Sau hơn một tháng triển khai trên phạm vi toàn quốc, xăng sinh học E10 đang chiếm ưu thế tuyệt đối trên thị trường với tỷ lệ tiêu thụ hơn 94%. Tuy nhiên, nguồn cung ethanol (E100) - nguyên liệu đầu vào để pha chế xăng E10 - vẫn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu khi sản xuất trong nước mới đáp ứng chưa tới 30% nhu cầu.
Theo Bộ Công Thương, từ ngày 1-28/6, cả nước tiêu thụ khoảng 980 triệu lít xăng sinh học. Trong đó, xăng E10 đạt khoảng 924 triệu lít, chiếm 94,29% tổng lượng tiêu thụ, còn xăng E5 đạt khoảng 56 triệu lít, tương đương 5,71%.
Hiện hơn 17.000 cửa hàng xăng dầu trên cả nước đã chuyển sang kinh doanh xăng E10. Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu của một bộ phận người dân vẫn muốn tiếp tục sử dụng xăng E5, cả nước vẫn còn gần 1.600 cửa hàng duy trì bán loại nhiên liệu này.
Về nguồn cung xăng dầu, Bộ Công Thương đánh giá thị trường trong tháng đầu triển khai E10 vận hành tương đối ổn định. Hai nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn tiếp tục hoạt động bình thường, đáp ứng khoảng 70% nhu cầu xăng khoáng trong nước. Phần còn lại được các doanh nghiệp đầu mối chủ động nhập khẩu để pha chế và cung ứng ra thị trường.
Tuy nhiên, bài toán lớn hiện nay nằm ở nguồn cung ethanol nhiên liệu (E100) - thành phần không thể thiếu trong sản xuất xăng E10.
Theo Bộ Công Thương, trong tháng 6, tổng nguồn cung E100 phục vụ pha chế đạt gần 122.000m³. Trong đó, lượng ethanol nhập khẩu lên tới hơn 89.000m³, chiếm khoảng 73,3% tổng nguồn cung. Sang tháng 7, tỷ trọng này dự kiến tiếp tục tăng lên gần 79%.
Trong khi đó, nguồn cung ethanol sản xuất trong nước hiện mới đáp ứng chưa tới 30% nhu cầu. Cả nước hiện có 4 nhà máy ethanol đang hoạt động nhưng chỉ 3 nhà máy tham gia cung ứng E100 cho chương trình xăng sinh học, gồm Cồn Quảng Nam, Cồn Đồng Nai và Nhiên liệu sinh học Dung Quất.
Ba nhà máy này có tổng công suất thiết kế khoảng 23.300 tấn/tháng, song sản lượng thực tế mới đạt khoảng 15.666 tấn/tháng, tương đương 67,2% công suất thiết kế. Điều này cho thấy năng lực sản xuất ethanol trong nước vẫn chưa được khai thác hết.
Theo Bộ Công Thương, kinh nghiệm quốc tế cho thấy các quốc gia phát triển thành công nhiên liệu sinh học đều gắn việc mở rộng sử dụng xăng pha ethanol với chiến lược phát triển nguồn nguyên liệu trong nước.
Mỹ hiện sản xuất khoảng 16,49 tỷ gallon ethanol mỗi năm, chủ yếu từ ngô. Brazil phát triển ngành ethanol dựa trên mía đường và ngô. Thái Lan sử dụng nguyên liệu từ rỉ đường, nước mía và sắn, đồng thời hạn chế nhập khẩu nhằm bảo vệ sản xuất trong nước. Áo đã tự chủ hoàn toàn nguồn ethanol từ ngũ cốc, trong khi Ấn Độ tận dụng đa dạng nguyên liệu như mía, ngô, gạo dư thừa và phụ phẩm nông nghiệp.
Ngược lại, những quốc gia phụ thuộc nhiều vào ethanol nhập khẩu thường phải đối mặt với rủi ro về giá nguyên liệu, chi phí logistics và biến động của thị trường quốc tế.
Ở góc độ người tiêu dùng, các phản ánh liên quan đến việc sử dụng xăng E10 cũng đang giảm mạnh sau giai đoạn đầu triển khai.
Theo thống kê của Bộ Công Thương, từ ngày 1-29/6, cơ quan này tiếp nhận tổng cộng 293 phản ánh liên quan đến xăng E10. Nội dung chủ yếu xoay quanh các lo ngại như hao nhiên liệu, hụt ga, yếu máy, khó khởi động hoặc chất lượng xăng.
Tuy nhiên, số lượng phản ánh đã giảm đáng kể chỉ sau vài tuần. Nếu trong giai đoạn từ ngày 6-11/6 ghi nhận tới 248 phản ánh thì đến tuần từ ngày 19-25/6 chỉ còn 9 trường hợp.
Bộ Công Thương cũng cho biết, kết quả rà soát đối với 24 thương hiệu ô tô và 5 thương hiệu xe máy cho thấy phần lớn các dòng xe được sản xuất từ khoảng năm 2000-2006 trở lại đây đều tương thích với xăng E10 và không cần thay đổi kết cấu động cơ.
