Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú - Ảnh: TTXVN
Theo đó mục tiêu của hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI phải góp phần thúc đẩy phát triển, nâng cao hiệu lực quản trị và kiểm soát quyền lực, tháo gỡ "điểm nghẽn", "nút thắt" về thể chế, pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật, phòng ngừa, cảnh báo sớm được rủi ro và thúc đẩy hành động.
Hoạt động giám sát còn nhằm bảo đảm đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước được thực hiện đồng bộ, thống nhất, minh bạch, hiệu quả, gắn với thực hiện các định hướng phát triển đất nước...
Các định hướng hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI
Kết luận của Bộ Chính trị định hướng hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI với nhiều nội dung quan trọng. Trong đó giám sát việc hoàn thiện thể chế, pháp luật, góp phần bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời đường lối, chủ trương của Đảng, các yêu cầu phát triển đất nước và những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.
Giám sát tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, việc phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực nhà nước, góp phần hoàn thiện và vận hành hiệu quả chính quyền Trung ương và địa phương, nâng cao công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, góp phần tăng cường hiệu lực quản lý, sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển, thực hiện mục tiêu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong giai đoạn mới.
Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, góp phần phát triển mạnh mẽ, toàn diện văn hóa, con người Việt Nam; xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm khu vực và trên thế giới.
Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, góp phần bảo đảm phát triển xã hội bền vững, bảo vệ quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức và bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội.
Giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, góp phần bảo đảm quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, phòng, chống thiên tai và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.
Cuối cùng là giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh; xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; mở rộng đối ngoại và hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, hiệu quả.
Trong những năm đầu nhiệm kỳ, Quốc hội tập trung rà soát kết quả hoạt động giám sát của nhiệm kỳ, xác định các nội dung cần tiếp tục theo dõi, đôn đốc hoặc giám sát lại.
Quốc hội cần tập trung giám sát việc thể chế hóa và triển khai các chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước, có tính chiến lược, liên ngành, có tác động trực tiếp đến sự phát triển của đất nước và đời sống của Nhân dân.
Bộ Chính trị gợi mở những năm đầu cần giám sát việc phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và kiểm soát quyền lực nhà nước; việc quản lý, sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; việc quản lý, sử dụng tài sản công sau sắp xếp...
Những năm tiếp theo, căn cứ định hướng trọng tâm giám sát và yêu cầu thực tiễn, tập trung giám sát những vấn đề lớn, có tác động sâu rộng; những vấn đề nổi lên, mới phát sinh trong thực tiễn.
Diễn đàn của Quốc hội về hoạt động giám sát - Ảnh: GIA HÂN
Xử lý nghiêm trường hợp không thực hiện các kết luận, kiến nghị giám sát
Để thực hiện các nhiệm vụ trên, Bộ Chính trị yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hoạt động giám sát của Quốc hội khóa XVI.
Cần chuyển trọng tâm giám sát theo hướng tập trung, có trọng tâm, trọng điểm, từ giám sát nhằm phát hiện và xử lý vi phạm sang giám sát nhằm cảnh báo, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa, nâng cao trách nhiệm giải trình và hiệu quả thi hành pháp luật.
Các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan cần tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động giám sát, bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật, không làm ảnh hưởng đến hoạt động của các cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát...
Bộ Chính trị lưu ý coi kết quả thực hiện nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát là một trong những căn cứ quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tổ chức đảng và đảng viên, cơ quan, tổ chức, đơn vị.
Yêu cầu xem xét trách nhiệm và xử lý nghiêm các trường hợp không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị.
Việc xây dựng chương trình, kế hoạch giám sát hằng năm cần bám sát định hướng giám sát nhiệm kỳ và tình hình thực tiễn trong từng thời kỳ; tập trung giám sát những vấn đề lớn, lĩnh vực then chốt, những "điểm nghẽn của điểm nghẽn" trong phát triển, những vấn đề bức xúc, nổi lên mà cử tri và Nhân dân quan tâm...
