Nền tảng Zoom từng là chất xúc tác mạnh mẽ mở ra kỷ nguyên làm việc từ xa, giúp hàng triệu nhân sự thoát khỏi cảnh kẹt xe và giành lại quyền làm chủ lịch trình.
Giờ đây, khi trí tuệ nhân tạo bắt đầu viết lại định nghĩa về năng suất lao động, vị thuyền trưởng của Zoom, ông Eric Yuan, lại tung ra một dự báo còn táo bạo hơn.
Một tuần làm việc tiêu chuẩn sẽ bị thu hẹp đáng kể. Trong cuộc phỏng vấn thẳng thắn với tờ Wall Street Journal, ông Yuan không ngần ngại bày tỏ: "Tôi thực sự căm ghét lịch trình làm việc 5 ngày". Ông kiên định với lập luận rằng con người không được sinh ra chỉ để gắn chặt với bàn làm việc suốt năm ngày trong tuần. Và dưới sự bùng nổ của AI, một nửa thập kỷ nữa là khoảng thời gian đủ để tuần làm việc co lại chỉ còn ba ngày.
Khát khao về một thời gian biểu ngắn hơn vốn không phải là một ý tưởng quá viển vông. Nhìn lại lịch sử, sự xuất hiện của dây chuyền lắp ráp do Henry Ford sáng tạo đã trở thành một bước ngoặt, thành công kéo giảm lịch trình lao động từ 6 ngày xuống còn 5 ngày. Ông Yuan tin rằng AI chính là đòn bẩy vĩ đại tiếp theo để thúc đẩy một cú nhảy vọt tương tự.
Từ 5 ngày xuống còn 3 ngày làm việcKỷ nguyên của những nhân viên ảo và cuộc sống ngoài văn phòng
"Theo nghĩa đen, chúng ta sẽ sớm có trong tay hàng loạt tác nhân AI," ông Yuan nhận định. Hãy tưởng tượng một tương lai gần, mỗi nhân sự đều sở hữu hàng nghìn trợ lý ảo. Chúng sẽ thầm lặng tiếp quản toàn bộ khối lượng công việc hành chính nhàm chán như rà soát email, lên lịch trình, hay thậm chí là tham gia các cuộc họp.
Không chỉ dừng lại ở mặt lý thuyết, vị CEO này đã tự mình bước qua lằn ranh thử nghiệm khi sử dụng một phiên bản AI sao chép của chính mình để tham dự một buổi họp báo cáo kinh doanh nội bộ vào năm ngoái. Sự giải phóng thời gian này sẽ trả lại cho con người đặc quyền tập trung vào những kết nối mang tính chiều sâu. Tuy nhiên, công việc sẽ không hoàn toàn biến mất. "Chúng ta có thể tự thưởng cho mình những phút giây nằm dài trên bãi biển, nhưng sâu thẳm bên trong, bản tính con người vẫn luôn khao khát tìm tòi và chinh phục những đỉnh cao mới", ông Yuan chia sẻ.
Làn sóng đồng thuận từ giới chóp bu và áp lực thay đổi
Khao khát về một lịch trình làm việc thông thoáng đang trở thành tiếng nói chung của lực lượng lao động.
Số liệu từ cuộc khảo sát năm 2024 của Hiệp hội Tâm lý học Mỹ (APA) cho thấy, 80% người được hỏi tin tưởng họ sẽ có một đời sống tinh thần viên mãn hơn mà vẫn duy trì được hiệu suất nếu tuần làm việc giảm xuống 4 ngày. Mô hình "100-80-100" đang trở thành kim chỉ nam cho nỗ lực này. Người lao động được cam kết nhận đủ 100% lương, chỉ làm việc trong 80% thời gian truyền thống, miễn là họ đảm bảo được 100% năng suất.
Tuy việc ứng dụng trên diện rộng vẫn còn nhiều rào cản, ý tưởng này đang nhận được sự chú ý đặc biệt từ các lãnh đạo doanh nghiệp, nhất là khi AI đang phơi bày sức mạnh tái cấu trúc thị trường lao động. Sự đồng thuận này được củng cố bởi lời dự đoán của CEO JPMorgan Chase, ông Jamie Dimon. Trong một cuộc phỏng vấn với CBS News vào đầu tháng này, ông nhận định: "Tôi có niềm tin mãnh liệt rằng, chỉ 30 năm nữa thôi, con cái chúng ta sẽ chỉ phải làm việc 3,5 ngày mỗi tuần". Trong bức thư gửi các cổ đông, ông Dimon cũng nhấn mạnh AI không chỉ là cỗ máy kiếm tiền mà còn là công cụ giúp con người có một cuộc sống trường thọ và an toàn hơn bằng cách cắt giảm sự phụ thuộc vào công việc.
Tuy nhiên, một cuộc chuyển giao mang tính thế kỷ không thể xảy ra sau một đêm. OpenAI, dưới sự dẫn dắt của CEO Sam Altman, đang tích cực kêu gọi các công ty và giới hoạch định chính sách bắt tay vào giai đoạn thử nghiệm. Trong một tài liệu chính sách gần đây, OpenAI đã đưa ra lời khuyên: "Hãy tạo điều kiện để các công đoàn và doanh nghiệp triển khai những mô hình làm việc 32 giờ chia làm 4 ngày trong một thời gian giới hạn. Mức lương và hiệu suất dịch vụ phải được giữ nguyên. Sau đó, lượng thời gian dôi dư sẽ được chuyển hóa thành một tuần làm việc ngắn hơn một cách vĩnh viễn, hoặc được cộng dồn vào quỹ ngày nghỉ phép có lương".
