Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam vừa ghi nhận một cột mốc đáng chú ý từ khu vực miền Trung Tây Nguyên. Tập đoàn Muyuan, một biểu tượng của ngành chăn nuôi Trung Quốc, đang khẩn trương hoàn thiện các thủ tục để đặt nền móng cho một hệ sinh thái khổng lồ tại xã Pờ Tó, tỉnh Gia Lai. Động thái này diễn ra trong bối cảnh bức tranh tài chính của chính doanh nghiệp này đang trải qua những biến động dữ dội tại thị trường quê nhà.
Dòng vốn 3.600 tỷ đồng
Theo kết quả từ buổi làm việc mới đây giữa lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai và đại diện doanh nghiệp, hai dự án trọng điểm đã chính thức được chấp thuận chủ trương đầu tư. Pháp nhân trực tiếp triển khai siêu dự án này là Công ty trách nhiệm hữu hạn Thịnh Phát - Muyuan Gia Lai. Tổng nguồn vốn được ấn định ở mức 3.615 tỷ đồng, phân bổ cho hai hạng mục chính gắn kết chặt chẽ với nhau.
Một trang trại tại Gia LaiHạng mục đầu tiên là trang trại chăn nuôi heo công nghệ cao tiêu tốn 3.100 tỷ đồng, trải rộng trên quỹ đất hơn 106 hecta. Công suất thiết kế của dự án này đạt 16.200 con heo nái và 209.000 con heo thịt xuất chuồng mỗi lứa. Hạng mục thứ hai là nhà máy sản xuất thức ăn chăn nuôi quy mô 6,5 hecta, ngốn khoản tiền 515 tỷ đồng để đáp ứng công suất 360.000 tấn sản phẩm mỗi năm.
Theo lộ trình, cả hai dự án sẽ đồng loạt vận hành vào quý đầu tiên của năm 2028. Lãnh đạo tỉnh Gia Lai không giấu tham vọng biến đây thành hạt nhân để Muyuan tiếp tục mở rộng sang các mảng phụ trợ, chế biến và dịch vụ hậu cần. Tuy nhiên, bài toán môi trường cũng được đặt ra gay gắt khi chính quyền yêu cầu nhà đầu tư phải kiểm soát triệt để vấn đề chất thải và mùi hôi đặc trưng của ngành chăn nuôi quy mô công nghiệp.
Việc Tập đoàn Muyuan mang chuông đi đánh xứ người càng trở nên thu hút sự chú ý khi soi chiếu vào năng lực tài chính và tình hình kinh doanh thực tế của họ. Trên bản đồ nông nghiệp toàn cầu, đây là một thế lực thực sự khi nắm giữ chuỗi giá trị từ sản xuất thức ăn, nhân giống, nuôi thương phẩm đến chế biến thịt. Doanh nghiệp này hiện đang niêm yết trên cả hai sàn giao dịch chứng khoán lớn là Thâm Quyến và Hong Kong.
Năm 2025, quy mô khổng lồ này mang về cho Muyuan 144,1 tỷ nhân dân tệ doanh thu hợp nhất, tăng 4,5% so với năm liền trước. Dù lợi nhuận ròng có sự sụt giảm, họ vẫn bỏ túi gần 15,5 tỷ nhân dân tệ nhờ việc bán ra thị trường gần 78 triệu con heo thương phẩm và giết mổ 28,7 triệu con. Thế nhưng, bức tranh tươi sáng đó đã nhanh chóng đảo chiều một cách khắc nghiệt khi bước sang nửa đầu năm 2026.
Báo cáo tài chính bán niên cho thấy doanh thu của tập đoàn sụt giảm 22,3%, rơi xuống mốc 59,4 tỷ nhân dân tệ. Đáng lo ngại hơn, gã khổng lồ này bất ngờ báo lỗ ròng lên tới 6,08 tỷ nhân dân tệ, một cú rơi tự do nếu so sánh với mức lãi hơn 10,5 tỷ nhân dân tệ của cùng kỳ năm trước. Dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh cũng chuyển sang mức âm 2,22 tỷ nhân dân tệ, cho thấy áp lực thanh khoản đang hiện hữu.
Nguyên nhân cốt lõi đẩy Muyuan vào thế khó nằm ở sự biến động cực đoan của giá thịt heo tại thị trường tỷ dân. Dữ liệu bán hàng công bố giữa tháng 10 cho thấy, dù lượng heo tiêu thụ trong tháng 9 tăng 15,2%, nhưng doanh thu lại đi lùi 6%. Nghịch lý này xuất phát từ việc giá bán bình quân lao dốc 19,6%, chỉ còn 10,36 nhân dân tệ cho mỗi kilogam thịt.
Tình trạng được mùa mất giá kéo dài buộc các tập đoàn nông nghiệp hàng đầu Trung Quốc phải tìm kiếm các thị trường mới để phân tán rủi ro và tận dụng lợi thế về quy trình chăn nuôi. Việt Nam, với dân số đông và thói quen tiêu thụ thịt heo luôn ở mức cao, tự nhiên trở thành một bến đỗ lý tưởng trong chiến lược toàn cầu hóa của Muyuan.
Thực tế, trang trại tại Gia Lai không phải là bước đi đầu tiên của tập đoàn này tại thị trường Việt Nam. Trước đó, họ đã kịp thiết lập quan hệ hợp tác chiến lược với Công ty cổ phần Nông nghiệp BAF Việt Nam. Những động thái này cho thấy sự đầu tư mạnh mẽ của doanh nghiệp nước ngoài vào chuỗi cung ứng thực phẩm nội địa, tạo ra cả cơ hội chuyển giao công nghệ lẫn sức ép cạnh tranh khổng lồ lên ngành chăn nuôi trong nước.
