố mẹ có thể giúp con cân bằng giữa học tập và kỹ năng sống. Với trẻ nhỏ, thế giới bên ngoài sách vở vẫn còn rất nhiều điều thú vị để khám phá.
Độc giả giấu tên
Mỗi dịp hè đến, cùng với niềm háo hức của trẻ nhỏ là nỗi trăn trở của nhiều gia đình về chuyện trông con, chi phí sinh hoạt hay cách để con có một mùa hè an toàn, bổ ích. Những câu chuyện rất đời thường ấy đang phản chiếu nhiều áp lực, thay đổi trong đời sống gia đình hiện đại.
Báo VietNamNet mở diễn đàn "Khi trẻ nghỉ hè". Bài viết của độc giả gửi về địa chỉ: [email protected] hoặc bình luận phía cuối bài.