Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) ngày thứ Sáu cho biết khối này sẽ tạm thời bãi bỏ thuế hải quan đối với một số loại phân đạm chủ chốt như ure và ammonia trong thời hạn một năm nhằm giảm tác động lan rộng từ xung đột tại Iran, theo Reuters.
Động thái được đưa ra trong bối cảnh giá phân bón toàn cầu tăng mạnh sau khi Eo biển Hormuz – tuyến vận tải chiến lược dọc bờ biển Iran, nơi trung chuyển khoảng một phần ba lượng phân bón giao dịch trên thế giới – gần như bị tê liệt.
Dù EU không phụ thuộc lớn vào nguồn phân đạm từ Trung Đông, giá phân bón trên toàn cầu vẫn leo thang khi nhiều quốc gia đồng loạt tìm kiếm nguồn cung thay thế. Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) hồi tháng trước cảnh báo rằng nếu tình trạng phong tỏa kéo dài, nguy cơ xảy ra khủng hoảng lương thực toàn cầu là hiện hữu.
Theo tuyên bố của Hội đồng EU, biện pháp miễn thuế sẽ không áp dụng với các sản phẩm phân bón nhập khẩu từ Nga và Belarus.
EU cho biết hiện khối này vẫn nhập khẩu một lượng lớn phân bón được miễn thuế, song còn “khối lượng đáng kể” chịu thuế suất từ 5,5% đến 6,5%.
“Để cân bằng lợi ích giữa các nhà sản xuất trong EU và nhu cầu thị trường, khối sẽ áp dụng hạn ngạch nhập khẩu phân bón miễn thuế tương đương mức tối huệ quốc (MFN) của năm 2024, cộng thêm 20% khối lượng nhập khẩu từ Nga và Belarus trong cùng năm”, tuyên bố nêu rõ.
Các biện pháp mới sẽ có hiệu lực trong vài ngày tới sau khi được công bố trên Công báo chính thức của EU.
Trước đó, hôm 19/5, Ủy ban châu Âu đã công bố kế hoạch hỗ trợ khẩn cấp cho nông dân đang chịu áp lực từ giá phân bón tăng cao do xung đột tại Iran, đồng thời xem xét khả năng tích trữ nguồn cung để hạn chế nguy cơ biến động giá trong tương lai, theo Reuters.
Ủy ban châu Âu cho biết sẽ đề xuất gói hỗ trợ khẩn cấp trước mùa hè cho những nông dân bị ảnh hưởng nặng nề nhất, thông qua việc tăng quy mô quỹ dự phòng trong Chính sách Nông nghiệp Chung (CAP) của EU.
Tác động từ giá phân bón tăng cao đã bắt đầu lan rộng tại nhiều khu vực sản xuất nông nghiệp trên thế giới. Tại Australia – quốc gia xuất khẩu lúa mì lớn thứ ba toàn cầu – nông dân đang cắt giảm diện tích gieo trồng trong năm nay, làm dấy lên nguy cơ sản lượng thu hoạch giảm tới 40%.
Trong khi đó, nhiều quốc gia châu Á cũng được dự báo đối mặt nguy cơ suy giảm nguồn cung gạo do ảnh hưởng kết hợp giữa xung đột tại Iran và hiện tượng El Nino.
Theo số liệu của EU, trong năm 2024, khối này đã nhập khẩu khoảng 2 triệu tấn ammonia, 5,9 triệu tấn ure và 6,7 triệu tấn phân đạm cùng các hỗn hợp chứa nitơ.
Tuy nhiên, tỷ trọng nhập khẩu trực tiếp từ Trung Đông vẫn ở mức thấp. Ủy ban châu Âu cho biết mức độ phụ thuộc của EU vào khu vực này chỉ khoảng 3% đối với ammonia và 1-2% đối với phân đạm.
