Xe buýt điện Kim Long trúng thầu 9 xe buýt điện tại Thái LanĐại học Công nghệ Suranaree tại tỉnh Nakhon Ratchasima vừa thu hút sự chú ý của giới truyền thông Thái Lan khi quyết định thuê ngoài dịch vụ vận tải nội khu. Theo thông tin được công bố, nhà trường đã ký hợp đồng 5 năm với tổng giá trị 63,72 triệu baht, tương đương hơn 48 tỷ đồng, để vận hành một đội xe buýt thuần điện. Điểm đáng chú ý là toàn bộ 9 phương tiện mang tên gọi SUT EV Bus này đều là sản phẩm nhập khẩu trực tiếp từ Việt Nam, mang thương hiệu Kim Long Motor. Đội xe hoạt động liên tục từ 7 giờ sáng đến 21 giờ tối nhằm thay thế hoàn toàn dàn xe chạy động cơ diesel cũ kỹ, đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng trong nỗ lực giảm phát thải tại khuôn viên trường.
Nghịch lý trên sân nhà Thái Lan
Quyết định lựa chọn sản phẩm ngoại nhập của một cơ sở giáo dục định hướng nghiên cứu công nghệ lập tức làm nổ ra những luồng ý kiến trái chiều trên các nền tảng mạng xã hội. Dư luận đặt câu hỏi vì sao quốc gia sở hữu nền công nghiệp ô tô phát triển hàng đầu Đông Nam Á lại để mất gói thầu ngay trên sân nhà. Sự việc càng trở nên căng thẳng khi một giảng viên công khai yêu cầu ban giám hiệu giải trình, nhắc lại việc trường từng hợp tác nghiên cứu phát triển xe buýt điện với các tập đoàn tư nhân nội địa. Nhiều người cho rằng việc gạt bỏ sản phẩm trong nước là hành động đi ngược lại nỗ lực thúc đẩy hàm lượng chất xám và thương mại hóa các nghiên cứu khoa học của chính quốc gia này.Trước sức ép từ dư luận, ban lãnh đạo đại học Suranaree buộc phải công khai toàn bộ quy trình lựa chọn nhà thầu. Đại diện nhà trường lập luận rằng việc thuê dịch vụ vận tải tuân thủ triệt để mô hình quản trị tinh gọn. Phương thức này giúp cơ sở giáo dục trút bỏ được gánh nặng ngân sách khổng lồ liên quan đến chi phí khấu hao tài sản và bảo dưỡng phương tiện trong dài hạn.
Rào cản kỹ thuật
Điểm mấu chốt giúp doanh nghiệp Việt Nam giành chiến thắng nằm ở các kẽ hở của rào cản bảo hộ. Theo luật lệ đấu thầu công bố hồi tháng 3 năm 2026, các cơ quan công quyền Thái Lan không cấm phương tiện nhập khẩu, miễn là xe đáp ứng đủ tiêu chuẩn lưu hành của Cục Giao thông Đường bộ. Tuy nhiên, một đặc quyền lớn vẫn được giăng ra để bảo vệ hàng nội địa. Cụ thể, nếu nhà thầu sử dụng xe được Hội đồng Công nghiệp Thái Lan cấp chứng nhận Made in Thailand, họ sẽ được ưu tiên trúng thầu ngay cả khi bỏ giá cao hơn đối thủ tối đa 5%.Đáng ngạc nhiên là trong quá trình xét duyệt hồ sơ, toàn bộ các đơn vị tham gia đấu thầu đều không thể xuất trình được giấy chứng nhận nguồn gốc nội địa này. Khi bức bình phong bảo hộ mất đi tác dụng, cuộc chơi quay về nguyên tắc cạnh tranh sòng phẳng dựa trên chất lượng kỹ thuật và giá thành. Không có bất kỳ ưu đãi nào được kích hoạt, nhà thầu cung cấp xe buýt điện Việt Nam đã vượt qua các bài kiểm tra năng lực và đưa ra mức giá cạnh tranh nhất để giành lấy bản hợp đồng 5 năm.
Tham vọng nâng cao hàm lượng nội địa hóa
Lô xe vừa xuất ngoại chứng minh năng lực đáp ứng những tiêu chuẩn vận hành khắt khe của hệ thống giao thông đô thị quốc tế. Mỗi chiếc xe buýt có chiều dài khoảng 8 mét, cung cấp không gian rộng rãi cho 30 hành khách. Phương tiện được trang bị cụm pin dung lượng hơn 138 kWh, cung cấp tầm hoạt động gần 300 km sau một chu kỳ sạc đầy. Không gian bên trong xe tích hợp hệ thống điều hòa công suất lớn, camera an ninh và khu vực lên xuống thiết kế dốc thoai thoải dành riêng cho người sử dụng xe lăn.Sự kiện 9 chiếc xe lăn bánh tại Thái Lan chỉ là phần mở đầu cho một bản hợp đồng quy mô lớn hơn nhiều. Đây là đợt giao hàng đầu tiên trong tổng số 113 phương tiện sẽ được xuất khẩu sang thị trường này ngay trong năm 2026. Kim Long Motor tiết lộ tỷ lệ nội địa hóa trên các dòng xe điện của hãng hiện đã vượt qua cột mốc 60%. Đội ngũ kỹ sư đang tăng tốc nghiên cứu để hiện thực hóa mục tiêu đẩy con số này lên mức 90% vào cuối năm 2026, tạo nền tảng vững chắc để cạnh tranh sòng phẳng với các ông lớn quốc tế.
