Ảnh minh họa
Trong bối cảnh xung đột Ukraine kéo dài và các lệnh trừng phạt đối với Nga ngày càng siết chặt, Serbia và Hungary – hai quốc gia Trung Âu hiếm hoi vẫn duy trì hợp tác năng lượng với Moscow đang đẩy nhanh kế hoạch xây dựng một đường ống dẫn dầu thô xuyên biên giới mới nhằm đảm bảo nguồn cung từ Nga.
Theo kế hoạch, đường ống dài khoảng 100 km sẽ kết nối Serbia với hệ thống hạ tầng năng lượng của Hungary, cho phép Serbia tiếp nhận dầu thô Nga thông qua tuyến Druzhba – mạng lưới đường ống vẫn đang vận hành tại một số quốc gia châu Âu. Dự án được triển khai trong bối cảnh các tuyến xuất khẩu dầu của Nga liên tục đối mặt với rủi ro do xung đột nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng.
Công ty năng lượng quốc doanh Serbia Transnafta mới đây đã công bố gói thầu xây dựng đường ống dẫn dầu xuyên biên giới này. Khi hoàn thành, tuyến ống dự kiến có công suất khoảng 5,5 triệu tấn dầu thô mỗi năm, tạo điều kiện để Serbia tiếp cận ổn định các sản phẩm dầu mỏ của Nga thông qua Hungary.
Thông tin từ Cổng thông tin đấu thầu của chính phủ Serbia cho biết, hồ sơ dự thầu sẽ được tiếp nhận đến tháng 2 năm nay. Phạm vi gói thầu bao gồm toàn bộ công tác xây dựng cũng như giám sát kỹ thuật đối với dự án. Tuy nhiên, giá trị cụ thể của hợp đồng vẫn chưa được công bố.
Chính phủ Serbia nhấn mạnh, dự án phù hợp với chiến lược dài hạn nhằm tăng cường an ninh năng lượng, đa dạng hóa tuyến vận chuyển và nâng cao năng lực cung ứng dầu khí cho khu vực Trung Âu, trong đó Serbia và Hungary được xem là hai mắt xích quan trọng.
Lãnh đạo hai nước đã nhiều lần thảo luận về dự án này. Thủ tướng Hungary Viktor Orban và Tổng thống Serbia Aleksandar Vucic từng trao đổi vào cuối năm ngoái, đưa tuyến đường ống mới vào chiến lược chung nhằm củng cố hạ tầng dầu khí khu vực.
Theo Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto, các cuộc xung đột nhằm vào cơ sở hạ tầng xuất khẩu dầu mỏ của Nga đã buộc Budapest và Belgrade phải đẩy nhanh tiến độ dự án. Thời điểm đưa đường ống vào vận hành dự kiến được rút ngắn từ năm 2028 xuống năm 2027.
Hungary cũng đặt mục tiêu hoàn thành phần nâng cấp và kết nối liên quan đến tuyến Druzhba trên lãnh thổ nước này chậm nhất vào cuối năm sau, coi đây là biện pháp chủ động nhằm giảm thiểu rủi ro gián đoạn nguồn cung.
Trong khi thúc đẩy hợp tác năng lượng với Nga, Serbia và Hungary đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ Mỹ và Liên minh châu Âu. Washington gần đây đã áp đặt các biện pháp trừng phạt mới đối với NIS – công ty năng lượng tại Serbia có liên quan đến Nga nhằm hạn chế các thỏa thuận vận chuyển dầu của Moscow tại khu vực Trung Âu.
Hiện nay, ngoài Serbia và Hungary, chỉ còn một số ít quốc gia châu Âu như Slovakia và Belarus tiếp tục duy trì giao dịch năng lượng với Nga. Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh và địa chính trị phức tạp, dự án đường ống mới này được xem là phép thử cho sự cân bằng giữa an ninh năng lượng, lợi ích kinh tế và sức ép trừng phạt quốc tế.
