Bức tranh thị trường xe điện Đông Nam Á đang chứng kiến một sự dịch chuyển đầy bất ngờ. Không phải Thái Lan hay Indonesia, Philippines mới đang là tâm điểm của làn sóng điện hóa phương tiện giao thông. Động lực chính không đến từ những khẩu hiệu bảo vệ môi trường, mà bắt nguồn từ một áp lực vô cùng thực tế đối với người dân là sự đắt đỏ của giá nhiên liệu.
VinFast VF3 tại một cửa hàng ở PhilippinesCuộc khủng hoảng giá xăng
Theo dữ liệu từ GlobalPetrolPrices, giá xăng tại Philippines đã ghi nhận mức tăng lên tới 68,3% kể từ sau xung đột Mỹ và Iran. Đây là mức tăng giá nhiên liệu cao thứ tư trên toàn cầu trong cùng giai đoạn, giáng một đòn mạnh vào nền kinh tế của quốc gia vốn phải nhập khẩu gần như toàn bộ lượng xăng dầu tiêu thụ. Trong bối cảnh hệ thống giao thông công cộng chưa thực sự phát triển và chính phủ không có chính sách trợ giá, gánh nặng chi phí đi lại đang bóp nghẹt túi tiền của người dân lao động.
Ông Patrick Aquino, Giám đốc Cục Quản lý Sử dụng Năng lượng thuộc Bộ Năng lượng Philippines, cho biết số lượng đăng ký xe điện và xe hybrid đã tăng vọt 130% so với cùng kỳ năm trước. Chỉ trong 8 tháng đầu năm 2026, quốc gia này đã ghi nhận hơn 67.000 chiếc xe điện lăn bánh. Quan chức này thừa nhận nhu cầu của người dân đang tăng mạnh đến mức khách hàng bắt buộc phải đặt cọc và chấp nhận chờ đợi một thời gian dài mới có thể nhận xe.
Sự bùng nổ nhu cầu này đang làm thay đổi hoàn toàn cơ cấu thị trường ô tô nội địa. Bà Carla Buencamino, Trưởng bộ phận Cơ sở hạ tầng Di động tại ACMobility, đơn vị vận hành mạng lưới trạm sạc lớn nhất Philippines, tiết lộ xe điện hiện chiếm gần 25% tổng doanh số ô tô chở khách bán ra trong năm 2026. Con số này là một bước nhảy vọt đáng kinh ngạc nếu nhìn lại tỷ lệ chỉ đạt 12% vào năm 2025 và mức vỏn vẹn 4% của năm 2024.
Cuộc đua của các ông lớn và cơ hội bứt phá cho VinFast
Xu hướng tiêu dùng dịch chuyển mạnh mẽ đang tạo ra cơ hội vàng cho các nhà sản xuất xe điện quốc tế. Hãng xe Trung Quốc BYD là minh chứng rõ nét nhất khi giao thành công 28.399 xe chỉ trong 8 tháng đầu năm, ghi nhận mức tăng trưởng 99% so với cùng kỳ. Lãnh đạo chi nhánh BYD tại Philippines khẳng định họ đã hoàn thành vượt mức mục tiêu doanh số của cả năm 2025 sớm hơn 4 tháng và kỳ vọng đà tăng trưởng bùng nổ này sẽ kéo dài sang tận năm 2027.
Tuy nhiên, bức tranh điện hóa tại Philippines vẫn tồn tại một điểm nghẽn lớn ở phân khúc xe hai bánh. Mặc dù là loại phương tiện phổ biến nhất, doanh số xe máy điện lại đang tăng trưởng chậm chạp hơn hẳn so với ô tô. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở định kiến của người tiêu dùng khi cho rằng các dòng xe máy điện trên thị trường hiện nay có giá thành quá cao, khiến họ buộc phải tiếp tục gắn bó với xe máy xăng và các loại xe công cộng truyền thống như jeepney.
Để gỡ bỏ rào cản này, chìa khóa nằm ở việc đưa ra những dải sản phẩm có mức giá dễ tiếp cận với đại đa số người lao động. Đánh giá về cơ hội phá vỡ định kiến này, ông Patrick Aquino nhấn mạnh: "Quan niệm cho rằng xe máy điện rất đắt tiền. Các công ty như VinFast, với mức giá dưới 100.000 PHP, sẽ trở thành một lựa chọn khả thi hơn". Với mức giá quy đổi khoảng 1.594 USD, thương hiệu xe điện đến từ Việt Nam được kỳ vọng sẽ tạo ra một cú hích đủ mạnh để bình dân hóa phương tiện xanh tại quốc gia vạn đảo.
Sự trỗi dậy của thị trường xe điện Philippines cho thấy áp lực kinh tế hoàn toàn có thể trở thành chất xúc tác mạnh mẽ nhất cho công cuộc chuyển đổi năng lượng. Để duy trì ngọn lửa này, chính phủ Philippines đang lên kế hoạch yêu cầu xe điện phải chiếm 50% số lượng taxi và xe công vụ vào năm 2030, đồng thời xem xét kéo dài chính sách miễn thuế nhập khẩu sau năm 2028. Thành bại của công cuộc điện hóa giờ đây sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào tốc độ mở rộng trạm sạc và chiến lược định giá của các hãng xe đang nhòm ngó mỏ vàng Đông Nam Á này.
