Tại phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn sáng 12/11, đại biểu Nguyễn Thanh Ngân (đoàn Khánh Hòa) đề nghị Bộ trưởng cho biết định hướng và giải pháp huy động vốn vay nước ngoài cho các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia như đường sắt tốc độ cao, điện hạt nhân thời gian tới như thế nào để đáp ứng nhu cầu vốn, hiệu quả đầu tư và an toàn nợ công.
Đại biểu cũng chất vấn Bộ trưởng về khả năng phát hành trái phiếu quốc tế của Chính phủ từ nay đến năm 2030. Nếu có phát hành, mục đích sử dụng nguồn vốn từ việc phát hành trái phiếu này là gì?
Đại biểu Nguyễn Thanh Ngân đặt câu hỏi chất vấn (Ảnh: Media Quốc hội).
Trả lời, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, trước đây, Việt Nam đã có 3 đợt phát hành trái phiếu quốc tế trên thị trường thế giới vào các năm 2005, 2007 và 2014. Đến năm 2024, sau 10 năm, Việt Nam đã thanh toán đầy đủ cả gốc và lãi, không còn trái phiếu quốc tế trên thị trường.
Hiện nay, Bộ Tài chính đang tích cực làm việc với các định chế tài chính quốc tế, trong đó có các nhà đầu tư và tổ chức xếp hạng tín nhiệm.
Theo Bộ trưởng, trong tháng 10 vừa qua, tổ chức xếp hạng tín nhiệm uy tín của Nhật Bản là Rating and Investment Information (R&I) đã nâng hạng tín nhiệm của Việt Nam từ mức BB+ (Triển vọng Tích cực) lên BBB- (Triển vọng Ổn định). "Đây là thuận lợi rất lớn", Bộ trưởng nói.
"Trong chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ Tài chính cũng đã tiếp xúc với nhiều tập đoàn tài chính lớn của Nhật Bản. Hầu hết các tập đoàn này đều quan tâm trao đổi và sẵn sàng khi Việt Nam phát hành trái phiếu", Bộ trưởng nói thêm.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn tại phiên chất vấn sáng 12/11 (Ảnh: Duy Linh).
Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, việc có phát hành trái phiếu quốc tế hay không cần được tính toán trên cơ sở 2 yếu tố.
Thứ nhất là chi phí phát hành. Bộ trưởng nói rằng "thời điểm hiện nay chưa phù hợp" bởi chuỗi cung ứng xăng dầu bị đứt gãy, đang đẩy lạm phát lên cao, trong khi trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm có lãi suất lên tới 5,2%; hiện duy trì quanh mức 4,8 - 4,9%, là mức rất cao.
Hiện Mỹ được xếp hạng tín nhiệm AAA, mức cao nhất, còn Việt Nam đang được Moody's, Fitch và S&P Global Ratings xếp hạng BBB-. Vì vậy, nếu phát hành vào thời điểm này, chi phí huy động vốn sẽ rất cao.
Dù vậy, Bộ trưởng nêu rõ, Việt Nam không từ bỏ kế hoạch phát hành trái phiếu quốc tế mà sẽ tiếp tục làm việc chặt chẽ với các nhà đầu tư quốc tế, sẵn sàng huy động vốn khi có điều kiện thuận lợi. "Cứ ở đâu có nguồn vốn rẻ, chi phí hợp lý, điều kiện phù hợp thì chúng ta sẽ vay thôi, vì nhu cầu là có", Bộ trưởng nhấn mạnh.
Bộ trưởng nói rõ nguyên tắc "lỗi của ai, người ấy chịu" trong giải quyết chậm hoàn thuếĐỌC NGAYBộ trưởng cho biết, kế hoạch đầu tư công của Việt Nam trong cả giai đoạn tương đương khoảng 40% GDP, với quy mô khoảng 38,5 triệu tỷ đồng.
Trong đó, vốn trong nước chiếm khoảng 85%, vốn nước ngoài khoảng 15%. Do đó, Việt Nam luôn sẵn sàng huy động vốn từ thị trường quốc tế, nhưng tổng chi phí phải phù hợp và vẫn phải tuân thủ nguyên tắc bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn tài chính quốc gia.
Thứ hai, phát hành trái phiếu Chính phủ không chỉ nhằm huy động vốn cho nền kinh tế, phục vụ nhu cầu đầu tư công mà còn có chức năng rất quan trọng là tạo ra lãi suất chuẩn cho thị trường.
Theo đó, khi Chính phủ phát hành trái phiếu sẽ hình thành mức lãi suất chuẩn để các nhà đầu tư nước ngoài căn cứ vào đó xác định chi phí vay vốn đối với doanh nghiệp Việt Nam và các tổ chức tài chính Việt Nam khi tham gia thị trường vốn quốc tế.
Vì vậy, việc thường xuyên huy động vốn trên thị trường quốc tế cũng có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao uy tín, vị thế của nền tài chính Việt Nam trên thị trường quốc tế. Bộ trưởng cho biết, Bộ Tài chính sẽ cân nhắc kỹ và vào thời điểm thích hợp báo cáo Chính phủ để có thể triển khai việc huy động vốn.
